Mekge bileleşigi şertnamasy tassyklamak üçin Türkiýäniň Milli mejlisine hödürlendi

Prezident Rejep Taýyp Erdogan, Pakistanyň premýer-ministri Muhammet Şahbaz Şerif we Saud Arabystanynyň şazadasy we premýer-ministr şazada Muhammet bin Salman bin Abdulaziz Al Saud tarapyndan gol çekilen Mekge bilelikdäki goranyş şertnamasy, tassyklamak işiniň tamamlanmagy üçin Türkiýäniň Milli mejlisine hödürlendi.

Mekge bilelikdäki goranyş şertnamasynyň esasy maksatlary näme?

Türkiýe, Pakistan we Saud Arabystanynyň arasynda gol çekilen bu şertnama sebitiň howpsuzlygyny we durnuklylygyny güýçlendirmek üçin üç ýurduň umumy strategiki garaýşyny görkezýär. Ylalaşygyň teksti sebit meselelerine sebitleýin çözgütleri taýýarlamaga esaslanýandygyna garamazdan, taraplara umumy howp we goranyş mümkinçilikleri arkaly howpsuzlygyny berkitmegi maksat edinýär.

Ylalaşyk prosesi haýsy kanuny tapgyrdan geçýär?

Halkara şertnamanyň teksti bolan Mekgäniň bilelikdäki goranyş şertnamasy, Türkiýäniň içerki kanunlarynda güýje girmegi üçin Türkiýäniň Milli mejlisi tarapyndan tassyklanmalydyr. Gol çekilen teksti kanun taslamasy hökmünde Mejlise hödürlemek şertnamanyň güýje girmegi üçin ädilen iň möhüm kanuny ädimdir.

7-nji awgustda Mekgede Türkiýe, Päkistan we Saud Arabystanynyň arasynda gol çekilen Mekge bilelikdäki goranyş şertnamasy sebitleýin howpsuzlyk hyzmatdaşlygyny ýokarlandyrmak we üç ýurduň umumy goranyş kuwwatyny ösdürmek maksatlaryna laýyklykda Türkiýäniň Milli mejlisine hödürlendi. Ylalaşyk, sebitdäki durnuklylygy goramak üçin taraplaryň strategiki hyzmatdaşlygyny kanuny esasda goýmagy maksat edinýär.

Halkara şertnamalary tassyklamak prosesi, Türkiýanyň Beýik Milli Assambleýasy tarapyndan degişli teksti tassyklamagyň we Prezidentiň soňraky tassyklamagynyň we Resmi Gazetde çap edilmeginiň tapgyrlaryny öz içine alýar. Mejlise hödürlenen kanun taslamasy Daşary işler komissiýasynda ara alnyp maslahatlaşylandan soň Baş Assambleýanyň gün tertibine giriziler we kabul edilse tassyklamak prosesi tamamlanar.

Netije

Mekgäniň bilelikdäki goranyş şertnamasynyň Mejlise hödürlenmegi Türkiýeniň Eastakyn Gündogarda we Günorta Aziýada strategiki hyzmatdaşlygyny anyk goranyş hyzmatdaşlygyna öwürmek islegini görkezýär. Bu ädim, Türkiýäniň sebitdäki howpsuzlyk arhitekturasynyň üýtgedilýän döwründe öz ýaranlary bilen goranyş gatnaşyklaryny institusional esaslara geçirendigini görkezýär.

Ylalaşygyň tassyklanmagy, taraplaryň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň çuňlaşandygyny we goranyş senagaty we harby strategiýa ugurlarynda has utgaşdyrylan hereketiň kabul ediljekdigini görkezýär. Üç ýurduň arasyndaky bu hyzmatdaşlyk, sebitdäki howplara garşy köpçülikleýin goranyş düşünjesini döretmekde möhüm ädim hasaplanýar.

Mümkin täsirler

Ylalaşygyň güýje girmegi Türkiýe, Pakistan we Saud Arabystanynyň arasynda harby okuwy, tehnologiýany paýlaşmagy we bilelikdäki maşk amallaryny çaltlaşdyryp biler. Sebitdäki durnuklylygy goramak nukdaýnazaryndan taraplaryň öňüni alyş güýjüniň ýokarlanmagyna garaşylýar we bu sebitdäki beýleki gatnaşyjylaryň strategiki deňagramlylyklaryna täzeden garamagyna sebäp bolup biler.

Goranmak pudagynda bilelikdäki taslamalary ösdürmek üç ýurduň içerki önümçilik kuwwatyny birleşdirmäge mümkinçilik döredip biler. Mundan başga-da, howpsuzlyga gönükdirilen bu hyzmatdaşlyk has giň perspektiwada taraplaryň arasyndaky ykdysady we syýasy gatnaşyklaryň pugtalandyrylmagyna goşant goşup biler.