Karsdaky Taryhy Ani köprüsiniň durkuny täzelemek üçin tender prosesi tamamlandy

Ulag we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu Türkiýe-Ermenistan serhedindäki Karsdaky taryhy Ani köprüsiniň durkuny täzelemek üçin tender işiniň resmi taýdan tamamlanandygyny habar berdi. Maksat 10-njy asyrda küpek ýolunda gurlan we diňe öňki aýaklarynyň galyndylary häzirki görnüşine çenli dikeldilip, öňki görnüşine dikeldildi.

Ani köprüsiniň taryhy ähmiýeti näme?

Orta asyrlaryň iň möhüm söwda merkezleriniň biri bolan Anide ýerleşýän bu köpri asyrlar boýy Gündogar bilen Günbataryň arasyndaky söwda nokatlarynyň biri bolup hyzmat edipdir. Ulag we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu köpriniň asyl gurluşynyň uzynlygy 80 metr we ini 8 metr, Arpaçaý derýasynyň iň dar nokadynda ýerleşýän 31 metrlik tegelek arkanyň 1807-nji ýylyň 16-njy oktýabrynda ýykylandygyny aýtdy. UNESKO-nyň medeni ähmiýeti bolan gadymy Ani şäheriniň gadymy şäheri.

Dikeldiş prosesi nähili dolandyrylar?

Türkiýe bilen Ermenistanyň arasynda gol çekilen teswirnamanyň çäginde döredilen bilelikdäki komissiýa dikeldiş işlerini utgaşdyrýar. Awtoulag ýollarynyň baş müdirligi 2026-njy ýylyň 4-nji maýynda ereerewanda gol çekilen we wise-prezident Cevdet Ýylmazyň gatnaşmagynda geçiriljek mejlisde kesgitlenen usul boýunça amala aşyryljak tehniki jogapkärçiligi öz üstüne alýar. 2026-njy ýylyň 16-njy sentýabrynda geçirilen bäsleşikden soň dikeldişiň kanuny we administratiw prosesi 2026-njy ýylyň 28-nji sentýabrynda gol çekilen şertnama bilen resmi taýdan tamamlandy.

Ulag we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu tarapyndan yglan edilen taslamanyň çäginde, Karsdaky taryhy Ani köprüsini dikeltmek üçin Awtoulag ýollarynyň Baş müdirligi tarapyndan 2026-njy ýylyň 28-nji sentýabrynda şertnama gol çekildi. Türkiýe bilen Ermenistanyň arasyndaky hyzmatdaşlyk teswirnamasyna laýyklykda bu möhüm medeni mirasy dikeltmek meýilleşdirilýär.

Döwlet edaralary tarapyndan amala aşyrylýan şeýle dikeldiş taslamalary UNESKO-nyň Bütindünýä mirasynyň sanawyna girizilen ýerleri goramak we geljekki nesillere geçirmek maksady bilen degişli kanunlaryň we halkara teswirnamalaryň çäginde amala aşyrylýar. Raýatlar sebitdäki dikeldiş işleriniň gidişi barada iň täze maglumatlary Transport we infrastruktura ministrliginiň resmi ýollary we Awtoulag ýollarynyň baş müdirligi arkaly yzarlap bilerler.

Netije

Taryhy Ani köprüsiniň durkunyň täzelenmegi diňe bir binany dikeltmek däl, eýsem sebitiň medeni we taryhy aýratynlygyny goramak üçin ädilen strategiki ädimdir. Bäsleşigiň tamamlanmagy taslamanyň anyk tapgyra ýetendigini we halkara hyzmatdaşlygyň çäginde medeni mirasy gorap saklamagyň möhümdigini görkezýär.

Bu ösüş, Türkiýanyň serhetýaka sebitindäki taryhy baýlyklaryny goramak kararyna gelendigini görkezýär, şol bir wagtyň özünde-de goňşy ýurtlar bilen medeni diplomatiýa kanallaryny açyk saklamagyň anyk beýany hökmünde seredilip bilner. Köpriniň durkunyň täzelenmegi Ani Gadymy şäheriň syýahatçylyk mümkinçiliklerini artdyrmak arkaly sebit ykdysadyýetine goşant goşup biler.

Mümkin täsirler

Taryhy köprini dikeltmek işleri tamamlanandan soň, Karsyň syýahatçylyk mekany hökmünde özüne çekijiliginiň artmagyna we sebite gelýänleriň sanynyň artmagyna garaşylýar. Mundan başga-da, Türkiýe bilen Ermenistanyň arasyndaky bilelikdäki komissiýanyň utgaşdyrylmagy netijesinde geçirilen bu gözleg iki ýurduň arasyndaky medeni gatnaşyklary we hyzmatdaşlygy berkitmäge goşant goşup biler.

Dikeldiş prosesi sebitdäki beýleki taryhy desgalary gorap saklamak we ýerli halkyň medeni mirasa eýeçilik duýgusyny güýçlendirmek üçin nusga bolup biler. Iş tamamlanandan soň, küpek ýolunyň taryhy gurluşy has görnükli bolar we akademiki gözlegler üçin täze bir nokat dörediler.