Gysgaça
- Güýz ýagyşy bilen tebigatda çalt köpelýän kömelekler çynlakaý howp döredýär.
- Güýz ýagyşy sebäpli tebigatda kömelek ilatynyň köpelmegi, zäherlenmek töwekgelçiligini getirdi.
- Muğla Sıtky Koçman uniwersitetiniň (MSKÜ), Biologiýa kafedrasynyň ylym fakulteti.
Güýz ýagyşy sebäpli tebigatda kömelek ilatynyň köpelmegi, zäherlenmek töwekgelçiligini getirdi. Dos. Muğla Sıtky Koçman uniwersitetiniň (MSKÜ), Biologiýa kafedrasynyň ylym fakulteti. Doktor Hakan Allı raýatlary, esasanam ýagyşly döwürde tebigatdan ýygnan kömelekleri iýmekde seresap bolmaga çagyrdy.
Öldüriji ştamlary nädip tapawutlandyrmaly?
Dos. Prof. Türkiýe kömelek dürlüliginiň bardygyny aýtdy. Doktor Hakan Allı, "oba migranty" diýlip atlandyrylýan "Amanita phalloides" görnüşiniň aşa howplydygyny aýtdy. Dos. Prof., hatda bu görnüşleriň ýekeje nusgasynyň hem ölüme sebäp bolup biljekdigini duýdurdy. Doktor Hakan Allı, bazarlarda ýa-da ýol ýakasynda satylýan "kanlyk", "çıntar" we "melki" ýaly ýerli atlar bilen tanalýan "Laktarius" görnüşleriniň hem meňzeş zäherli görnüşler bilen bulaşyp biljekdigini aýtdy.
Näme üçin hünärmenler laboratoriýa barlagyny maslahat berýärler?
Dos. Prof. tebigatda kömelek ýygnamagyň ýakymly bir işdigine garamazdan görnüşleri tapawutlandyrmak üçin tejribe gerekdigini aýtdy. Doktor Hakan Allı, köp görnüşi diňe laboratoriýa gurşawynda we mikroskopda kesgitläp boljakdygyny aýtdy. Dos. Doktor Hakan Allı raýatlaryň bilmeýän kömeleklerini iýmeli däldigini aýtdy we "Tebigatda tapylan her kömelegi hökman synamaly däldiris. Bilmeýän kömelekleri iýmek erbet netijelere sebäp bolup biler. Bu mesele boýunça hünärmenlerden maglumat almaly we bilmeýän tebigy kömeleklerimizden daşda durmaly" -diýdi. Duýduryş berdi.
Türkiýanyň dürli sebitlerinden ýygnanan nusgalar Muğla Sıtky Koçman uniwersitetiniň kömelek gözleg merkezinde alymlar tarapyndan gözden geçirildi. Doktor Hakan Allı we okuwçylary uniwersitet şäherçesiniň töwereginde zäherli görnüşleri tanamak üçin gözleg geçirýärler. Hünärmenler iýmitlenýän we zäherli görnüşler barada ýerli ilata habar bermegi dowam etdirýärler, kömelekden zäherlenmegiň esasanam güýz aýlarynda ýagyş köpelýän mahaly has ýygy bolýandygyny ýatladýarlar.
Kömelek zäherlenmeginden goramagyň iň ygtybarly usuly, tebigatdan ýygnanan we görnüşleri belli bolmadyk kömelekleri iýmezlikdir. Hünärmenler kömelekleriň üç topara "iýip bolýan", "iýip bolmajak" we "zäherli" hökmünde baha berilýändigini, ýöne daşky görnüşleriniň gaty meňzeş bolup biljekdigini we şübheli ýagdaýlarda bilermenleriň pikiriniň gözlenmelidigini ýatladýarlar.
Kömelek tebigatdan ýygnananda näme göz öňünde tutulmaly?
Tebigatda ösýän kömelekleri iýmek, daşky görnüşi bilen aldanmak, düzedip bolmajak saglyk problemalaryna ýa-da ölüme sebäp bolup biler. Hünärmenleriň duýduryşlary kömelek görnüşlerini biri-birinden tapawutlandyrmagyň diňe synlamak arkaly mümkin däldigini, şonuň üçin huşsuz sarp etmegiň öňüni almak möhüm ätiýaçlykdygyny görkezýär.
Zäherli kömelekler haýsy töwekgelçilikleri döredýär?
Kömelek ýygnaýan ýa-da ýygnamaga gyzyklanýan raýatlar, esasanam güýz aýlarynda, nädogry görnüşleri iýseler, agyr zäherlenmek howpuna duçar bolup bilerler. Hünärmenleriň bellemegine görä "Amanita phalloides" ýaly öldüriji görnüşler, hatda ýekeje-de bolsa adamyň saglygyna çynlakaý howp abandyryp biler.
Çeşme: Haber7
Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!