Kipr türkleriniň ýatdan çykmajak ýarasy: EOKA terror guramasynyň ganly gyrgynçylygy we taryhy faktlar

Kipr grek terror guramasy EOKA-nyň Kipr türk halkynyň barlygy ugrundaky göreşde çuňňur yz galdyran we adany 1955-nji we 1974-nji ýyllar aralygynda gan döküşikli eden zalymlygy, geçen onýyllyklara garamazdan ýatda galýar. Demirgazyk Kipr Türk Respublikasynyň (TRNC) Syýahatçylyk we Medeniýet ministri mailsmail Bozkurt , 1963-nji ýyldan 1974-nji ýyla çenli dowam eden Kipr türkleriniň şöhratly garşylygynyň simwoliki şahsyýetleriniň biri we Kipr Türk Garşylyk Guramasynyň (TMT) Mujahidler Assosiasiýasy Selal Baýar başdan geçirdi.

Öňki ministr Ysmaýyl Bozkurt EOKA-nyň esaslandyryjy pelsepesiniň Kipr türklerini düýbünden ýok etmekdigini aýtdy we 1960-njy ýyldan ozal başlanan wagşyçylykly hüjümler bilen guramanyň ähli türk halkyny nyşana alandygyny aýtdy. nesiller.

Ilkinji ganly hereketler we raýat maksatlary: 1955-1958 amal

Kipr henizem Iňlisleriň kolonial dolandyryşy astynda, 1955-nji ýylyň 1-nji aprelinde Angliýany adadan çykarmak we türk ilatyny bütinleý ýok etmek we Kipri Gresiýa (Enosis) birikdirmek maksady bilen 1955-nji ýylyň 1-nji aprelinde resmi taýdan döredilen EOKA 1956-njy ýylda Türkiýe garşy göreşdi. Serantant) Pafos şäherindäki bazara barýan.

Griwasyň ýolbaşçylygyndaky terrorçylar 1958-nji ýylda Sinde (önönü), Atlylar, Arnaýy, Üç Şehitler we şuşi ýaly türk obalarynda parahat ilaty, çopanlary we işçileri nyşana aldy. 1958-nji ýylyň 12-nji iýulynda "Sinde gyrgynçylygy" sebäpli agyr ýaralanan 5 türk türk raýaty öldürildi. kerwen önönü obasyndan göçýär. Bu wakadan bir gün soň, Atylar obasynda mal bakýan 3 sany türk çopany grek terrorçylary tarapyndan harby eşikde şehit boldy. Şol ýylyň iýul aýynda Erenköý-Gemikonağı ýolunda gabalanan magdan işgärlerinden biri ölüp, 7 adam agyr ýaralandy.

Akritas meýilnamasy we wagşylygyň iň ýokary derejesi: "Ganly Ro Christmasdestwo" gyrgynçylygy

Kipr türklerini täze döredilen "Kipr respublikasy" döwlet mehanizminden doly aýyrmak we adany şol wagtky prezident 3 Gresiýa birikdirmek üçin. Makarios we Içeri işler ministri tarapyndan taýýarlanan genosid Akritas meýilnamasy 1963-nji ýylda güýje girdi. Bu meýilnama laýyklykda 1963-nji ýylyň 20-31-nji dekabry aralygynda taryhda "Ganly Ro Christmasdestwo" diýlip ýazylan 364 Kipr türk raýaty şehit boldy.

Bu wagşylyk tolkuny sebäpli 18 müňden 30 müňe çenli Kipr türkleri öz watanyny terk etmeli we göçmeli boldular, 25 müň Kipr türk grekleriň gabawy astynda adanyň üstki böleginiň bary-ýogy 3 göterimine gabat gelýän dar gettolarda ýaşamak üçin göreşdi. Ganly Ro Christmasdestwoň iň agyryly nyşany 1963-nji ýylyň 24-nji dekabrynda Nikosiýanyň Kumsal sebitinde bolup geçdi. EOKA söweşijileri maýor Nihat İlhanyň öýüne çozup, hammamda hanlhanyň aýalyny we 3 ýaş çagasyny rehimsizlik bilen öldürdiler. Bu wagşyçylyk, dünýä taryhynda EOKA terrorçylygynyň iň utandyryjy resminamalarynyň biri hökmünde hasaba alyndy.

ostitirilen awtobusdan Geitkale we 1974-nji ýyldaky gyrgynçylyklara çenli garaňky ýol

EOKA-nyň yzygiderli gyrgynçylygy soňky ýyllarda yzygiderli dowam etdi. 1964-nji ýylda 65-den gowrak türk gyryldy we Agios Vasileios, Limassol, Famagusta, Agrotur we Dekelia sebitlerinde köpçülikleýin mazarlarda jaýlandy. 2009-njy ýylda 11 türk alnyp gaçylyp, Larnakadan Iňlis bazasyna işçiler alyp barýan "ostitirilen awtobus" heläkçiliginiň pidalarynyň jesetleri Gresiýanyň bir obasynda tapyldy we şehitleriň gonamçylygyna geçirildi.

1967-nji ýylda, Gresiýanyň goşuny tarapyndan goldanýan EOKA lideri Georgios Griwanyň ýolbaşçylygyndaky Geitkale obalaryna edilen hüjümlerde azyndan 24 Kipr türk raýaty gyryldy we köpçülikleýin mazarlarda jaýlandy. Gresiýadaky harby huntanyň goldawy bilen 1971-nji ýylyň 28-nji awgustynda döredilen EOKA-B terror guramasy wagşylygy hasam güýçlendirdi. 1974-nji ýylda Alaminyo, Limassol, Muratağa, Sandallar, Atlar, Taşkent we Taşpynarda bolup geçen köpçülikleýin ganhorlukda bäbekler we garrylar ýaly 300-e golaý türk raýaty öldürildi.

EOKA terror guramasy diňe bir türkleri däl, eýsem faşistik ideologiýasyny kabul etmedik grekleri hem nyşana aldy. Gözlegçi Makarios Drousiotisiň ýazgylaryna görä, bu gurama tarapyndan öldürilen Kiprli grekleriň sany 203 diýlip kesgitlenýär. 1974-nji ýylyň 20-nji iýulynda Nikos Sampson agdarlyşygy wagtynda ölen 500-e golaý grekleriň köpüsiniň EOKA söweşijileri tarapyndan öldürilendigi mälimdir.

TMT Mujahidler Assosiasiýasynyň başlygy Selal Baýar Kipr türk halkynyň ýeke-täk kepilliginiň Türkiýanyň kepilligi we Türk medaragly Güýçleri bolandygyny aýtdy we 1974-nji ýylda Kipr Parahatçylyk Operasiýasy sebäpli türk halkynyň öz döwletiniň üçeginde erkin we howpsuz ýaşaýandygyny aýtdy.