Ministr Ersoý Adýýamanda: Gadymy Commagene şäheri bolan Perre ägirt uly maýa goýumlary we taryhy dikeldişler

Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý Adyýaman maksatnamasynyň çäginde şäheriň taryhy we medeni miras sebitlerini gözden geçirdi. Maksatnamasyny Adyýaman häkimligine we welaýat baha beriş ýygnagyna başlamak bilen başlan ministr Ersoý, soňra Commagene Patyşalygynyň iň möhüm merkezlerinden biri bolan Gadymy Perre şäherine baryp gördi. Şeýle hem ministr Ersoý 6-njy fewralda bolan ýer titremelerinde zeper ýeten, ýöne dikeldiş işleri düýpli tamamlanan taryhy ybadat ýerlerini açdy.

Kommageniň gadymy mirasy: Gadymy Perre şäheri

Örenli etrabynyň çäginde, Adýaman şäher merkezinden takmynan 5 km uzaklykda ýerleşýän Perre gadymy şäher, ministr Ersoýyň maksatnamasynyň iň möhüm duralgalarynyň biri boldy. Miladydan öňki I asyrda Commagene Patyşalygynyň iň uly bäş şäheriniň biri hökmünde taryhda özüni tanadan bu gadymy şäherçe, Rim we Wizantiýa döwründe strategiki ähmiýetini saklapdyr.

Bir bölegi häzirki Örenli şäherçesiniň aşagynda ýerleşýän gadymy şäherde; Bölekleýin goralýan ajaýyp şäher diwarlary, Rim döwründen galan taryhy çüwdürim we henizem işjeň ulanylýar we syrly gaýa mazarlary ünsi özüne çekýär. Ministr Ersoý gadymy şäherdäki gazuw-agtaryş işlerini gözden geçirdi we häkimiýetlerden geçirilen işler barada jikme-jik maglumat aldy.

Geljekki taslama mirasy bilen Perre 5,8 million lira goldawy

Medeniýet we syýahatçylyk ministrligi tarapyndan arheologiki ýadygärlikleri dikeltmek maksady bilen başlanan "Geljekdäki miras" taslamasynyň çäginde Gadymy Perre şäherine ägirt uly býudjet bölünip berildi. Gadymy şäherde geçirilen gazuw-agtaryş, arassalaýyş we ýönekeý abatlaýyş işleri üçin 2025-nji ýylda 5 million 800 müň lira kömek pul berildi. Bu möhüm çeşme bilen Perräniň taryhy gurluşyny gorap saklamak we syýahatçylyga getirmek maksat edinilýär. Mundan başga-da, gadymy şähere baryp görjek ýerli we daşary ýurtly syýahatçylaryň tejribesini artdyrjak täze abadanlaşdyryş we myhmanlary kabul etmek taslamalary üçin resmi iş başlandy.

quer titremesiniň ýaralary bejerildi: Ybadat üçin açylan taryhy metjitler

Ministr Ersoýyň Adýýaman programmasynda 6-njy fewralda bolan ýer titremeleriniň yzlaryny ýok etmek tagallalary hem giňden beýan edildi. Betbagtçylykda zeper ýeten şäheriň simwoliki ybadat ýerleri; Merkez Musalla metjidinde, Besni Kurşunlu metjidinde we Abuzer Gaffari metjidinde we mazaryndaky abatlaýyş işleri tamamlandy. Taryhy binalar resmi dabara we ministr Ersoýyň gatnaşmagy bilen öz jemgyýetleri bilen ýene-de duşuşdy.

Dikeldiş döwründe iň ýokary derejede ylmy usullar ulanyldy. Binalaryň ýerüsti gözlegleri jikme-jik geçirildi, diwar gözlegleri radar usullary bilen geçirildi we asyl minomýot we daş derňewleri tamamlandy. Zeper ýeten gümmezler, minaralar, namaz okalýan ýerler, narteksler, gurşun örtükleri we daş arçalar düýpli abatlandy. Dikeldiş işleri zerur hasaplanýan gümmezleri we minaralary gözegçilikde sökmek arkaly geçirildi. Çüýrän we reintegrasiýa programmalary zeper ýeten daşlarda amala aşyrylýar; Bilelikdäki abatlaýyş we ýerüsti arassalamak fasadda, içki we gümmezlerde geçirildi. Bu taryhy ýadygärlikleriň gurluş howpsuzlygy, asyl binagärlik gymmatlyklarynyň goralyp saklanmagyny we geljekki nesillere howpsuz geçirilmegini üpjün etdi.