FAO azyk önümleriniň bahasy indeksi oktýabr aýynda 1,2 göterim azaldy

Birleşen Milletler Guramasynyň Azyk we Oba hojalygy Guramasy (FAO) tarapyndan çap edilen maglumatlara görä, halkara azyk önümleriniň bahalaryny yzarlaýan FAO Azyk Bahalary Indeksi, geçen aý bilen deňeşdirilende oktýabr aýynda 1,2 göterim azaldy we 133,9 bal aşaklady. Göz öňünde tutulýan görkeziji Russiýa-Ukraina söweşinden soň 2022-nji ýylyň mart aýynda gazanylan taryhy derejeden takmynan 16,4 göterim aşakda galsa-da, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 5,9 göterim ýokarlandy.

Bahanyň arzanlamagynda haýsy önümler täsirli boldy?

Oktýabr aýynda bahanyň peselmeginiň esasy halkara import isleginiň gowşamagy we däne, süýt önümleri we et bahalarynyň arzanlamagy boldy. FAO däne bahasynyň görkezijisi sentýabr bilen deňeşdirilende 4,5 göterim azaldy. Bugdaýyň global bahasy soňky 4 aýda ilkinji gezek önümçiligiň dünýägaraýşynyň gowulaşmagy we islegiň gowşaklygy sebäpli esasanam Argentinada arzanlady. ABŞ-da hasyl basyşy we Günorta Amerikada üpjünçiligiň garaşylmagy sebäpli mekgejöweniň bahasy peselse-de, amatsyz howa şertleri we hasyl gijikdirilmegi sebäpli tüwi görkezijisi 1,6 göterim ýokarlandy.

Şeker we ösümlik ýagy bazaryndaky iň soňky ýagdaý nähili?

FAO şekeriň bahasy indeksi oktýabr aýynda aýda 6,6 göterim ýokarlandy we 2024-nji ýylyň dekabryndan bäri iň ýokary derejä ýetdi; Bu ösüş Braziliýada aşa köp ýagyş we Hindistanda, Taýlandda we Europeanewropa Bileleşiginde önümçilik aladalary bilen baglanyşyklydy. FAO ösümlik ýagynyň bahasy indeksiniň çäkli ösüşi 0,3 göterim boldy. Süýt önümleriniň indeksi 1,1 göterim, etiň bahasy indeks 1,2 göterim azaldy. Beýleki tarapdan, FAO 2026-njy ýylda dünýädäki galla önümçiliginiň 2 milliard 999 million tonna bolmagyna garaşýar we taryhda ikinji orunda durýar.

Dünýä azyk bazarlaryndaky bu üýtgeşmeler, oktýabr aýynda islegiň gowşaklygy we käbir önüm toparlarynda üpjünçiligiň artmagy sebäpli, umuman bahalara peselýär. FAO tarapyndan neşir edilen däne üpjünçiligi we islegiň gysgaça hasabaty, dünýädäki galla sarp edilişiniň 2026/27-nji ýyl aralygynda 0,2 göterim ýokarlamak bilen 2 milliard 971 million tonna ýetjekdigini çaklaýar.

FAO azyk önümleriniň bahasy indeksi, dünýäde iň köp satylýan azyk önümleriniň aýlyk üýtgemelerine gözegçilik edýän görkeziji. Bu edara, global azyk howpsuzlygy we bazaryň durnuklylygy ady bilen üpjünçilik, isleg we söwda maglumatlary yzygiderli hasabat bermek arkaly öndürijiler we sarp edijiler üçin esasy çeşme bolup durýar.

Netije

Oktýabr aýyndaky maglumatlar, dünýä azyk bazarlarynda üpjünçilik we isleg balansynyň önüme baglylykda üýtgeýändigini görkezýär. Galla we süýt önümleriniň bollygy bahalary peseldýän hem bolsa, şeker trigger bahasy ýaly käbir önümlerde önümçiligiň kesilmegi.

Bu ýagdaý, global azyk inflýasiýasynyň bir ugurda öňe gitmeýändigini, sebitdäki howa hadysalarynyň we logistika faktorlarynyň bahalarda aýgytly bolmagyny dowam etdirýändigini görkezýär. Önümçilik çaklamalarynyň ýokary derejesi, uzak möhletleýin üpjünçilik howpsuzlygy taýdan oňyn alamat hasaplanyp bilner.

Mümkin täsirler

Azyk bahalarynyň aşaklamagy import edýän ýurtlaryň azyk çykdajylarynda belli bir derejede ýeňillik döredip biler. Şeýle-de bolsa, şeker ýaly önümleriň bahasynyň ýokarlanmagy azyk senagatynda giriş çykdajylaryny ýokarlandyrmak arkaly soňky sarp ediş bahalarynda öz beýanyny tapmagyna garaşylýar.

productionokary önümçilik bahalandyrmalary, geljekki döwürde dünýä azyk bazarlarynda bahalaryň aşa üýtgemegini çäklendirip biler. Şeýle-de bolsa, maddy-tehniki üpjünçiligiň bozulmagy we howa şertleriniň bahasy bahalarda näbellilik döredip biler.