Söwda ministri Bolatyň häzirki hasap ýetmezçiligi baradaky beýany: Ikinji çärýekde uly pese gaçmagyna garaşylýar

Söwda ministri Ömer Bolat, Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Banky (CBRT) tarapyndan yglan edilen töleg balansy barada möhüm baha berdi. Ministr Bolat häzirki hasap defisitiniň maý aýynda 1,5 milliard dollara çenli azalandygyny we soňky 7 aýyň iň pes nokadyna ýetendigini aýtdy. Häzirki hasap defisitiniň ýyllyk 37,3 milliard dollar hökmünde hasaba alnandygyny mälim eden Bolat, altyn we energiýa aýrylanda ýyllyk hasap hasabynda 29,5 milliard dollar güýçli profisitiň bardygyny habar berdi.

Energiýa importynyň häzirki hasap defisitine täsiri

Energetika bahalarynyň global üýtgemeleriniň häzirki balansa edýän täsiri barada aýdyp, ministr Bolat sap energiýa defisitiniň maý aýynda 53,3 göterim ýokarlap, 4,5 milliard dollara ýetendigini habar berdi. Bolat, bu artmagyň häzirki hasap defisitini ýokarlandyrmakda aýgytly rol oýnandygyny aýtdy. Hyzmat eksportynyň ýokarlanmak tendensiýasyny dowam etdirýändigini belläp, Bolat maý aýyna çenli ýyllyk hyzmat eksportynyň 122,2 milliard dollara ýetendigini, geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 3,2 göterim ýokarlandygyny aýtdy. Ministr Bolat bu döwürde syýahat girdejileriniň 60,1 milliard dollar, transport girdejileriniň bolsa 42,7 milliard dollardygyny, harytlaryň we hyzmatlaryň umumy eksportynyň geçen ýyl bilen deňeşdirilende 3,1 göterim ýokarlap, 395,7 milliard dollara ýetendigini habar berdi.

Ikinji çärýekde häzirki hasap defisitinde ep-esli azalma çaklamasy

Daşary söwda defisitiniň gowulaşmagynyň häzirki hasap balansynda oňyn öz beýanyny tapandygyny aýdyp, Bolat aprel aýynda daşary söwda defisitiniň 29,6 göterim peselenden soň, maý aýynda 15,6 göterim pese gaçandygyny ýatlatdy. Geosyýasy dartgynlylygyň haryt we energiýa çykdajylaryna täsiriniň ýokarlanýandygyna garamazdan, ýylyň ikinji çärýeginde daşary söwda defisitinde umumy ösüşiň 9,1 göterim gazanylandygyny aýtdy. Bu oňyn suratda haryt eksportynyň 10,2 göterim ýokarlanmagynyň möhüm rol oýnandygyny aýdan Bolat: "Bu üstünlikli çykyş sebäpli, birinji çärýekde 23,6 milliard dollar bolan häzirki hasap defisitiniň ikinji çärýekde 12-12,5 milliard dollar aralygynda peselip biljekdigini çaklaýarys." Daşary söwda balansynda durnuklylyk maksady

Iýun aýynda energiýa we haryt bahalarynda birneme rahatlyk bar bolsa-da, ministr Bolat soňky döwürde barha artýan geosyýasy töwekgelçilikleriň bahanyň üýtgemegini we häzirki hasap defisitine ýokarlanýan basyşy saklaýandygyny aýtdy we harytlar we hyzmatlar eksportyndaky durnukly gurluşyň häzirki hasap defisitiniň milli girdejilerine bolan gatnaşygy taryhy ortaça pes derejede saklamagyny göz öňünde tutýandygyny aýtdy. Söwda ministrligi hökmünde eksport goldawlaryny, işjeň söwda diplomatiýasyny, bazary we önümi diwersifikasiýa strategiýalary bilen eksportçylara goldaw bermegi dowam etdirjekdiklerini mälim eden Bolat, "Esasy wezipämiz, harytlaryň we hyzmatlaryň eksportynda gazanan üstünliklerimizi hemişelik etmek we daşarky söwda balansynyň häzirki hasap balansyna durnukly goşant goşmagyny üpjün etmek" -diýdi.