Konstitusiýa kazyýetiniň 2024-nji ýyldaky söýgi we hormat partiýasynyň jemleýji hasaby baradaky karary

2026/32 belgili karar bilen 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen, Konstitusiýa kazyýeti 2024-nji ýyldaky Söýgi we hormat partiýasynyň soňky hasaplaryny gözden geçirdi. Gözlegleriň netijesinde, tarapyň maliýe hasabatlarynyň aç-açanlykdan uzakdadygy we pes çykdajylaryň adaty durmuş akymyna ters gelýändigi kesgitlenildi we prokuratura kazyýet işine garamak üçin kazyýet işini açmazlyk barada biragyzdan karar berildi. jogapkär.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy 2820-nji belgili Syýasy partiýalar kanunynyň we Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet işleriniň tertibi baradaky 6216 belgili kanunyň çäginde geçirilýär. Bu amalda taraplardan ähli girdejilerini we çykdajylaryny ýuridik şahslaryň adyndan ýazga almak we kärende tölegi, elektrik togy, suw we kanselýariýa ýaly esasy administratiw çykdajylary aç-açan resminamalaşdyrmak talap edilýär. Gözegçilik wagtynda hasabat ýazgy ulgamyny döretmezlik, derňew işine päsgel bermek synanyşygy hasaplanýar we oňa agyr sanksiýalar getirýär.

Derňewiň netijesinde, Konstitusiýa kazyýeti Söýgi we hormat partiýasynyň merkezi we Stambul welaýat guramasy tarapyndan berlen maglumatlaryň bazar şertlerine laýyk gelmeýändigini, administratiw çykdajylaryň nola ýakyn görkezilmegi hasaba alynmadyk girdejileriň we çykdajylaryň bardygyny görkezdi. Partiýa işgärleriniň şahsy çeşmeleri bilen baglanyşykly çykdajylaryň hem haýyr-sahawat hökmünde hasaba alynmalydygy we edara görnüşli taraplaryň hasaplaryna goşulmalydygy, ýogsam 2820 belgili Kanunyň 69 we 70-nji maddalaryna ters geljekdigi aýdylýar.

Näme üýtgedi?

• Tarapyň 2024-nji ýyl üçin soňky hasaby hasaba alyş ulgamyndaky kemçilikler we adaty durmuş akymyna ters gelýän çykdajy beýannamalary sebäpli ret edildi.
• Ankara Baş prokuraturasyna 2820 belgili Kanunyň 111-nji maddasyna laýyklykda jenaýat işi gozgaldy.
• Hasaba alynmadyk girdejileriň we çykdajylaryň öňüni almak üçin kesgitlenen amallaryň

çäginde kesgitlenjekdigi belli boldy.

Kime degişlidir?

Bu karar, Söýgi we hormat partiýasynyň baş müdirlerine, welaýat guramasynyň işgärlerine we partiýanyň maliýe meselelerine jogapkär işgärlerine gönüden-göni degişlidir. Mundan başga-da, bu syýasy partiýalaryň maliýe düzgün-nyzamyna gözegçilik edýän gözegçilik edaralary we kazyýet edaralary üçin görelde bolup hyzmat edýär.

täsirlilik

Konstitusiýa kazyýetiniň karary 2026-njy ýylyň 26-njy martynda biragyzdan kabul edildi we jenaýat şikaýatyna degişli düzgünleriň ýerine ýetirilmegi başlandy.

Netije

Syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlygy borjy, demokratik işlemegiň esasy talabydyr. Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, "adaty durmuş akymyna ters gelýän" taraplaryň pes çykdajy beýannamalarynyň we hasaba alyş ulgamyna geleňsizligiň kanuny gözegçilikden gaçmak we çynlakaý kanuny netijelere sebäp bolýandygyny görkezýär.

Bu karar, maliýe düzgün-nyzamyna laýyk gelmeýän we jogapkärçilikli resminama ulgamyny döretmeýän syýasy guramalaryň diňe administratiw däl, eýsem azatlykdan mahrum etmek we agyr jerimeler bilen ýüzbe-ýüz bolup biljekdigini ýene bir gezek subut etdi.

Mümkin täsirler

Göz öňünde tutulan jenaýat şikaýaty partiýanyň işgärlerine garşy kazyýet işiniň başlanmagyna sebäp bolup biler. Bu ýagdaý, degişli syýasy partiýanyň işine administratiw we kanuny çäklendirmeleriň döremegine sebäp bolup biler.

Beýleki syýasy partiýalardan maliýe hasabat standartlarynyň berjaý edilmegine has seresaply garaşyp bolar. Gözegçilik mehanizmleriniň şeýle oýlanyşykly işlemegi syýasy partiýalary maliýe aç-açanlygy babatynda has institusional gurluşy kabul edip biler.