Mazmuna geç
19 Noýabr 2026, Penşenbe Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
DEVLET.TC Ygtybarly habar çeşmesi Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
Gün tertibi

Kämillik ýaşyna ýetmedik jenaýatlarda maşgalalaryň kanuny jogapkärçiligi gün tertibinde

Çagalar bilen baglanyşykly jenaýatlarda maşgalalaryň kanuny jogapkärçiligi Türkiýede soňky wakalar bilen jedelleşdi.

Kämillik ýaşyna ýetmedik jenaýatlarda maşgalalaryň kanuny jogapkärçiligi gün tertibinde

recentlyakynda Türkiýedäki çagalara degişli jenaýatlar maşgalalaryň jenaýat jogapkärçiligini sorag astyna aldy. Mersinde mekdep hüjüminden soň, İsa Aras M. ene-atasynyň tussag edilmegi we 13 ýaşly G.Ö. -iň Bartyn şäherinde kemsidilmeginden soň jemgyýetiň çagalary tarapyndan edilen jenaýatlar üçin jezalandyrylmalymy? Bu soragy orta atdy.

Maşgalalara gözegçilik borjy

Türk-German uniwersitetiniň Jenaýat hukuklary bölüminiň professory. Doktor Ali Kemal Ýyldyz şeýle ýagdaýlarda maşgalalaryň gözegçilik we üns bermek borjunyň möhümdigini görkezýär. Yldylyz, sütem etmek ýaly uzak möhletli jenaýatlarda maşgalalara äsgermezlik edilip bilinmejekdigini aýtdy. Esasanam öýde ýaragyň köpdügi we çagalaryň olara aňsatlyk bilen girip biljekdigi ene-atalaryň jenaýatçy hasaplanmagyna sebäp bolup biler. Ydyldyz: "Çaga jenaýat eden bolsa, bu jenaýatyň öňüni almak üçin çäreler görülmese maşgala jogapkärçilige çekilip bilner" diýýär

Jenaýat kanunyndaky maşgalalaryň roly

Prof. Doktor Ýyldyz , Türkiýäniň Jenaýat kodeksiniň 233/1. Maşgala agzalarynyň çagalaryna garşy ýerine ýetirmeli borçlarynyň makala bilen kesgitlenýändigi aýdylýar. Bu borçnamalar maddy zerurlyklary kanagatlandyrmak bilen çäklenmän, çagalaryň fiziki, psihologiki we sosial goragyny hem öz içine alýar. Maşgalalar tarapyndan geleňsizlik ýüze çykan halatynda kanuny jogapkärçilik gutulgysyz bolup biler.

Maşgalalara garşy aýyplama

Ankara Adwokatlar Assosiasiýasynyň Çagalar Hukuklary Merkeziniň prezidenti adwokat Jemil Didem Karaboğa maşgalalaryň diňe çagalary jenaýat işine gatnaşanlarynda däl, eýsem jenaýat işine gatnaşan ýa-da sebäp bolan ýagdaýynda hem jenaýat jogapkärçiligine çekilip bilinjekdigini aýtdy. Karaboğa: "Ene-atalar çagalarynyň jenaýat işine gönüden-göni goşant goşmasa, jezalandyrylmaýar" -diýdi. Şeýle ýagdaýlarda maşgalalaryň jogapkärçiliginiň çäkleriniň anyk kesgitlenmelidigini nygtaýar.

Döwletiň öňüni alyş jogapkärçiligi

Karaboğa çagalaryň goragy üçin diňe maşgalalaryň däl, eýsem döwletiň we beýleki guramalaryň hem jogapkärdigini aýdýar. Mugallymlaryň, jemgyýetçilik işgärleriniň we degişli edaralaryň çagalaryň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin netijeli işlemelidigini aýdýar. Karaboğa, Türkiýäniň Raýat kodeksiniň ene-atalar gözegçilik borçlaryny bozan halatynda öwezini dolmak jogapkärçiligini kadalaşdyrýandygyny, ýöne munuň jenaýat jogapkärçiligi bilen garyşdyrylmaly däldigini aýtdy.

Irki duýduryş signallary

Türkiýäniň Milli mejlisinde çykyş eden Şanlyurfa we Kahramanmaraş mekdep wakalary we sanly töwekgelçilikleri öwreniş topary , Dos. Stambul Medeniýet uniwersitetiniň lukmançylyk fakultetiniň çagalar we ýetginjekleriň akyl saglygy we keseller bölüminiň müdiri Prof. Doktor Alperen Bykmazer çagalarda irki duýduryş alamatlaryna üns bermeli däldigini aýdýar. Bykmazer: "Sosial mediýadaky çagalaryň zorlukly ýa-da ölüm temaly ýazgylary, duýdansyz özüni alyp barşyň üýtgemegi we mekdepden ýüz öwürmek ýaly alamatlar möhüm bolup biler we çaga psihiatry tarapyndan baha berilmelidir" -diýdi.

Kompýuteriň irki ulanylyşynyň töwekgelçilikleri

Bykmazer kiçi ýaşynda şahsy kompýuter alýan çagalaryň gözegçiligiň ýoklugy sebäpli jynsy jenaýatlara duçar bolmak howpunyň has ýokarydygyny aýdýar. Çagalaryň ýaş wagtynda jynsy höweslere sezewar bolýandyklary we bu stimullary dogry işläp bilmeýändigi sebäpli bu ýagdaýyň töwekgelçilik faktoryny döredýändigini aýdýar. Bykmazer: "Şeýle ýagdaýlarda çagalary gözegçilik astynda saklamak gaty möhümdir" diýýär

/ EVRİN GÜVENDİK Ankara

Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?

Bu habary paýlaş
Devlet.TC habarlar bölümi

Devlet.TC habarlar bölümi

Ähli makalalary görkez

Teswirler (0)

Teswir ýaz

E-poçta salgyňyz çap edilmeýär, diňe moderasiýa üçin ulanylýar. Gizlinlik syýasaty

Teswirler moderatoryň tassyklamasyndan soň neşir edilýär.

Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!

Gün tertibi