Ministr edarasy Pari Parisde yglan edildi: Fransiýanyň Ösüş Agentliginden Türkiýa çenli 600 million ýewro daşky gurşawy maliýeleşdirmek

Global howa krizisine garşy göreşmek üçin gönükdirilen COP31 görnüşi

Duşuşykdan soň geçirilen bilelikdäki metbugat ýygnagynda çykyş eden ministr Murat Kurum, senagatdan öňki döwür bilen deňeşdirilende dünýäde ortaça temperaturanyň ýokarlanmagynyň 1,43 dereje Selsiýa ýetendigini aýtdy. Suw, gurakçylyk we tebigy betbagtçylyklaryň weýran ediji täsirleriniň günsaýyn artýandygyny bellän Kurum, bütin dünýäni çuňňur gynandyran Nepalda bolup geçen betbagtçylyklara mysal berdi. Maksatnamany kesgitlemek möhletiniň gutarandygyny we anyk durmuşa geçirilmeginiň zerurdygyny aýdyp, ministr Kurum Türkiýe tarapyndan bu ugurda taýýarlanan hereket meýilnamasyny yglan etdi.

Marmara deňzi we arassa energiýa üçin 600 million ýewrodan uly paket

Fransiýanyň Ösüş Agentligi bilen geçirilen gepleşikleriň iň anyk netijelerinden biri Türkiýa beriljek täze maliýe goldawy boldy. AFD-nyň prezidenti Kristof Lekourtier bilen bolan duşuşygyň dowamynda türk ölçeginde takmynan 600 million ýewro barabar täze maliýeleşdiriş bukjasynyň jikme-jiklikleri karar edildi. Ministr Kurum bu ägirt uly býudjetiň, esasan, Marmara deňzinde gyjyndyrmalara garşy göreşiň çäginde durmuşa geçiriljek taslamalarda ulanyljakdygyny aýtdy.

Maliýe bukjasynyň mazmuny barada jikme-jiklikler bilen paýlaşan ministr Kurum, taslamanyň çäginde deňiz hapa suwlaryny arassalaýan desgalaryň hiliniň ýokarlanjakdygyny, azotyň we fosforyň mukdarynyň azaljakdygyny we deňiz ekosistemasynyň janlanjakdygyny aýtdy. Şeýle hem bu çeşme bilen täzelenip bilýän energiýa maýa goýumlaryny artdyrmak maksat edinilýär. Hökümet, krizis döwründe Türkiýäniň çalt durmuşa geçirmek ukybyna ünsi çekip, Kahramanmaraş merkezindäki ýer titremelerinden soň gysga wagtyň içinde 455 müň jaýyň gurlup, peýdalanyjylara gowşurylandygyny ýatlatdy we Türkiýäniň güýçli bilimlerini we tejribelerini dünýä derejesinde paýlaşmak isleýändiklerini aýtdy.

OECD we AFD

Pari Paris gatnaşyklaryndan öň Genevaenewada güýçli diplomatiýa gatnawyny amala aşyran ministr Kurum, Halkara Gyzyl Haç we Gyzyl esarymaý Jemgyýetleri Federasiýasy bilen betbagtçylyga taýýarlyk we ynsanperwer kömek mümkinçiliklerini ara alyp maslahatlaşandyklaryny we Bütindünýä Meteorologiýa Guramasy bilen COP31 ileri tutulýan ugurlaryny ara alyp maslahatlaşandygyny ýatlatdy. OECD bilen döredilen strategiki hyzmatdaşlyga uly ähmiýet berýändiklerini mälim eden edara, guramanyň ykdysady maglumatlary we tejribesini bütin dünýä bilen paýlaşjak hyzmatdaşlyk modelini durmuşa geçirjekdiklerini aýtdy.

AFD-iň prezidenti we ýerine ýetiriji direktory Kristof Lekourtier, Pari Paris şertnamasyndan bäri bütin dünýäde howanyň uýgunlaşmagy we arassa energiýa geçiş taslamalaryna 6 milliard ýewrodan gowrak maliýe kömegini berendigini aýtdy. 15 ýyl bäri Türkiýe bilen COP31 ruhuna laýyklykda taslamalara uly maýa goýumlaryny goýýandyklaryny mälim eden Lekourtier, 600 million ýewro täze bukjanyň türk senagatynyň ýaşyl özgerişine, biologiki dürlüligi we Marmara deňziniň ekologiki saglygyna gönüden-göni hyzmat etjekdigini aýtdy. Lekourtier ministr Kurumyň karizmatik ýolbaşçylygynda Antalýa tarap görülmeli ädimleriň Fransiýa-Türkiye hyzmatdaşlygynyň iň anyk alamaty boljakdygyny aýtdy.