Ministr Bolat Iýun aýyndaky tölegleriň balansyna baha berdi: Häzirki hasap defisitiniň gowulaşmagy dowam edýär

Söwda ministri Ömer Bolat Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky (CBRT) tarapyndan halka yglan edilen töleg balansynyň statistikasyna ýazmaça baha berdi. Dünýä ykdysadyýetiniň üýtgemegine garamazdan, Türkiýäniň daşary söwda balansynda we häzirki hasabynda tutanýerli tutumyna ünsi çeken Bolat, eksporta gönükdirilen ösüş strategiýasynyň oňyn netijeleriniň makroykdysady maglumatlarda öz beýanyny tapmagyny dowam etdirýändigini aýtdy.

Ikinji çärýekde häzirki hasap defisitinde ep-esli azalma

Ministr Bolat 2025-nji ýylyň iýunynda 2,3 milliard dollar bolan häzirki hasap defisitiniň şu ýylyň iýun aýynda 4,2 milliard dollar hökmünde hasaba alnandygyny habar berdi. Bu ösüş bilen, ýyllyk hasap defisitiniň 38,9 milliard dollara ýetendigini mälim eden Bolat, altyn we energiýa aýrylanda, ýyllyk hasabyň 28,9 milliard dollar güýçli profisitiniň bardygyny aýtdy. Bu ýokary öndürijilik sebäpli, ýylyň birinji çärýeginde 23,6 milliard dollar bolan häzirki hasap defisiti ikinji çärýekde 10,9 milliard dollara çenli azaldy. Firstylyň birinji ýarymyna hasabyň umumy defisiti 34,5 milliard dollar hökmünde hasaba alyndy.

Harytlaryň eksportynyň ýokarlanmagy Daşary söwda balansyny güýçlendirdi

Bolat, energiýa bahalarynyň ýokarlanmagy sebäpli arassa energiýa import kanunynyň iýun aýynda 42,3 göterim ýokarlap, 4,5 milliard dollara ýetendigini mälim etdi we bu ýagdaýyň häzirki hasap defisitine esasy basyş faktorlaryndan biridigini aýtdy. Beýleki tarapdan, geosyýasy töwekgelçilikleriň haryt bahalaryna ýaramaz täsirlerine garamazdan, ýylyň ikinji çärýeginde geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende daşary söwda defisitinde 9 göterim arassa ösüş gazanyldy. Bu oňyn suratda haryt eksportynyň 10,1 göterim ýokarlanmagynyň möhüm rol oýnandygyny bellän Bolat, ikinji çärýekdäki gündelik hasap defisitiniň geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 7,7 göterim, geçen çärýek bilen deňeşdirilende 53,8 göterim azalyp, 10,9 milliard dollara çenli azalandygyny habar berdi.

Hyzmat girdejilerinde we eksportynda derejeleri ýazga alyň

Hyzmat eksportynda güýçli ösüş tendensiýasynyň dowam edýändigini mälim eden ministr Bolat, ýyllyk hyzmat eksportynyň iýun aýynda 123,3 milliard dollara ýetendigini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 3,6 göterim ýokarlandygyny habar berdi. Syýahat girdejileriniň 60,3 milliard dollardygyny we bu döwürde transport girdejileriniň 43,2 milliard dollara ýetendigini belläp, Bolat iýun aýyna çenli harytlaryň we hyzmatlaryň umumy eksportynyň ýyllyk 3,9 göterim ýokarlap, 401,2 milliard dollar derejesine ýetendigini aýtdy.

"Valokary bahaly eksport" maksady bilen aýgytly göreş

Dünýä ykdysadyýetindäki näbelliliklere garamazdan, Bolat häzirki hasap defisitiniň milli girdejä bolan gatnaşygynyň taryhy ortaça derejeden pes bolmagyny dowam etdirýändigini aýtdy we häzirki hasap defisitiniň milli girdejä bolan gatnaşygynyň geçen ýyl 1,9 göterim, şu ýylyň birinji çärýeginde ýyllyk 2,4 göterim bolandygyny ýatlatdy. Bu nyrhyň ikinji çärýekdäki ösüş garaşyşlaryna laýyklykda birinji çärýege ýakyn ýolda galmagyna garaşylýandygyny mälim eden Bolat, iýun aýyndan bäri energiýa we haryt bahalarynyň gowşamagyna garamazdan üýtgewsizligiň dowam edýändigini we töwekgelçiliklere ýakyndan gözegçilik edilýändigini aýtdy.

Ministrlik hökmünde eksporty aýgytlylyk bilen goldamak üçin ädim ätjekdiklerini mälim eden Bolat: "Söwda diplomatiýasy, bazar we önüm diwersifikasiýasy bilen eksportçylarymyzyň tarapynda durýarys. Prezidentimiz jenap Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda öňe süren" gymmat bahaly we bäsdeşlik eksporty "göz öňünde tutulyp, ähli ýokary güýçlerimiz bilen işleşeris.