Maýa bazarlary üçin täze kanuna taýynlyk başlandy

Wise-prezident Cevdet Ýylmaz, NTV göni ýaýlymynda paýtagt bazarlarynda bolup geçýän wakalar, gaznalaryň derňewleri we maýadarlara tölenen tölegler barada möhüm beýanat berdi. Bu prosesiň aç-açan alnyp barylýandygyny mälim eden Ýylmaz, bazarlary dolandyrýanlara garşy tutanýerli tutumyň edilendigini we ulgamy berkitmek üçin täze kanunyň taýýarlanýandygyny aýtdy.

Gaznanyň derňewinde haýsy ädimler ädildi?

Maliýe durnuklylygy komitetiniň 17-nji sentýabrda Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşekiň ýolbaşçylygynda kabul eden kararlaryna laýyklykda umumy bukjanyň takmynan 7 göterimine laýyk gelýän 131 fond “karantin” tejribesine girizildi. Cevdet Ýylmaz, käbir erkin gaznalarda manipulýasiýa we bazar galplyklarynyň bardygyny we wirtual gymmatlyklardan karz döretmek arkaly adalatsyz girdejileriň gazanylandygyny aýtdy. Derňewleriň çäginde 444 şübheli adamyň 113-siniň tussag edilendigine garamazdan, CMB tarapyndan barlanan paýnamalaryň sanynyň 50-e ýetip biljekdigi mälim edildi.

Maýadarlara tölenen tölegler näme?

Yylmaz amalyň dowamynda 131 fond üçin yzyna gaýtaryş hasabynyň açylandygyny aýtdy we şu güne çenli 420 müň maýa goýuja jemi 130 milliard TL tölenendigini habar berdi. 55 müň 801 inwestora 55,4 milliard TL tölenen bolsa, 13-nji noýabrda 1 million TL çäkli täze wagtlaýyn tölegiň tölenjekdigi habar berildi. Kompaniýalaryň adaty ýatyryş prosesi esasan tamamlanandan soň, Tera, Pusula we Atlas atly 3 kompaniýanyň adatdan daşary ýatyryş işiniň dowam edendigi bellendi.

Wise-prezident Cevdet Ýylmaz noýabr aýynyň ahyryna manipulýasiýa aýyplamalary bilen başlanan gaznanyň derňew işini tamamlamak üçin intensiw işleriň alnyp barylýandygyny aýtdy. CMB, Merkezi Bank we Gazna we Maliýe ministrliginiň toparlarynyň utgaşdyrylan işinde maksat maýa goýujylaryň nägileligini aradan aýyrmak we bazaryň ynamyny dikeltmek.

Paýtagt bazarlarynda şuňa meňzeş wakalaryň öňüni almak üçin taýýarlanan täze kanun taslamasy, esasan, indiki hepde Mejlise hödürlener we meýilleşdiriler. Maýa goýumçylary MKK ýazgylary we häzirki bildirişler bilen maýa bazarlary geňeşiniň (CMB) resmi kanallary arkaly amala aşyrylyp bilner.

Netije

Ösüşler, maýa bazarlarynda gözegçilik mehanizmlerini berkitmegiň zerurdygyny görkezýär. Manipulýasiýa we bazar galplyklaryna garşy görülýän çalt çäreler, maýa goýujylaryň ynamyny goramak üçin görülýän möhüm ädimler hökmünde kabul edilip bilner.

Gaznany derňemek prosesi maliýe bazarlarynda aç-açanlygyň we hasaba alynmadyk amallaryň öňüni almagyň ähmiýetini ýene bir gezek görkezdi. Upcomingakynda çykjak täze hukuk düzgüni, bazar düzgün-nyzamyny ýokarlandyrmak bilen şuňa meňzeş hukuk bozulmalaryň öňüni almak üçin esasy esas döreder.

Mümkin täsirler

Täze kanun taslamasynyň güýje girmegi bilen, maýa bazarlarynda has ygtybarly we has gözegçilikli maýa goýum gurşawynyň döredilmegine garaşyp bolar. Bu ýagdaý içerki we daşary ýurt maýadarlarynyň uzak möhletleýin bazardaky ynamyna oňyn täsir edip biler.

Derňew işiniň tamamlanmagy we ýatyryş amallarynyň tamamlanmagy, bazarlardaky näbelliligi azaltmak bilen aksiýalara spekulýatiw basyşy ýeňilleşdirip biler. Şeýle-de bolsa, barlanylan barlaglar gysga wagtyň içinde käbir bazar oýunçylaryna laýyklyk çykdajylaryny artdyryp biler.