Lagarddan Europeanewropa ykdysadyýetine çenli taryhy duýduryş: Köne ösüş modeli doly gutarýar

Europeanewropa ykdysadyýetiniň köp ýyllaryň dowamynda gurlan adaty ösüş modeli, düýpli üýtgeşmeleriň dünýä derejesinde täsiri bilen düýpgöter özgerişlikden geçýär. Europeanewropanyň Merkezi Bankynyň (ECB) prezidenti Kristin Lagarde yklymyň ykdysady geljegi barada gaty möhüm duýduryş berdi. Lagard; Global söwdada çäklendirmeleriň ýokarlanmagy, ýokary energiýa çykdajylary we geosyýasy töwekgelçilikleriň çuňlaşmagy Europeewropanyň nusgawy ösüş dinamikasyny düýpgöter sarsdyrdy diýdi. Continenteke-täk bazar gurluşynyň güýçlendirilmelidigini we yklymyň global bäsdeşlikde yza galmazlygy üçin maýa bazarlaryndaky bölünişigiň çalt ýok edilmelidigini aýtdy.

Genevaenewada geçirilen Bütindünýä Ykdysady Forum Halkara Işewür Geňeşiniň global ykdysady dünýägaraýşyna ünsi çeken panelde çykyş eden Lagarde, Europeanewropanyň ykdysadyýetine abanýan gurluş howplaryny giňişleýin seljerdi.

Economyewropanyň ykdysadyýetini yzygiderli saklaýan üç sütün çökýär

Lagarde Ikinji jahan urşundan soň Europeewropanyň ykdysady ösüşini we gülläp ösmegini üpjün edýän umumy modeliň, biri-birini goldaýan üç esasy sütüniň üstünde gurlandygyny we halkara baglanyşyklarynyň üýtgemegi sebäpli bu elementleriň hemmesiniň gowşandygyny aýtdy. Lagarde bu sütünleriň ilkinjisiniň barha giňeýän dünýä söwdasydygyny aýtdy. Europeewropanyň dünýäniň iň açyk ykdysadyýetleriniň birine öwrülendigini we söwda açyklygynyň ABŞ-dan takmynan iki esse ýokarydygyny mälim etdi.

Lagarde globallaşma prosesiniň geçmişde Europeanewropa ykdysadyýetine ägirt uly peýdalar getirendigini mälim etdi, ýöne geljekde söwdanyň şol bir depginde ösjekdigini we ajaýyp maglumatlary paýlaşýandygyny çaklap bolmaz. BB-niň başlygy diňe geçen ýyl dünýäde 2500-den gowrak täze söwda çäklendirmesiniň güýje girendigini aýtdy. Mundan başga-da, Hytaýyň önümçilik tehnologiýalarynda gymmatlyklar zynjyrynyň ýokary derejesine çykmagynyň, köp sanly möhüm pudakda Europeewropanyň göni bäsdeşine öwrülmegine sebäp bolandygyny aýtdy.

Energyokary energiýa çykdajylary we howpsuzlyk meseleleri bäsdeşligi pese gaçyrýar

Lagarde Europeewropanyň adaty ösüş modeliniň ikinji aýagyny emele getirýän we geçmişde rus gazy ýaly arzan çeşmeler tarapyndan goldanýan orta tehnologiýa gönükdirilen önümçilik pudagynyň hem uly zarba urandygyny we bu amatly döwrüň düýbünden yza galýandygyny aýtdy. Energetika bahalarynyň Europeanewropa senagatyna agyr ýük salýandygyny mälim eden Lagarde: "Geçen ýyl, Europeanewropa Bileleşigi boýunça energiýa sarp edýän pudaklaryň elektrik energiýasy ortaça ABŞ-dan iki esse ýokarlandy we Hytaýdaky bahalardan takmynan 50 göterim ýokarlandy." Bu ýagdaýyň Europeanewropa öndürijileriniň dünýä bazaryndaky bäsdeşlik ukybyny düýpli gowşadýandygyny görkezdi.

