Lukmançylyk taryhynda ynkylap: Genetiki taýdan üýtgedilen doňuz böwregi bilen 271 gün

Lukmançylyk dünýäsi, organ ýetmezçiliginden ejir çekýän millionlarça hassalar üçin umytly, taryhy öwrülişik boldy. 2-nji görnüşli süýji keseli sebäpli böwrek ýetmezçiliginden ejir çeken Tim Endrýu atly näsag, genetiki taýdan üýtgedilen doňuz böwreginiň kömegi bilen 271 günüň dowamynda dializ bölümine birikdirilmän diri galmagy başardy. Bu ösüş, ksenotransplantasiýa, ýagny kesişýän organ transplantasiýasy ulgamynda adamda hasaba alnan iň uzak möhletli dializsiz ýaşamak üstünligi hökmünde hasaba alyndy.

69 Genetiki redaktirleme bilen taryhy üstünlik

ABŞ-nyň Massaçusets ştatynyň keselhanasynda 2025-nji ýylyň ýanwarynda geçirilen operasiýa wagtynda Endrýu göçürilen doňuz böwregi adaty bir organ däldi. Alymlar adamyň immunitet ulgamynyň organy ret etmek howpuny azaltmak we haýwanlardan adamlara geçip biljek wiruslaryň öňüni almak maksady bilen böwrekde 69 dürli genom üýtgetmesi etdiler. Genetiki in engineeringenerçilik işini içgin öwrenip, uly üstünlik gazandy; 271 günüň dowamynda näsagda doňuz patogenleri ýa-da wiruslar tapylmady.

Doňuz böwreginden adam böwregine bökdençsiz geçiş

Lukmançylyk taryhyna giren bu işiň iň täsirli taraplaryndan biri geçiş prosesi boldy. 271 günden soň, işini tamamlan doňuz böwregi Endrýu bedeninden çykaryldy. Gysga wagtlyk dializ bilen wagtlaýyn birikdirilen hassa 2026-njy ýylyň ýanwarynda adam donoryndan alnan täze böwrek bilen göçürildi. Hünärmenler adam böwreginiň göçürilen pursatyndan başlap gowy işläp başlandygyny habar berdiler. Bu, doňuz böwreginden adam böwregine lukmançylyk edebiýatynda ilkinji üstünlikli geçiş operasiýasy hökmünde hasaba alyndy.

Organ ýetmezçiliginde täze döwrüň gapysy açylýar

Mass General Brighamyň çägindäki akademiki lukmançylyk merkezleriniň we hassahanalaryň hünärmenleri tarapyndan geçirilen bu düýpli gözlegleriň netijeleri abraýly lukmançylyk journalurnalynda The Lancet neşir edildi. Gözlegleriň ýolbaşçylaryndan biri Dr. Leonardo Riella alnan netijäniň dünýädäki organ peşgeşleriniň ýetmezçiligini hemişelik çözüp biljekdigini aýtdy. Doktor Riella doňuz organlarynyň adam donory tapylýança ilki bilen "wagtlaýyn köpri" bolup biljekdigini we uzak möhletli howpsuzlyk synaglary tamamlanandan soň düýbünden hemişelik bejeriş usulyna öwrülip biljekdigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, gözlegçiler bu üstünligiň häzirlikçe ýekeje hassada görülendigini we immunosupressiw bejergiler we genetiki in engineeringenerçilik pudagynda has kliniki gözlegleriň zerurdygyny bellediler.