Kosmosdaky syrly signallar 'Wampir ýyldyzlarynyň' tapylmagy bilen çözüldi

Kosmosyň çuňlugyndan gelýän we 20 ýyla golaý wagt bäri alymlaryň ünsüni özüne çekýän syrly radio signallarynyň çeşmesi ahyrsoňy aýan boldy. Her 1,4 sagatdan gaýtalanýan bu signallar kosmosdaky ýyldyzlaryň adatdan daşary täsirinden gelip çykýar.

Uzak möhletli radio signallarynyň çeşmesi açyldy

2005-nji ýylda ýüze çykarylan we 'uzak möhletli radio geçirijileri' diýlip atlandyrylýan bu signallar ylmy dünýäniň iň uly kosmiki jedellerinden birine öwrüldi. Radio signallarynyň köpüsiniň millisekuntda gutarýan äleminde bu signallaryň birnäçe minutlap dowam etmegi ajaýypdy.

Gözlegleriň netijesinde bu signallaryň çeşmesiniň Eartherden takmynan 11 kwadrillion kilometr uzaklykda ýerleşýän ASKAP J1745-5051 atly ýyldyz ulgamydygy anyklandy.

'Wampire arsyldyzlar ulgamy < durmuş sikli we kiçijik we gowşak gyzyl derwüş. Starsyldyzlardan ybarat. Alymlar bu ulgamy 'wampir ýyldyzy' diýip atlandyrýarlar, sebäbi ak mör-möjek goňşy ýyldyzdan yzygiderli madda çykarýar.

Gözlegçiler ak derwüşiň üstünde ýygnanan materialyň täze partlamalara sebäp bolýandygyny we bu partlamalaryň radio signallaryny döredýändigini aýdýarlar. Gözleg, ak derwüşiň üstünde ýygnanan gyzyl derwüşden alnan maddalaryň täze partlamalara sebäp bolandygyny we bu partlamalaryň radio signallaryny döredendigini ýüze çykardy.

Bu açyşy Sidneý uniwersitetiniň Fizika mekdebiniň PhD talyby Kowi Roz alyp bardy. Gül, bu signallaryň gelip çykyşyny ilkinji gezek takyk kesgitläp bilendiklerini we çeşmäniň özüne çekýän ak derwüşdigini tassyklady.

rentgen şöhleleriniň güýji

Gözleg topary gyzyl derwüşden ak derwüşiň çeken işiniň millionlarça dereje gyzdyrylandygyny we bu işde güýçli rentgen şöhleleriniň çykandygyny anyklady. Bu gözegçilikler Awstraliýadaky ASKAP radio teleskopy arkaly geçirildi.

Bu işde ýyldyzlaryň magnit meýdanlarynyň sinhrotron radiasiýasy diýlip atlandyrylýan radio tolkunlarynyň täsirleşýändigi we öndürilýändigi kesgitlenildi.

Bütin syry çözýärmi? Karpineti, älemde çözülmegine garaşýan köp sanly radio wakasynyň bardygyny aýtdy.

Karpineti: "Rentgen şöhleleriniň tapylmagy açyşy has gyzykly edýär we bu ulgamyň düşünjesine täze bir goşant goşýar" -diýdi. Gadymy Müsür ýazgylarynyň manysyny kesgitlemäge mümkinçilik beren Rosetta daşy ýaly, bu açyş täze kosmiki hadysalara düşünmäge yşyk berip biler.

Alymlar signallaryň emele geliş mehanizmini has çuňňur öwrenmegi maksat edinip, radio, optiki we rentgen teleskoplary bilen ulgamy gözegçilikde saklamagy dowam etdirýärler. Kowi Roz, bu kosmiki hadysalaryň täze synpyna düşünmek üçin entek başlangyçdyklaryny mälim etdi.

Gül sözüniň üstüni ýetirdi: "Her täze açyş, suraty has aýdyňlaşdyrýar we bu ugurdaky gözlegleri hasam güýçlendirer."
sebäpli ýüze çykypdyr.

Bellikler:

Bu habary paýlaş: Facebook Twitter