Maýa goýumçylary ýene-de “Howpsuz howada” gaçybatalga alýarlar: Altyn täze tolkun we ägirt banklaryň çaklamalary

Duýgu Erdogan - Dünýä bazarlaryndaky dinamika we geosyýasy näbellilikler, tygşytlamalaryny altyna goýýan maýadarlaryň ýüzüne ýylgyryp başlady. Üç hepde töweregi wagt bäri syn edilýän altynyň bahasynyň ýokarlanmagy, dördünji hepdesine ýokarlanmak bilen girdi we soňky üç aýyň iň ýokary derejesine ýetdi. Global ösüşleriň täsiri bilen bir unsiýa altyn günüň dowamynda 4 müň 650 dollar derejesini synagdan geçirdi we günüň dowamynda 4 müň 640 dollar derejesinde üýtgäp durýan grafigi çyzdy.

Global töwekgelçilikler we federasiýa kararlary Howpsuz duralga

Güýçlenýän geosyýasy töwekgelçilikler we ABŞ-nyň dollarynyň dünýä derejesinde hümmeti peselmegi altynyň ýene-de "ygtybarly ýer" hökmünde meşhur bolmagyna sebäp boldy. Geçen fewralda bir unsiýa altyn 5200 dollar markasynyň çalt ýokarlanmagy bilen maýadarlary geň galdyrdy, ýöne soňraky birden amortizasiýa bazardaky aljyraňňylyga sebäp boldy. Häzirki wagtda ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Federal ätiýaçlyk) göterim derejesiniň ýokarlanmagynyň peselmegi we ABŞ-nyň ykdysady administrasiýasynyň obligasiýa bazaryna goşulyşmagy dollara bolan islegi basyp altyn üçin durmuş ýoluna öwrüldi.

Möhüm öwrüm nokatlary, maý aýynyň ortalaryndan bäri iň ýokary derejä ýeten altyn üçin gapyda, bir unsiýa takmynan 4650 dollara çenli ýokarlandy. Maýa goýumçylary ABŞ-nyň göterim derejesiniň syýasatynyň geljegi barada maglumatlary öz içine alýan iýul aýyndaky PCE inflýasiýa maglumatlaryna we Fed federasiýasynyň başlygy Warşyň Jekson Hole ýygnagynda eden çykyşlaryna ünsi jemlediler. Beýleki tarapdan, ABŞ-nyň Eýrana garşy girizen täze sanksiýalary, nebit üpjünçiligini töwekgelçilige salmagy we göterim derejesiniň peselmegine täsir edip biljek energiýa bahalaryny ýokarlandyryp biler.

"Asyl nokat noýabr aýynda" we Grand Bazardan uzak möhletleýin maýa goýum duýduryşy

Bazar analitikleri altynyň bahasynyň hakyky uly noýabr aýynda boljakdygyny çaklaýarlar. ABŞ-da prezident Donald Trumpyň syýasy geljegini emele getirjek orta aralyk saýlawlarynda; Wekiller palatasy, Senatyň bir bölegi we ştat häkimleri gaýtadan kesgitlener. Noýabr aýynyň birinji hepdesinde boljak bu möhüm saýlawlardan soň bazarlaryň ugruny has anyk kesgitlär diýlip garaşylýar.

Içerki bazardaky ýagdaýa baha bermek bilen, Uly bazaryň tejribeli zergär söwdagärlerinden biri bolan Nazar Özsahakyan maýadarlara möhüm duýduryş berdi. Özsahakyan: "Fewral aýynda gram altyn 8 müň 200 liradan gaýdyp geldi we bir unsiýa altyn 5 müň 200 dollardan geçdi. Çalt ýokarlanandan soň sebitdäki uruşlar we Trump tarapyndan döredilen näbellilikler çalt peseldi. Bu üýtgeme maýa goýujylary we aljyraňňylyk bilen satylýan altynlary, uzak möhletli maýa goýum gurallarydygyny ýatdan çykarmaly däldir; ýitgiler Häzirki wagtda gram altyn 7 müň "180 lira töweregi. Noýabr aýynda bazaryň hakyky ugruny göreris "-diýdi.

Gymmat banklardan 5 müň dollar we ondan ýokary altyn unsi

Dünýäniň öňdebaryjy maliýe guramalary orta we uzak möhletli altyn çaklamalaryny täzelemegi dowam etdirýärler. J.P. Morgan altyn unsiýasynyň 2026-njy ýylyň üçünji çärýeginde ortaça 4 müň 300 dollar, soňky çärýekde bolsa 4 müň 500 dollar bolmagyna garaşýar. Şweýsariýaly UBS 2026-njy ýylyň ahyrynda altynyň 4 müň 600 dollara ýetjekdigini we 2027-nji ýylyň birinji ýarymynda 5 müň dollar çäginden geçip biljekdigini çaklaýar.

Pul syýasatynyň garaşylýandan has berk bolmagynyň ähtimallygy baradaky çaklamalaryna täzeden sereden Goldman Sachs, 2026-njy ýylyň dekabrynda bir unsiýa altyn nyşanyny 5 müň 400 dollardan 4 müň 900 dollara çenli aşaklatdy. Beýleki tarapdan, Morgan Stenli 2027-nji ýylda altynyň unsiýasynyň 5 müň dollardan geçjekdigini çaklaýar. Bankyň ýylyň ahyrky maksatlary 2026-njy ýylda 4 müň 750 dollar, 2027-nji ýylda 5 müň 25 dollar.

Hytaýyň dünýä bazaryna täsiri we içerki bazardaky ösüşleri goldamak

Geosyýasy krizislerden başga-da, Hytaýyň strategiki ädimleri altynyň ýokarlanmagy bilen ünsi özüne çekýär. Analitikler ABŞ bilen Europeewropanyň dürli ykdysady çäreleri gören döwründe Hytaýyň altyn satyn alyşlaryny agressiw köpeltmek arkaly maliýe howpsuzlygyny güýçlendirendigini aýdýarlar. Russiýa-Ukraina söweşi we Eastakyn Gündogardaky dartgynlyk energiýa krizisine sebäp bolsa-da, Hytaýyň resmi taýdan yglan edilen maglumatlardan has ýokary altyn ätiýaçlyk goruna ýetendigi çak edilýär. Bu ýagdaýyň global altyna bolan islegini ýokary derejede dowam etdirjekdigi çaklanylýar.

Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Bankynyň (CBRT) bir hepdelik repo auksiona gaýdyp gelmegi bazarlar tarapyndan "göterim derejesini peseltmek üçin gapy açyldy" diýip düşündirildi. Banklaryň maliýeleşdiriş bahasynyň 40 göterimden 37 göterime çenli azalmagy içerki bazara altyna bolan gyzyklanmany hasam artdyryp biler. Aslynda, CBRT tarapyndan neşir edilen Öý hojalygyna garaşmak anketasy hem bu tendensiýany tassyklaýar. Gözlegiň netijesine görä, altyn maýa goýumlaryny ileri tutmakda birinji orny saklasa-da, "altyn satyn alaryn" diýýänleriň sany 41,3 göterime çenli ýokarlandy, gozgalmaýan emläk bilen meşgullanýanlaryň sany bolsa 37,1 göterime çenli azaldy.