Konstitusiýa kazyýeti, 20urt partiýasynyň 2022-nji ýyldaky jemleýji hasabatyny gözden geçirdi

Konstitusiýa kazyýeti 20urt partiýasynyň 2022-nji ýyldaky soňky hasaplaryny gözden geçirdi we 2026-njy ýylyň 26-njy martynda biragyzdan karara geldi. Tarap tarapyndan iberilen girdeji we çykdajy resminamalarynyň barlagy netijesinde kazyýet hasaplaryň dogry we deňdigini, 2820-nji Syýasy Taraplar Kanunyna laýyklykda kesgitledi.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy Konstitusiýa kazyýeti, 2820 belgili kanunyň we Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet işleriniň tertibi baradaky 6216 belgili kanunyň çäginde amala aşyrylýar. Bu amalda, girdeji-çykdajy balansy, taraplaryň baş edarasynyň we guramalarynyň resminamalary we resminamalary Hasap kazyýeti tarapyndan taýýarlanan hasabatlaryň esasynda barlanýar. Synagyň netijesinde kemçilik ýüze çykarylsa, degişli kanun maddalaryna laýyklykda kazyýet işine başlamak ýa-da jenaýat işi gozgamak ýaly sanksiýalar ulanylyp bilner.

2022-nji ýylda Watan partiýasynyň hasaby gözden geçirişiniň barşynda käbir welaýat guramalarynyň hasabat hasabatyny tabşyrmazlygy we hasaba alyş ulgamyndaky kemçilikler sebäpli ilki bilen Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işi bermek kararyna gelindi. Şeýle-de bolsa, esasy synag etabynda tabşyrylan resminamalaryň we geçirilen jikme-jik barlaglaryň netijesinde tarapyň 43,150 TL girdejisi we 48,572,27 TL çykdajy elementleri, şeýle hem indiki ýyla geçirilýän umumy pul serişdeleri kanunçylyga laýyk gelýändigi kesgitlenildi.

Konstitusiýa kazyýeti, partiýanyň 2022-nji ýyldaky maliýe amallary barada aşakdaky netijä geldi:

Näme üýtgedi?

• urturt Partisiniň 2022-nji ýyldaky soňky hasabynda görkezilen girdejileriň we çykdajylaryň 2820 belgili kanuna laýyk gelýändigi tassyklandy.
• Tarapyň girdeji mukdary 43,150 TL, öňe sürlen 8,336,63 TL, çykdajylary 48,572,27 TL we indiki ýyla iberilen nagt 2,914.36 TL tassyklandy.
• Baş edaranyň çykdajylarynyň kärende, aragatnaşyk we kanselýariýa ýaly zatlardan ybaratdygy we bularyň kanuny çäklerde galýandygy kesgitlenildi.
• Welaýat guramalarynyň girdejileri we çykdajylary barada hiç hili habarnamanyň berilmändigi, ýöne baş edaranyň hasaplarynyň barlag üçin ýeterlikdigi hasaba alyndy.

Kime degişlidir?

Bu karar theurt partiýasynyň ýuridiki şahslaryna we partiýanyň ýolbaşçylaryna gönüden-göni degişlidir. Şeýle hem, syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlyk borçlaryny ýerine ýetirmegi nukdaýnazaryndan beýleki syýasy guramalara görelde görkezýän audit işini görkezýär.

täsirlilik

Netijeli senesi tekstde görkezilmedi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň karary, "jogapkärçilik" ýörelgesiniň syýasy partiýalaryň maliýe barlagynda näderejede möhümdigini ýene bir gezek açýar. Hasaba alynmazlyk we başda başdan geçirilen jenaýat şikaýatlary taraplaryň diňe bir girdeji gazanmak üçin däl, eýsem bu girdejileri kanuny kitaplarda aç-açan resminamalaşdyrmak hökmanydygyny görkezýär.

Netijede, umumy ýaşaýyş jaýy 2022-nji ýylda maliýe düzgün-nyzamyny gazandy we hasaplaryny kanuna laýyk getirdi. Bu ýagdaý, Hasaplar kazyýetiniň we Konstitusiýa kazyýetiniň syýasy partiýalaryň maliýe dolandyryş işlerinde geçirilen barlaglaryň demokratik işlemegi we maliýe aç-açanlygyny goramagyň esasy mehanizmidigini subut edýär.

Mümkin täsirler

Bu audit karary, geljekde maliýe işlerinde has oýlanyşykly hasaba alnyşdan soň Yurturt partiýasyna goşant goşup biler. Hususan-da, welaýat guramalarynyň buhgalter hasabatyndaky kemçilikleri düzetmek, partiýanyň institusional gurluşyny güýçlendirmek nukdaýnazaryndan duýduryş bolup biler.

Beýleki syýasy partiýalar üçin bu karar, Konstitusiýa Kazyýetiniň 2820-nji Kanunyň 111-nji maddasyny ýerine ýetirmek kararyny görkezýänligi sebäpli ýatlatma bolup biler. Maliýe hasabatlaryny ýöretmek we girdeji-çykdajy balansyny aç-açan görkezmek syýasy partiýalaryň kazyýet işleriniň öňüni almak zerurlygydyr.