Japanaponiýada taryhy açyş: Deňiz düýbünde tapylan dünýäniň iň dykyz altyn goraghanasy

Okeanlaryň syrly çuňlugy adamzat üçin täze ykdysady we ylmy döwrüň gapylaryny açýar. Scientistsapon alymlary ýurduň aýratyn ykdysady zolagynyň çäginde ýerleşýän suwasty wulkan kraterinde dünýä derejesinde ýüze çykarylan altyn gorlarynyň iň ýokary konsentrasiýasyny tapdylar. Ylmy hasabatlar inurnalynda çap edilen bu düýbüni tutujy, çuňňur deňiz gazmagyň geljegini düýpgöter üýtgetmek mümkinçiligi bar we duýgur deňiz ekosistemalarynyň geljegi barada çekişmeleri güýçlendirdi.

Tokiodan syrly krater: Higashi-Aogashima Caldera

Göz öňünde tutulýan taryhy açyş paýtagt Tokionyň takmynan 350 km günortasynda ýerleşýän Izu adalarynda Aogashima adasynyň 12 km gündogarynda ýerleşýän Higashi-Aogashima caldera-da tapyldy. Şizuoka, Waseda we Tokio uniwersitetleriniň hünärmen gözlegçileri ilkinji gezek 2015-nji ýylda açylan bu gidrotermiki ugurda güýçli işlediler. Öňdebaryjy suwasty robot tehnologiýalaryny ulanyp, alymlar işjeň gidrotermiki wentlerden we okeanyň düýbündäki wulkan görnüşlerinden robot ýaraglary arkaly ýygnamagy başardylar.

Pirit minerallarynda gizlenen 'görünmeýän altyn'

collectedygnalan nusgalarda geçirilen laboratoriýa seljermelerinde ýokary tehnologiýaly önüm bolan we hatda metallaryň mukdaryny hem kesgitläp bilýän ikinji derejeli ion köpçülik spektrometri (SIMS) usuly ulanyldy. Takyk barlaglar okeanyň düýbündäki gaýalaryň "göze görünmeýän altyn" atly nanopartikullaryň bardygyny, göz bilen ýa-da adaty mikroskoplar bilen kesgitläp bolmaýandygyny ýüze çykardy. Ylmy seljerme bu gymmatly metalyň, "ýalan altyn" diýlip atlandyrylýan pirit mineralynyň himiki gurluşyna, atom derejesinde birleşdirilendigini ýa-da mineral bedeniň içinde gabalanandygyny görkezdi. Higashi-Aogashima caldera-dan alnan pirit nusgalarynyň dünýäde ölçenen altyn konsentrasiýasynyň iň ýokarydygy hasaba alyndy.

Söwda potensialy we daşky gurşawa duýgurlyk gapma-garşylygy

Bu açyşy beýlekilerden tapawutlandyrýan iň möhüm aýratynlyklaryň biri goraghananyň ýerleşýän ýeri. Higashi-Aogashima caldera, Japanaponiýanyň öwrenen beýleki gidrotermiki ýataklaryna garanyňda has çuňlukda ýerleşýär we bu sebiti has amatly we täjirçilik magdan işleri üçin elýeterli edýär. Şeýle-de bolsa, bu ýagdaý çuň deňiz ekosistemasynyň geljegi barada aladalary döredýär. Işjeň gidrotermiki bacalar; Turba gurçuklary, gabyklar, gubkalar, seýrek merjenler, oktopuslar we köp sanly balyk görnüşleri üçin özboluşly ýaşaýyş ýerini hödürleýär. Alymlar işjeň gidrotermiki wentlerde täjirçilik işleriniň bu biodürlülige gaýtaryp bolmajak zeper ýetmeginiň öňüni almak üçin berk çäklendirilmelidigini duýdurdylar.

Geçmiş şowsuz synanyşyklar we Japanaponiýanyň kesgitlemesi

Häzirki wagtda dünýäde täjirçilik taýdan işleýän çuňňur deňiz altyn känleri ýok. Öň Papua Täze Gwineýanyň kenarynda durmuşa geçirilmegi meýilleşdirilen şuňa meňzeş suwasty magdan taslamasy, işleýän kompaniýanyň düşmegi we daşky gurşaw guramalarynyň güýçli basyşy sebäpli maliýe krizisi sebäpli ýatyryldy. Bu şowsuz synanyşyk sebäpli Papua Täze Gwineýa hökümeti takmynan 85 million dollar ýitgi çekdi we ýurduň hökümeti çuňňur deňiz gazyp almak üçin moratoriýa girizmek kararyna geldi. Käbir Pacificuwaş umman ýurtlary bu moratoriýany 2030-njy ýyla çenli goldaýandyklaryny mälim etdiler. Globalhliumumy belliklere we daşky gurşaw töwekgelçiligi baradaky pikir alyşmalara garamazdan, Japanaponiýa strategiki çeşme garaşsyzlyk maksadyna laýyklykda çuňňur deňiz gazyp almak baradaky ylmy we tehnologiki gözleglerini dowam etdirýär.