Köne modeliň üçünji aýagynyň ABŞ-nyň howpsuzlyk zonasy bilen goralýan durnukly we düzgüne esaslanan global tertipdigini ýada salýan Lagarde, bu howpsuz gurşawyň Europeanewropa kompaniýalaryna üpjünçilik zynjyrlaryny çuňlaşdyrmagyna we maýa goýumlaryny "berklige" däl-de, "netijelilige" gönükdirmäge mümkinçilik berýändigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, häzirki döwürde barha möwjeýän geosyýasy dartgynlygyň möhüm garaşlylygy we maddy-tehniki kynçylyklary has görnükli edendigini we Europeewropanyň ýakyn geografiýasynda barha artýan howpsuzlyk howplaryna gönüden-göni garşy durmalydygyny aýtdy.

Ykdysady baglylyklar sütem guralyna öwrüldi

Soňky ýyllarda ýurtlaryň arasyndaky ykdysady garaşlylygyň geosyýasy basyşyň gurallaryna öwrülendigini mälim eden Lagarde, önümçilik we sarp ediş zynjyrlaryny gönüden-göni pese gaçyrýan bu howpsuzlyk gurşawy sebäpli kompaniýalaryň maýa goýum kararlaryny yza süýşürýändigini düşündirdi. Lagarde: "Bu gurluş üýtgemeleriniň hemmesini bilelikde gözden geçirenimizde, uruşdan soňky döwürde Europeewropanyň ösdüren ösüş modeliniň ýok edilendigini görýäris. Bu modeliň ozal bilşimiz ýaly gaýdyp geljege meňzänok."

Bu kynçylyklara garamazdan theB-iň dünýä derejesinde iň uly söwda şertnamalarynyň we ýokary hünärli işçi güýjüniň bardygyny ýatladýan Lagarde kärdeşler arkalaşygynyň artykmaçlyklary barada-da durup geçdi. 27 agza ýurt we 450 million sarp ediji bilen ösen ýurtlaryň arasynda iň uly integral bazar hökmünde öz pozisiýasyny saklaýandygyny mälim eden Lagarde, içerki islegiň goldawy bilen ozewro zonasynyň ykdysadyýetiniň geçen ýyl 1,5 göterim ösendigini we şu ýyl başdan geçiren güýçli energiýa zarbasyna garamazdan ösüş tendensiýasyny dowam etdirendigini aýtdy.

Europeewropanyň içerki islegdäki bu garşylygy uzak möhletleýin hemişelik we durnukly ösüş çeşmesine öwürmelidigini nygtaýan Lagarde, muňa ýetmegiň ýolunyň umumy bazaryň göwrümli artykmaçlygyndan has netijeli peýdalanmakdygyny aýtdy. Şeýle hem, Europeewropada öndürilen ylmy bilimleri we akademiki gözlegleri täjirçilik üstünligine öwürmekde çynlakaý meseleleriň bardygyny we täze tehnologiýalaryň ýaýramagynyň öňüni alýan býurokratik päsgelçilikleriň kompaniýalaryň köpelmegini kynlaşdyrýandygyny aýtdy.

Emeli intellekt rewolýusiýasynda ýalňyşlyk goýbermek üçin lezzetimiz ýok

Europeewropanyň maglumat we aragatnaşyk tehnologiýalarynyň ýaýramagy bilen başlanan ilkinji sanly ynkylaby esasan sypdyrandygyny we bu ugurdaky täjirçilik girdejileriniň beýleki sebitlere degişlidigini aýdyp, Lagard möhüm duýduryş berdi: "Emeli intellekt bilen gelýän ikinji sanly ynkylapda şol bir şowsuzlygy gaýtalamak hökman däl."

marketewropada emeli intellekt maýa goýumlaryny çalt giňeltmek we dünýä derejesinde bäsdeşlik derejesine çykarmak üçin ýeke-täk bazaryň we maýa bazarlarynyň bölekleýin gurluşynyň gyssagly gutarmalydygyny belläp, Lagarde EUB-de ähli päsgelçilikleri aýyrmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Maýa bazarlarynyň integrasiýa prosesiniň çaltlaşdyrylmalydygyny öňe süren Lagarde, EUB liderlerini bazaryň integrasiýa bukjasy bilen baglanyşykly kazyýet işlerini haýal etmän tamamlamaga çagyrdy.