Mehdi Eker, FAO-nyň baş müdiri üçin Türkiye wekilçilik edýär

Türkiye FAO-nyň baş direktory wezipesine ilkinji gezek dalaşgär görkezýär. Öňki azyk, oba hojalygy we maldarçylyk ministri Mehdi Eker prezident Rejep Taýyp Erdoganyň goldawy bilen bu möhüm wezipä dalaşgär boldy. Eker saýlaw kampaniýasyny Italiýanyň paýtagty Rimdäki FAO ştab-kwartirasyna alyp barýarka, 2027-nji ýylda geçiriljek baş direktora geçiriljek saýlawlara taýýarlyk işlerini dowam etdirýär. Bu duşuşyklarda Eker kandidatlyk işini we maksatlaryny düşündirdi, şeýle hem FAO-da işleýän türkler bilen duşuşdy, meselelerini diňledi we kandidaturasy barada maglumat berdi. Eker, bu prosesiň Türkiýe üçin täze syýahatdygyny aýtdy.

Mehdi Eker bu kandidaturanyň Türkiýanyň halkara arenasynda görnükliligini ýokarlandyrmak maksady bilen möhüm ädimdigini aýtdy. Daşary syýasatda ädilen ädimlerden başga-da, Türkiýanyň FAO ýaly halkara guramalarynda işjeň rol oýnamagynyň ähmiýetine ünsi çekdi.

FAO-nyň global roly we Türkiýanyň görüşi

FAO-nyň dünýädäki iň möhüm azyk we oba hojalygy guramalarynyň biridigini aýdyp, Eker 193 ýurduň bu guramanyň agzasydygyny ýatlatdy. FAO dünýädäki oba hojalygy, azyk, maldarçylyk we balykçylyk boýunça iň uly statistiki maglumatlar ulgamy bolan maglumat guramasy hökmünde tapawutlanýar. Eker, FAO-nyň dünýä azyk kodeksini we ösümlikleri goramak boýunça halkara kodeksini taýýarlandygyny we bu ugurlarda uly jogapkärçiligi öz üstüne alandygyny aýtdy.

FAO-nyň global açlyga garşy göreşde möhüm rol oýnaýandygyny aýdyp, azyk howpsuzlygynyň hakykatdanam global howpsuzlyk meselesidigini aýtdy. Eker dünýä ilatynyň 8,3 milliard adama ýetendigini we bu ilat üçin 11 milliard adam üçin ýeterlik azyk önümleriniň öndürilýändigini, emma 730 million adamyň açlyk bilen göreşýändigini aýtdy. Forum, artykmaç önümçiligiň ýerine bar bolan azyk önümlerini gorap saklamagyň we deň paýlanyşyň möhümdigini aýtdy. Eker azyk howpsuzlygy meselesiniň diňe önümçilik bilen çäklenmän, eýsem sarp etmegiň hem möhüm ölçegdigini aýtdy. FAO geljekde täze tehnologiýalaryň we emeli intellektiň oba hojalygyna we azyk ulgamlaryna goşulyşmagy bilen baglanyşykly möhüm kararlar bermelidigine ünsi çekip, Türkiýanyň bu ugurdaky garaýyşlaryny düşündirendigini aýtdy. Türkiýanyň taryhy we arheologiki taryhyny, oba hojalygynyň baýlygyny we Europeewropadaky öňdebaryjy ornuny beýan etdi.

Kiçi maşgala kärhanalarynyň ähmiýeti

Eker dünýäde oba hojalygynyň önümçiliginiň uly böleginiň kiçi maşgala kärhanalary tarapyndan amala aşyrylýandygyny we bu kärhanalara goldaw berilmelidigini aýtdy. Kiçijik maşgala kärhanalarynyň oba hojalygyny we azyk önümlerini durmuş we medeniýet hökmünde görýändigini mälim eden Eker, bu kärhanalary goramagyň azyk howpsuzlygy üçin möhümdigini aýtdy.

Beýleki tarapdan, Eker halkara maýasynyň oba hojalygyna goýýan maýa goýumlarynyň hem möhümdigini, ýöne bu maýa goýumlarynyň girdeji maksatlydygy sebäpli käbir töwekgelçilikleriň bardygyny aýtdy. Kiçi kärhanalaryň beýle uly maýa goýumlary bilen bäsleşip bilmejekdigine ünsi çeken Eker, FAO çeşmeleriniň bu kärhanalara has köp geçirilmelidigini aýtdy.

Türkiýanyň global azyk howpsuzlygyna goşandy

Eker Türkiye uly başlangyçlar edendigini we global azyk howpsuzlygy boýunça diplomatik tagallalary edendigini aýtdy. Bu tagallalaryň iň möhümlerinden biri hökmünde Gara deňiz däne başlangyjyna salgylanyp, Eker bu başlangyç sebäpli Gara deňziň üsti bilen dünýä bazaryna 30 million tonna däne hödürlenendigini aýtdy. Türkiýeniň Gaza we siriýaly bosgunlara berýän azyk kömegini ýada salan Eker, bu kömegiň Türkiýanyň global jogapkärçiligini we adamlara gönükdirilen çemeleşmesini görkezýändigini aýtdy. Eker, Türkiye FAO-ny dolandyrmagy öz üstüne alsa, bu çemeleşmäniň has-da öňe sürüljekdigini aýtdy.

Jemleme we geljekki meýilnamalar

Eker, FAO Baş müdirliginiň umumy saýlaw kampaniýasynyň çäginde Genevaenewa we Efiopiýada aragatnaşyklaryny dowam etdirjekdigini aýtdy. Bu gatnaşyklaryň Türkiýanyň global täsirini ýokarlandyrmak ugrundaky tagallalaryna laýyk gelýändigini mälim eden Eker, Türkiýanyň FAO-ny dolandyrmakdaky garaýyşlaryny we garaýyşlaryny görkezmek isleýändigini aýtdy. Mehdi Eker -iň kandidaturasy Türkiýanyň halkara arenasynda has görnükli bolmagy üçin uly ädim hasaplanýar.