Ministr Bolat yglan etdi: Türkiye elektron söwda mukdary 4,5 trillion liradan geçip, rekord goýdy

Finanskentdäki Halkbank konferensiýa zalynda sanly söwdanyň geljegi ara alnyp maslahatlaşylýan örän möhüm ýygnak geçirildi. Söwda ministri Ömer Bolatyň gatnaşmagynda geçirilen 'Elektron söwda we bölek satuw sammiti' pudagyň esasy gatnaşyjylaryny bir ýere jemledi. Sammitde giňişleýin çykyş eden ministr Bolat, biri-birini iýmitlendirýän elektron söwda we bölek satuw pudaklarynyň dinamiki gurluşyna ünsi çekdi we Türkiýäniň sanly özgeriş syýahatynda ajaýyp maglumatlar bilen öňe gidişligini açyp görkezdi.

Tehnologiki ynkylap we sanly söwdanyň ösmegi

Informatika, telekommunikasiýa we sosýal habar beriş serişdelerinde emeli intellekt tehnologiýalary bilen birleşdirilen çalt ösüşleriň sanly söwdany iň ýokary derejä çykarandygyny mälim eden Söwda ministri Ömer Bolat, Türkiýanyň bu global özgerişlige örän çalt uýgunlaşandygyny aýtdy. Türkiýedäki internet infrastrukturasynyň berkligi we ulanylyş nyrhlary barada durup geçen Bolat, 2026-njy ýyldaky maglumatlara görä, biziň ýurdumyzda internet ulanylyşynyň 92,3 göterime ýetendigini aýtdy. Şol döwürde internet arkaly harytlara we hyzmatlara sargyt edýänleriň sanynyň 60 göterime çenli ýokarlanandygyny mälim eden ministr Bolat, Söwda ministrligi hökmünde bölek we elektron söwda düzgünleri üçin doly ygtyýarly we jogapkär edaradyr.

Elektron söwda göwrüminde 4,5 trillion liranyň ägirt uly çäkleri

Ministrligiň çäginde işleýän Elektron Söwda Maglumat Ulgamynyň (ETBİS) maglumatlaryna esaslanýan "Türkiýede elektron söwdanyň peýda bolmagy" hasabatynyň jikme-jikliklerini paýlaşan ministr Bolat pudagyň ösüş depginini mälim etdi. Türkiye elektron söwdasynyň 2025-nji ýylda 4 trillion 567 milliard liradan (4,5 trillion TL) geçjekdigini habar berdi we bu geçen ýyl bilen deňeşdirilende 52 göterim uly ösüş gazandy. Bu mukdaryň dollaryň ekwiwalentiniň 29 göterim ýokarlap, 115,5 milliard dollara ýetendigini mälim etdi. Bölekleýin elektron söwdanyň mukdarynyň bu ösüş bilen paralel 52 göterim ýokarlanmagy bilen 2 trillion 457 milliard lira ýetendigini belläp, umumy ykdysadyýetdäki elektron söwdanyň agramynyň günsaýyn artýandygyny aýtdy.

Pandemiýa döwri we milli girdejilerdäki paýyň artmagy

Makroykdysady görkezijilerdäki elektron söwdanyň paýynyň taryhy ösüşine ünsi çekip, ministr Ömer Bolat elektron söwdanyň milli girdejilerdäki paýynyň 2019-njy ýylda 2,7 göterime barabar bolandygyny, 2025-nji ýylda takmynan 7 göterime çenli ýokarlanandygyny mälim etdi. Elektron söwdanyň umumy umumy söwdadaky paýynyň 2019-njy ýylda 4,5 göterim bolandygyna garamazdan, 5 ýyldan soň, ýagny 2025-nji ýylda 19,3 göterime çenli ýokarlanandygyny aýtdy.

Geleşikleriň sany iki esse, elektron söwda bazasyna ýaýrady

Bu pudakdaky geleşikleriň mukdarynyň köpelendigini belläp, ministr Bolat 2019-njy ýylda 1 milliard 360 million bolan elektron söwda amallarynyň sanynyň 2025-nji ýylda takmynan 6 milliard birlige ýetjekdigini habar berdi. Şol bir wagtyň özünde bölekleýin elektron söwda amallarynyň sanynyň 380 milliondan 2 milliard birlige çenli artandygyny mälim etdi. 2019-njy ýylda 64 müňden başlap, 2025-nji ýylyň ahyryna çenli Türkiýede elektron söwda bilen meşgullanýan kärhanalaryň sanynyň 634 müňe ýetendigine ünsi çeken ministr Bolat, bu kärhanalaryň 75 göteriminiň hususy eýeçilikdigini, 21 göteriminiň çäkli kompaniýalardygyny we 4 göteriminiň paýdarlar jemgyýeti bolandygyny we elektron söwdanyň bazara KOK we aýry-aýry telekeçiler arkaly ýaýrandygyny aýtdy.