Gijeki muzeologiýada ýaşyl energiýa öwrülişigi: Tlosyň gadymy şäheri öz energiýasyny öndürer

Türkiýanyň baý medeni mirasyny geljege alyp barmak baradaky düşünjä laýyklykda, gijeki muzeýlerde täze ýer açjak ekologiýa taýdan arassa ädim ädildi. Medeniýet we syýahatçylyk ministrligi, taryhy harabalyklaryň yşyklandyryş zerurlyklaryny täzelenip bilýän energiýa çeşmeleri bilen kanagatlandyrjak ilkinji taslamasyny Muğlanyň Seýdikemer etrabynda ýerleşýän Gadymy Tlos şäherinde durmuşa geçirdi. Gurlan Gün elektrik stansiýasynyň (SPP) kömegi bilen müňlerçe ýyllyk gadymy teatr indi öndürýän arassa energiýasy bilen şöhle saçar.

Tlos gadymy teatrynda

Medeniýet we syýahatçylyk ministrliginiň, Muğla häkimliginiň we Akdeniz uniwersitetiniň güýçli hyzmatdaşlygy bilen 2023-nji ýylyň ýanwar aýynda başlanan giňişleýin dikeldiş işleri 2026-njy ýylyň awgust aýyna çenli üstünlikli tamamlandy. Üç ýyldan gowrak wagt bäri uly duýgurlyk bilen amala aşyrylan bu taslamada gadymy teatryň binagärlik bitewiligi saklanyp galyp, binanyň dürli taryhy döwürleri saklanyp galypdy. Medeni mirasy gorap saklamagy we geljekki nesillere geçirmegi maksat edinýän bu dikeldiş prosesi, gelýänleriň tejribesini ýokarlandyrmak üçin häzirki zaman gorap saklamak kriteriýalaryna laýyklykda geçirildi.

Medeniýet we syýahatçylyk ministri Mehmet Nuri Ersoý sosial media hasabynda Tlos teatryndaky işiň tamamlanandygyny we Gün elektrik stansiýasy taslamasynyň işjeňleşdirilendigini habar berdi. Ministr Ersoý taryhy miraslary gaýtadan dikeldilýän energiýa bilen birleşdirip, medeni mirasy geljekde durnukly tejribe bilen dowam etdirjekdiklerini aýtdy.

Gün energiýasy bilen yşyklandyrylan taryh: Tlosda ilkinji gezek gün energiýasy taslamasy

Gijeki muzeologiýa bilen salkyn sagatlarda taryh syýahaty

Gün bilen işleýän yşyklandyryş ulgamy, Tlos gadymy şäheriň gapylaryny agşam sagat gelýänlere açýar. Highokary temperatura, esasanam tomus aýlarynda Egeý we Ortaýer deňzi sebitlerinde syýahatçylaryň gündizine harabaçylyklara baryp görmegini kynlaşdyrýardy. Täze ulgamyň kömegi bilen, myhmanlar agşamyň salkynlygynda we mistiki yşykda Tlosyň özüne çekiji atmosferasyny başdan geçirmäge mümkinçilik alarlar. Saparlaryň uzalmagy sebitdäki syýahatçylyk işjeňligini artdyrar we ýerli ykdysadyýete möhüm goşant goşar.

Durnukly medeni syýahatçylykda Tlos modeli

Akdeniz uniwersitetiniň mugallymy Prof. Dr. Taner Korkutyň ýolbaşçylygyndaky ylmy komitet tarapyndan gazuw-agtaryş we gözleg işleriniň geçirilýän Gadymy Tlos şäheri, dikeldiş üstünlikleri we ekologiki energiýa ulanylyşy bilen halkara derejesinde ajaýyp nusga boldy. Taryhy mirasy we häzirki zaman tehnologiýalaryny gorap saklamagy ekologiýa taýdan arassa çemeleşme bilen sintezleýän bu taslama, Türkiýäniň durnukly medeni syýahatçylyk gözýetiminiň iň anyk mysallaryndan biri hökmünde hasaba alyndy.