Karsda 100 ýyllyk isleg gutardy: Baku-Kars uçuşlary bir asyrlyk aýralygy tamamlady

Taryhyň tozanly sahypalarynda galan we takmynan bir asyr mundan ozal bolup geçen mejbury aýralyk, iki doganyň nesillerini dürli ýurtlarda ýaşamagy ýazgardy. Şeýle-de bolsa, köp ýyllaryň geçendigine garamazdan bozulmadyk garyndaşlyk gatnaşyklary Azerbaýjan bilen Türkiýäniň arasynda gurlan täze köprüler bilen janlandy. Baku bilen Karsyň arasynda göni uçuşlaryň başlamagy diňe iki geografiýany ýakynlaşdyrmady; Şeýle hem 100 ýyl bäri birek-birege ymtylýan ýürekleri birleşdirdi.

Azerbaýjanyň paýtagty Bakuwdan ýola çykan Sergiyeý we Nüşabe Memmedowa uýalary Karsyň Akyaka etrabynyň Demirkent obasynda ýaşaýan garyndaşlarynyň gapysyny kakdy. Obada uly joşgun we göz ýaşlary bilen garşylanan azerbaýjan doganlary gujak açyp, birnäçe ýyl bäri diňläp ýören garyndaşlary bilen isleglerini söndürdiler. Maşgala agzalary bir stoluň töweregine ýygnanyp, geçmişden şu güne çenli ýatlamalary ýada salýarka, ýygnaga gatnaşan gamyş sesleri we umumy halk aýdymlary duýgy pursatlaryna sebäp boldy. Bir asyr töweregi mundan ozal tamamlanmadyk bu maşgala hekaýasy, söýgi gujagy bilen täzeden ýazylyp başlandy.

1924-nji ýylda başlanan mejbury aýralyk we bir asyrlyk isleg

Memmedowa aşakdaky sözler bilen uly bagtyny bildirdi: "Men Bakudan gelýärin. 1924-nji ýylda Sowet döwrüniň serhetleri sebäpli iki dogan aýryldy. Bu 100 ýyllyk isleg 15 ýyl mundan ozal bu ýere gelmek bilen belli bir derejede ýeňilleşdirildi. Kakam indi diri däl, asuda dynç alsyn. Uly bereket. Uçara mündik we gönüden-göni bu ýere geldim, öz watanyma gelen ýaly boldum.

Serhetleriň aňyrsynda gözýaşlar: "Ejem Türkiýä seredýärdi we aglaýardy"

Nüşabe Memmedowa Türkiýedäki garyndaşlaryna bolan höwesiň miras ýaly maşgalada nesilden-nesle geçýändigini düşündirdi. Memmedowa geçmişde maşgala ýaşulularynda aýrylyşmakdan galan çuňňur yzlary hut özüniň görendigini aýdyp, çagalygynda ýatdan çykmajak ýatlamalary paýlaşdy.

Memmedowa: "Biz şol wagt aýrylan iki doganyň agtyklary. Türkiye hemişe uly söýgim bardy. Ejem hem maşgalasyndan aýryldy. Ejemiň telewizorda Türkiýe hakda bir zat görüp, ekranyň öňünde aglaýandygyny hiç haçan ýatdan çykarmaryn. Sebäbi ejesi, uýasy we doganlary bu ýerde hemişe Türkiýede galypdy. Bu ýagdaý çagalygymda maňa uly täsir etdi. Kakamyň ruhunyň şu gün gelendigine begenýändigine we isleýän garyndaşlaryna baryp, islegini ýerine ýetirendigine ynanýaryn. "Men getirdim" -diýdi.

Baku-Kars ekspedisiýalary diňe ýolagçylar däl, eýsem umyt

Demirkent obasynda ýaşaýan maşgala agzalarynyň biri Aşkyn Çiftçi, Baku-Kars göni uçuşlarynyň başlamagynyň olar üçin adaty transport amatlylygyndan has köp zady aňladýandygyny aýtdy. Ol bu uçuşlaryň ençeme ýyl bäri ýapyk birleşmek gapylaryny açandygyny aýtdy.

Çiftçi: "Baku bilen Karsyň arasynda göni uçuşlaryň başlamagy maşgalamyz üçin 100 ýyllyk aýralygyň gutarandygyny aňladýar. Iň soňunda gaty ýitiren garyndaşlarymyz bilen birleşip bildik. Olary obamyzda myhman almak, bilelikde wagt geçirmek we şol bir stolda paýlaşmak mertebesine eýe bolduk. Uly bagt başdan geçirýäris. Geljekki nesiller üçin agzybirligimiz dowam eder".

Bir wagtlar geografiki päsgelçilikler, syýasy serhetler we kyn şertler sebäpli biri-birini ýitiren iki doganyň agtyklary takmynan bir asyr soň bir toprakda, şol bir asmanyň astynda birleşdi. Bakudan uçup, Karsda gonan bu uçar diňe bir Mammadowa we Çiftçi maşgalalary üçin iki şäheriň arasyndaky aralygy gysgaltmady; Şeýle hem, nesiller üçin dowam edip gelýän we hiç wagt ýitip giden höwesiň soňuna çykdy.

Demirkent obasyndaky ýygnakda garyndaşlar biri-birini gujakladylar we geçmişiň ýitirilen ýyllaryny düzýän ýaly uzak wagtlap söhbet etdiler. Yearsyllar boýy diňe köne suratlardan we ulularyň aýdýan hekaýalaryndan belli bolan ýüzler, bu gezek bedende biri-birine ýüz tutdy. Bir asyrlyk aýralykdan soň bu taryhy gujak, serhetleriň söýgi we garyndaşlyk gatnaşyklaryny ýok edip bilmejekdigini ýene bir gezek subut etdi. Maşgala agzalary bu manyly uçuşlaryň geljekde dowam etmegini we beýleki maşgalalaryň şuňa meňzeş ýagdaýlarda birleşmegine sebäp bolmagyny islediler.