Ministr Bolatyň Türk ykdysadyýetiniň ösüş görkezijilerine beren bahasy: sazgylar täzelendi

Söwda ministri Ömer Bolat 2026-njy ýylyň ikinji çärýeginde Türkiýe ykdysadyýetiniň 2,3 göterim ösüş görkezijisine giňişleýin ýazmaça baha berdi. Dünýä derejesinde geosyýasy töwekgelçilikleriň güýçlenýän we ykdysady şertleriň kynlaşýan döwrüni başdan geçirýändigimize ünsi çekip, ministr Bolat bu ösüş depgininiň Türkiýe ykdysadyýetiniň üýtgewsiz durnuklylygyny ýene bir gezek görkezýändigini aýtdy. Söwda ministrligi tarapyndan geçirilen strategiki gözlegleriň goşandy bilen häzirki hasap balansynda oňyn ugruň saklanandygyny bellän Bolat, dünýä ykdysadyýetindäki ähli negatiw ösüşlere garamazdan durnukly tendensiýanyň dowam edýändigini aýtdy.

Eksport üçin ýylyň ahyrky maksady 410 milliard dollar

Ministr Bolat, Söwda ministrligi hökmünde ösüş depginini saklamak we mundan beýläk-de güýçlendirmek üçin üznüksiz işleýändiklerini we eksport maksatlaryna ünsi jemleýändigini aýtdy. Bolat: "2026-njy ýyl üçin niýetlenen maksadymyz bolan haryt eksportynda 282 milliard dollardan gowrak öndürijilik gazanmak we ösüş depginini saklamak we berkitmek üçin haýal etmän tagallalarymyzy dowam etdireris. Harytlar we hyzmatlar eksporty 410 milliard dollarlyk maksadymyza ýetmek üçin kesgitli çäreleri görmegi dowam etdirýäris."

Milli girdejiniň we adam başyna düşýän girdejiniň taryhy derejesi

Türk ykdysadyýetiniň pandemiýa döwrüni hem öz içine alýan bökdençsiz ösüş tendensiýasyna ýetendigini ýatladyp, ministr Bolat öňki ýyllaryň ösüş maglumatlary bilen paýlaşdy. Türk ykdysadyýetiniň 2020-nji ýylda 1,8 göterim, 2021-nji ýylda 11,8 göterim, 2022-nji ýylda 5,4 göterim, 2023-nji ýylda 5 göterim, 2024-nji ýylda 3,5 göterim we 2025-nji ýylda 3,7 göterim ösjekdigini mälim eden Bolat, 2026-njy ýylyň birinji ýarymynda jemi içerki önümiň ösüş depgininiň 2,5 göterim boljakdygyny mälim etdi. Möwsümleýin we senenama effektleri üçin düzülen JIÖ zynjyrly göwrüm indeksiniň ýylyň ikinji çärýeginde öňki çärýek bilen deňeşdirilende 1,1 göterim ýokarlandygyny aýtdy.

Milli girdejiniň ýokarlan tendensiýasynyň rekordlar bilen bellenendigini belläp, ministr Bolat häzirki bahalar boýunça jemi içerki önümiň 2021-nji ýylda 828 milliard dollar, 2022-nji ýylda 925 milliard dollar, 2023-nji ýylda 1 trillion 153 milliard dollar, 2024-nji ýylda 1 trillion 361 milliard dollar bolup, 2025-nji ýylda 1 trillion 602 milliard dollara ýetip, taryhy rekordy täzeledi. 2026-njy ýylyň çärýegi. Adam başyna düşýän milli girdejiniň hem uly böküş edendigini mälim eden Bolat, 2022-nji ýylda 10 müň 434 dollar, 2023-nji ýylda 13 müň 8 dollar we 2024-nji ýylda 15 müň 356 dollar bolan bu bahanyň 2025-nji ýylda tizligini ýokarlandyrandygyny we ähli döwürleriň iň ýokary derejesine, 18 müň 103 dollar .

Balansly häzirki hasap ýetmezçiligi we ösüşiň hereketlendiriji güýçleri

Häzirki hasap balansynyň jemi içerki önümdäki paýynyň taryhy ortaça derejeden pes bolmagyny dowam etdirýändigini bellän ministr Bolat, häzirki hasap defisitiniň milli girdejä bolan gatnaşygynyň 2022-nji ýylda 5 göterim, 2023-nji ýylda 3,6 göterim we 2024-nji ýylda 1,9 göterim boljakdygyny mälim etdi. milli girdeji gatnaşygyndaky ýyllyk hasap defisiti deňagramly gurluşyny 2,3 göterim derejesinde saklady.

secondylyň ikinji çärýeginde ösüş lokomotiwlerine ünsi çekip, ministr Bolat iň köp goşant goşmagyň şahsy sarp edişden gelendigini aýtdy. Hususy sarp ediş çykdajylary ösüşe 2,3 göterim goşant goşdy; 2026-njy ýylyň ikinji çärýeginde harytlaryň we hyzmatlaryň importy 6,4 göterim azaldy.Bu peseliş bilen harytlaryň we hyzmatlaryň sap eksportynyň ösüşe oňyn goşandy 0,6 göterim boldy. Maýa goýum çykdajylarynyň ösüşi goldamagy dowam etdirýändigini mälim eden Bolat, maýa goýumlarynyň geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 0,6 göterim ýokarlandygyny we ösüşe 0,2 göterim goşant goşandygyny, şeýlelik bilen maýa goýumlarynyň üznüksiz ösüş goldawynyň 7-nji çärýegine ýetendigini aýtdy.