Korrupsiýa dawasy Fransiýada agyr çykdajy etdi: Öňki premýer-ministr Fillonyň Hormat medallary yzyna alyndy

Fransiýada syýasy dünýäni sarsdyran korrupsiýa skandalynyň sesleri dowam edýär. Geçen ýyl sud edilen korrupsiýa işinde günäkär hasaplanan öňki premýer-ministr Fransua Fillona garşy girizilen sanksiýalar ýurduň iň abraýly döwlet bezegleriniň aýrylmagy bilen täze derejä çykdy. Resmi gazetde çap edilen prezidentiň karary bilen ýurduň iň ýokary abraýy Legion d'honneur we Fillona berlen milli hormat ordeni ( Ordre national du Merite ) resmi taýdan yzyna alyndy. Bu kararda öňki premýer-ministriň 10 ýyllap bu bezegler bilen üpjün edilen ähli artykmaçlyklaryndan gadagan edilendigi habar berildi.

Iş bilen baglanyşykly galplyk we syýasy çökgünlik

Bir wagtlar Fransiýanyň syýasatynda premýer-ministr bolup işlän Fransua Fillonyň pese gaçmagy 2017-nji ýylda geçiriljek prezident saýlawlarynda başlandy. Merkeziň sag tarapynda iň güýçli prezidentlige kandidat hökmünde görkezilen Fillonyň, aýalyna we çagalaryna parlamentde "geňeşçi" bolup işleýän ýaly edip, döwlet býudjetinden adalatsyz aýlyk töleýändigi aýan edildi. Köpçüligiň gaharyny getiren bu "toslama iş" dawa-jenjelinden soň, Pari Paris prokuraturasy çäre görüp, Fillona we aýalyna "korrupsiýa we hünärli galplyk" aýyplamasy bilen kazyýet işi açdy.

Kazyýetden agyr jeza we öwezini dolmak karary

Köp ýyllap dowam eden kazyýet işinden soň, Pari Parisiň Apellyasiýa kazyýeti soňky kararyny 2025-nji ýylyň iýulynda yglan etdi. Kazyýet öňki premýer-ministr Fillony korrupsiýada günäkärledi we oňa 4 ýyl şertli türme tussaglygy, 375 müň ýewro jerime we syýasatdan 5 ýyl gadaganlyk berdi. Kazyýet edaralary Fillonyň adalatsyz ýygnan pullary üçin Fransiýanyň Milli Assambleýasyna takmynan 126 müň ýewro tölemelidigi barada karar berdiler.

Fransuz kanunlary we gatnaşygy yzyna almak prosesi

2007-2012-nji ýyllar aralygynda Fransiýanyň premýer-ministri bolup işlän Fransua Fillon, bu at bilen ýurduň iň ýokary sylaglaryna mynasyp hasaplandy. Şeýle-de bolsa, Fransiýada hereket edýän kanuny düzgünler bir ýyl ýa-da has köp azatlykdan mahrum edilenlerden döwlet hormat we nyşanlarynyň yzyna alynmagyny talap edýär. Resmi gazetde çap edilen iň soňky karar bilen Fillonyň geçen syýasy karýerasynyň iň abraýly nyşanlary taryh boldy.