Kömür satuwynda täze döwür: Sanly yzarlamak we reňkli halta amaly başlaýar

Türkiye howanyň hilini ýokarlandyrmak we daşky gurşawyň hapalanmagynyň öňüni almak üçin gaty ýangyç ulanmakda düýpli özgertmeleri başdan geçirýär. Täze düzgünnamanyň çäginde kömür öndürmekden soňky sarp edijä ýetýänçä ähli proses sanly gözegçilikde saklanar. Gaty ýangyç moduly (KYM) diýlip atlandyrylýan täze ulgam bilen kömüriň çeşmesi, satyjysy we salgysy derrew ýazga alynar.

Gaty ýangyç moduly (KYM) bilen berk gözegçilik we derňew prosesi

Täze döwürde ulanylmaga beriljek gaty ýangyç moduly (KYM) kömüriň ähli üpjünçilik zynjyryny aç-açan eder. Kömür nireden gelýär, kim ony işe girizdi we haýsy nokatlara iberilendigi bu sanly ulgam arkaly ädimme-ädim gözegçilik ediler. Laboratoriýa seljermesiniň netijesinde kesgitlenen we daşky gurşawa we adam saglygyna zyýanly diýlip hasaplanylýan kanuny çäk bahalaryna laýyk gelmeýän ýangyç satuwy derrew bes ediler. Şeýlelik bilen, pes hilli kömüriň bazara çykmagynyň öňüni alyp howanyň hapalanmagynyň öňüni almak maksat edinilýär.

Reňkli halta döwri 2028-nji ýylyň 1-nji iýunyndan başlaýar

Daşky gurşaw syýasatynyň çäginde durmuşa geçirilmeli iň täsirli täzelikleriň biri reňkli gaplamalary ulanmak bolar. 2028-nji ýylyň 1-nji iýunyndan bazara çykaryljak kömür haltalary, ýangyjyň görnüşine we ulanyljak sebitiniň aýratynlyklaryna baglylykda dürli reňklerde işlener. Welaýat toparlarynyň howanyň hapalanmagynyň derejesini göz öňünde tutup kesgitlenjek bu täze ulgamda, her sebit diňe özi üçin kesgitlenen reňkdäki kömür sarp edip biler.

Haýsy sebitde haýsy kömür sumkasy ulanylar?

Täze düzgüne laýyklykda kesgitlenen reňk kodlary aşakdaky ýaly ulanylar: gök torbalar howanyň hapalanmagynyň intensiwligine görä toparlara bölünen welaýatlaryň birinji toparynda ulanylyp bilinjek içerki kömürler üçin, welaýatlaryň ikinji toparyndaky öý kömürleri üçin sary haltalar ulanylar. Içerki kömüriň oba etraplarynda we oba we şäher statusy bolan obalarda sarp edilmegi üçin çal halta, sosial kömegiň çäginde mugt paýlanan kömür üçin ak halta gerek bolar. Fuelangyjyň alternatiw görnüşlerinden biri bolan biomassiýa briketleri aç-açan haltalarda sarp edijilere ýetiriler. Şeýlelik bilen, gözleg toparlary haýsy sebitde gaplamanyň reňki bilen haýsy ýangyjyň ulanylýandygyny aňsatlyk bilen kesgitläp bilerler.