Konstitusiýa kazyýeti Cumhuriyet we Garaşsyzlyk partiýasynyň 2021-nji ýyldaky soňky hasaplaryny gözden geçirdi

Konstitusiýa kazyýeti Cumhuriyet we Garaşsyzlyk partiýasynyň 2021-nji ýyldaky soňky hasaplaryny gözden geçirdi we 2026-njy ýylyň 26-njy martynda partiýanyň maliýe hasabatlarynyň 2820 belgili Syýasy partiýa kanunyna laýyk gelýändigi barada biragyzdan karar berdi.

Konstitusiýa kazyýeti tarapyndan geçirilen barlag işinde partiýanyň 2021-nji ýyldaky umumy girdejisi 167 943.12 TL, umumy çykdajylary 166,533,76 TL, indiki ýyla geçirilen umumy nagt bolsa 1,409.36 TL boldy. Baş edaranyň girdejileriniň we çykdajylarynyň kanunçylyga laýyk gelýändigi tassyklanylsa-da, welaýat guramalary barada hiç hili habar berilmedi.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy Konstitusiýa kazyýeti, Syýasy partiýalaryň 2820 belgili kanuny we Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet işleriniň kazyýet tertibi baradaky 6216 belgili kanunyň çäginde amala aşyrylýar. Bu amalda, soňky hasabat hasabaty, girdeji çykdajylary resminamalary we taraplaryň baş edarasynyň we guramalarynyň kitap ýazgylary Hasap kazyýeti tarapyndan taýýarlanan hasabatlaryň esasynda barlanýar.

Syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlygyny üpjün etmek üçin geçirilen bu barlaglaryň dowamynda hasaba alynmadyk girdejiler ýa-da çykdajylar ýüze çykarylsa kanuny sanksiýalar ulanylyp bilner. Konstitusiýa kazyýeti, ýitirim bolan resminamalary tabşyrmak ýa-da synag wagtynda auditiň işine päsgel bermek ýaly işlerde jogapkärlere garşy Baş prokuratura jenaýat jogapkärçiligine çekmäge haklydyr.

Näme üýtgedi?

• Respublikanyň we Garaşsyzlyk partiýasynyň 2021-nji ýyldaky soňky hasaplarynyň 2820 belgili kanuna laýyk gelýändigi resmi boldy.
• Tarapyň girdejisi 167,943,12 TL, çykdajylary 166.533,76 TL we 1,409.36 TL nagt pul balansy tassyklandy.
• Ankara Baş prokuraturasyna ozal ýüze çykarylan kemçilikler sebäpli edilen jenaýat şikaýaty esasy derňew tamamlanandan soň gutardy.

Kime degişlidir?

Bu karar Respublikanyň we Garaşsyzlyk partiýasynyň ýolbaşçylaryna, partiýanyň maliýe meselelerine jogapkär işgärlere we syýasy partiýalaryň maliýe barlaglaryny yzarlaýan degişli döwlet edaralaryna gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Karar 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edildi we 2026-njy ýylyň 16-njy oktýabryndaky resmi gazetde çap edildi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, syýasy partiýalaryň maliýe hasabatlaryny ýöretmekde aç-açanlygyň we jogapkärçilik ýörelgeleriniň ähmiýetini ýene bir gezek açýar. Taraplar üçin kanuny jogapkärçiligini ýerine ýetirmek üçin ştab-kwartirasynyň we guramalarynyň ähli girdejilerini we çykdajylaryny kanuny kanunçylyga laýyklykda resminamalaşdyrmak gaty möhüm borjy.

Synaglaryň netijesinde hasaplaryň deňagramlydygy, degişli tarapyň maliýe düzgün-nyzam amallaryny kanuny esasda tamamlandygyny görkezýär. Şeýle-de bolsa, welaýat guramalary barada habarnamanyň ýoklugy, syýasy partiýalaryň welaýat guramalarynda maliýe hasaba alyş ulgamynyň has içgin berjaý edilmelidigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu gözegçilik prosesi, beýleki syýasy partiýalara maliýe hasabatlaryny tertipli saklamak meselesinde päsgelçilik we höweslendiriji täsir edip biler. Taraplara, esasanam hasaba alynmadyk girdejileriň ýa-da çykdajylaryň döredilmeginiň kanuny sanksiýalara sebäp bolup biljekdigini ýatlatmak arkaly maliýe dolandyryş ulgamlaryny güýçlendirer diýlip garaşylýar.

Mundan başga-da, Konstitusiýa kazyýetiniň jenaýat şikaýatlary ýaly kazyýet işlerine garamagy syýasy partiýalara audit proseslerine has seresap we aç-açan garaýyş görkezmäge mümkinçilik berip biler. Bu, uzak möhletde syýasy partiýalaryň institusional mümkinçiliklerini we maliýe ygtybarlylygyny ýokarlandyrmaga goşant goşup biler.