Learadro ýaraglarynyň çykdajylarynyň rekord ýokarlanmagy: 118 milliard dollar

nuclearadro ýaragyna çykdajylar 2022-nji ýylda ep-esli artyp, 118,8 milliard dollara ýetdi. Learadro ýaraglaryny ýok etmek boýunça halkara inisiatiwasy (ICAN) tarapyndan çap edilen hasabata görä, bu çykdajylar geçen ýyl bilen deňeşdirilende takmynan 19 göterim ýokarlandy. This spending spree, involving 9 countries, continues to be a great source of concern for global security.

Details of Nuclear Expenditures

In the report titled "Pre-Designed: Nuclear Weapons Expenditures in 2025" published by ICAN, the expenditures of nuclear-powered countries such as China, France, India, Israel, North Korea, Pakistan, Russia, England and the USA were detailed. Bu ýurtlar 2022-nji ýylda ýadro arsenallaryna sekuntda 3768 dollar sarp etdiler. Bu görkeziji şu wagta çenli hasaba alnan iň ýokary derejäni görkezýär. Beýleki tarapdan, Angliýa 12,6 milliard dollar sarp eden Russiýadan 9,5 milliard dollar sarp etdi. Fransiýa ýadro ýaragy üçin 7,7 milliard dollar, Hindistan 2,8 milliard dollar, Pakistan 1,5 milliard dollar, Ysraýyl 1,2 milliard dollar we Demirgazyk Koreýa 656 million dollar sarp etdi.

Hususy pudagyň roly we täsiri

Hasabatda hususy pudagyň ýadro ýarag şertnamalaryndan azyndan 38 milliard dollar gazanandygy aýdylýar. Bu, ýadro çykdajylarynyň diňe bir döwlet býudjetine däl, eýsem dünýä ykdysadyýetine-de möhüm täsir edýändigini görkezýär. Hususan-da ABŞ-nyň çykdajylarynyň köpelmegi ýadro ýaraglary ýaryşynyň yzygiderli dowam edýändigini görkezýär.

Geljekdäki çaklamalar

Şeýle hem hasabatda agzalan ýurtlaryň ýadro arsenallaryny döwrebaplaşdyrmak we giňeltmek üçin çaklamalary taýýarlandygy habar berildi. Fransiýanyň, Angliýanyň we ABŞ-nyň indiki asyra çenli ýarag ulgamlaryny ösdürmegi dowam etdirjekdigi mälim edildi. Bu geljekde ýadro çykdajylarynyň hasam artjakdygyny aňladýar.

Ynsanperwer kömek we ösüş zerurlyklary

reportadro ýaraglaryna bir minutlyk çykdajylaryň 3,478 adama arassa suw we arassaçylyk üpjün edip biljekdigi we bir günlük çykdajylaryň 2 million adamy azyk howpsuzlygyndan halas edip biljekdigi nygtaldy. ICAN şeýle çykdajylaryň gyssagly ynsanperwerlik zerurlyklaryny kanagatlandyrmagyň ýerine çeşmeleriň sarp edilmegine sebäp bolýandygyny mälim etdi. Bu ýagdaý, ýadro çykdajylarynyň näderejede ýetendigini görkezýär.

Geosyýasy dartgynlyk

nuclearadro çykdajylarynyň häzirki howply geosyýasy gurşawy hasam güýçlendirip, ýadro dartgynlygyny ýokarlandyrýandygy aýdylýar. ICAN maksatnamalarynyň müdiri Susi Snyder bu çykdajylaryň "howpsuzlygyň ýalan wadasy" hökmünde görülýändigini we dünýädäki ynsanperwerlik zerurlyklaryndan daşlaşdyrylýandygyny aýtdy.

Betbagtçylygyň bosagasynda

Snyder ýadro ýaraglarynyň betbagtçylyk döretmezden ulanylyp bilinmejekdigini aýtdy we "nuclearadro howpunyň ýalňyş logikasy duşmanlarymyza ynanmagy talap edýär" -diýdi. diýdi. ICAN syýasatynyň prezidenti Alisia Sanders-Zakre, ýadro ýaragly ýurtlaryň milliardlarça dollary hakyky adam howpsuzlygy zerurlyklaryndan sowýandygyny aýtdy.

Bu hasabat bütin dünýäde ýadro ýaraglaryna sarp edilýän mukdaryň üstüni açsa-da, bu işde ynsanperwer kömeginiň we ösüş gaznalarynyň näderejede ähmiýet berilmeýändigini görkezýär. Nuclearadro ýaraglary ýaryşy global parahatçylyga we howpsuzlyga çynlakaý howp bolup galýar.