Konstitusiýa kazyýeti Hukuklar we Parahatçylyk partiýasynyň 2021-nji ýyldaky soňky hasabatyny ret etdi we ony Gazna bermek kararyna geldi

Konstitusiýa kazyýeti, 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen 2026/44 belgili karar bilen 2021-nji ýyldaky Hukuklar we Parahatçylyk partiýasynyň soňky hasaplaryny gözden geçirdi. Gözlegiň netijesinde tarapyň girdejilerini we çykdajylaryny kanuny kadalara laýyklykda resminamalaşdyryp bilmejekdigi we talap edilýän kitap ýazgylaryny Hasap kazyýetine tabşyrmaýandygy anyklandy.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy 2820-nji belgili Syýasy partiýalar kanunynyň we Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet işleriniň tertibi baradaky 6216 belgili kanunyň çäginde geçirilýär. Taraplar soňky hasaplaryny we bu hasaplaryň esasyny düzýän girdeji-çykdajy resminamalaryny Konstitusiýa kazyýetine tabşyrmaga borçly. Göz öňünde tutulýan resminamalar tabşyrylmasa ýa-da bikanun çykdajylar edilmedik halatynda kazyýet degişli mukdarlary Gazna tabşyrmagy we jogapkärlere garşy kazyýet işini açmagy buýuryp biler.

Hukuklar we Parahatçylyk partiýasynyň jemi 20,160 TL, şol sanda 2021-nji ýyldaky soňky hasabynda görkezilen 12,580 TL girdejisi we 12,580 TL çykdajylary, Gazna girdejisi hökmünde hasaba alynmagy karar edildi. Mundan başga-da, talap edilýän maglumatlar we resminamalar gözegçilik barlagynyň dowamynda iberilmänsoň, 2820-nji Kanunyň 111-nji maddasynyň birinji bendiniň (c) kiçi bölümine laýyklykda partiýa işgärlerine garşy Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işi açmak kararyna gelindi.

Syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlygy demokratik işlemegiň esasy özenidir. Bu barlaglar bilen, Konstitusiýa kazyýeti syýasy partiýalaryň jemgyýetçilik serişdelerini we haýyr-sahawatlaryny kanuny çäklerde ulanýandyklaryny barlaýar. Resminamalary tabşyrmak borjuny ýerine ýetirmezlik, tarapyň maliýe gurluşynyň gowşamagyna we kanuny jogapkärçilige duçar bolan ýolbaşçylara sebäp bolýar.

Näme üýtgedi?

• Hukuklar we Parahatçylyk partiýasynyň 2021-nji ýyldaky soňky hasabaty resminamalaryň ýoklugy sebäpli kabul edilmedi.
• Jemi 25.160 TL emlägiň gazna girdejisi hökmünde hasaba alynmagy karar edildi.
• Partiýanyň işgärlerine garşy Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işi gozgaldy.

Kime degişlidir?

Bu karar Hukuklar we Parahatçylyk partiýasynyň dolandyryjylaryna, partiýanyň maliýe meselelerine jogapkär bölümlere, Hasap kazyýetine we barlag işlerini amala aşyrýan Konstitusiýa kazyýetine gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Netijeli senesi tekstde görkezilmedi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, syýasy partiýalaryň maliýe düzgün-nyzamyny berjaý etmek borjuny görkezýär. Partiýanyň emläginiň üsti bilen Gazna resminamalaşdyryp bolmaýan ähli girdejileriň we çykdajylaryň geçirilmegi, maliýe aç-açanlygy ýörelgesiniň eglişiksiz durmuşa geçirilýändigini görkezýär.

Mundan başga-da, audit işine päsgel berýän ýa-da maglumat ýa-da resminamalar bermeýän partiýa dolandyryjylarynyň jenaýat jogapkärçiligine çekilmegi, syýasy partiýalaryň administratiw işlerinde çynlakaýlygyň saklanmalydygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu ösüş, Hukuklar we Parahatçylyk partiýasynyň maliýe gurluşynyň gysylmagyna sebäp bolup biler we partiýanyň geljekdäki işini çäklendirip biler. Şeýle hem, şuňa meňzeş ýagdaýlarda beýleki syýasy partiýalara duýduryş bolup, maliýe hasabatlaryny ýöretmäge has içgin çemeleşmegi höweslendirip biler.

Jenaýat-şikaýat prosesi partiýa ýolbaşçylaryna kanuny basyş döredip biler we syýasy partiýalara audit proseslerine has hyzmatdaşlyk görkezmäge mümkinçilik döredip biler.