Global bazarlar Eastakyn Gündogara we Nvidia ösüşine gönükdirildi

Global bazarlar weekakyn Gündogardaky dartgynlylyk sebäpli hepdäni näbellilik bilen başlady. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Hytaýa eden sapary wagtynda döredilen oňyn atmosfera tehnologiýa pudagynyň ýolbaşçylygyndaky töwekgelçilik islegini artdyrsa-da, ABŞ / Ysraýyl-Eýran dartgynlygynyň henizem çözülmänligi we nebitiň ýokary bahasynyň ykdysady maglumatlara ýaramaz täsiri maýadarlaryň seresap bolmagyna sebäp boldy. Uly maýa goýumlaryna ýol açyp biljekdigi baradaky umytlary artdyrdy. Şeýle-de bolsa, ABŞ-Eýran liniýasyndaky gapma-garşy sözler nebitiň bahasynda-da öz beýanyny tapdy we global makroykdysady dünýägaraýyş baradaky aladalary dowam etdirdi. Trump, Eýran bilen atyşygyň "durmuş goldawyna" dowam edýändigini, sebitdäki dartgynlygyň gysga wagtyň içinde azalmajakdygyny görkezdi.

Inflýasiýanyň we nebitiň ykdysadyýete täsiri

Nebit bahalarynyň ýokarlanmagynyň ykdysadyýete ýaramaz täsirleri ABŞ-nyň inflýasiýa maglumatlarynda görkezildi. Sarp edijileriň inflýasiýasy ýylda 3,8 göterim bilen garaşylýandan ýokary bolsa-da, öndürijiniň inflýasiýasy hem birden ýokarlandy. Energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagynyň inflýasiýa edýän ikinji derejeli täsiri transport pudagynda has aýdyň ýüze çykdy.

Bu ösüşler ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Fed) ýylyň ahyrynda göterim mukdaryny 65 göterime çenli ýokarlandyryp biljekdigi baradaky umytlary artdyrdy. Previouslyylyň dowamynda iki göterim göteriminiň azalmagyna garaşylýandygyna garamazdan, uruş we energiýa çykdajylary bu garaşyşlaryň tersine bolmagyna sebäp boldy. 5, 10, 20 we 30 ýyllyk obligasiýa göterim mukdary soňky ýylda iň ýokary derejä ýetdi. 10 ýyllyk obligasiýa göterim mukdary 4,55 göterime çenli ýokarlandy we 2025-nji ýylyň maý aýyndan bäri iň ýokary derejä ýetdi. Dollar indeksi 1,4 göterim ýokarlamak bilen hepdäni 99.3-de ýapdy.

Altyn we nebit bahalarynyň üýtgemegi

Eastakyn Gündogarda dowam edýän dartgynlylyk we inflýasiýa aladalary altynyň bahasynyň hepdede 3,8 göterim aşaklap, 4 müň 540 dollara düşmegine sebäp boldy. Brent nebit üpjünçilik aladalary sebäpli 7,4 göterim ýokarlap, 106,2 dollara ýetdi.

Nýu-Yorkork bir Stockasynda garyşyk hereket

Nýu-Yorkork bir stockasynda geçen hepde garyşyk çykyş boldy. S&P 500 0,13 göterim, Nasdaq 0,38 göterim, Dow Jones 0,17 göterim aşaklady. ABŞ-da öý satuwy aprel aýynda 0,2 göterim ýokarlandy, ýöne garaşylýandan has pesde galdy. Angliýadaky saýlaw prosesi we näbellilikler obligasiýa göterimleriniň düýpli ýokarlanmagyna sebäp boldy. Iňlis premýer-ministri Keir Starmer saýlawda ýeňilendigine garamazdan işinden çekilmek islemeýändigini aýtdy.

Angliýanyň we Germaniýanyň ykdysady görkezijileri

Angliýada birinji çärýek jemi içerki önüm her ýyl 1,1 göterim bilen garaşylýandan ýokarydy. Germaniýanyň Merkezi Bankynyň başlygy achoahim Nagel energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagy inflýasiýa howp salýan halatynda BB-nyň göterim mukdaryny ýokarlandyryp biljekdigini aýtdy. Geçen hepde Angliýanyň, Fransiýanyň, Italiýanyň we Germaniýanyň bir stockalary pese gaçmak bilen ýapyldy. Geljek hepde ozewro zonasyndaky we Angliýadaky inflýasiýa maglumatlary, PPI we Germaniýadaky beýleki ykdysady görkezijiler gözegçilikde saklanar.

Aziýa bazarlarynda negatiw tendensiýa

Geçen hepde Aziýa bazarlarynda hem negatiw tendensiýa ýüze çykdy. Hytaýda aprel aýynyň CPI 1,2 göterim bilen garaşylýandan ýokarydy. Hytaý PPI 2022-nji ýylyň iýul aýyndan bäri iň çalt ösüşi hasaba aldy. Japanaponiýa Banky göterim mukdaryny ýokarlandyrmaga howlukmaýandygyny aýtdy. Japanaponiýada 20 ýyllyk obligasiýa göterim mukdary 3,49 göterime çenli ýokarlandy. Geljek hepde Hytaýdan we Japanaponiýadan gelýän ykdysady maglumatlar ýakyndan yzarlanar. TMB-nyň prezidenti Fatih Karahan inflýasiýa çaklamalaryny yglan etdi we 2026-njy ýylda 26 göterim, 2027-nji ýylda 15 göterim we 2028-nji ýylda 9 göterim maksatlary kesgitledi. Borsa Stambul 19-njy maýda sişenbe güni söwda üçin ýapylar.

Umuman alanyňda, Eastakyn Gündogardaky ösüşler we ykdysady maglumatlar dünýä bazarlarynda maýa goýujylaryň ünsüni özüne çekýän esasy faktorlar hökmünde tapawutlanýar. Bu ösüşleriň bazara täsiri ýakyn döwürde ýakyndan gözegçilik ediler.