Ministr Fidan: Türkiye Hormuz üçin taýýar

ministr Fidan Günorta Koreýa sapary wagtynda JTBC teleýaýlymyna möhüm sözler aýtdy. Türkiýeniň Günorta Koreýa bilen çuňňur hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna we ABŞ-Eýran dartgynlygynda nähili rol oýnap biljekdigine baha berdi.

Günorta Koreýa bilen strategiki hyzmatdaşlyk

Koreýa urşundan bäri Türkiýe bilen Günorta Koreýanyň arasyndaky bileleşik dowam edýär. Iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklar 2012-nji ýylda strategiki derejä çykaryldy. Ministr Fidan bu hyzmatdaşlygyň ýylsaýyn güýçlenýändigini aýtdy. Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň soňky ýyllarda Günorta Koreýa bilen hyzmatdaşlyga berýän ähmiýetine ünsi çekip, ýokary derejeli saparlaryň gatnaşyklary hasam çuňlaşdyrýandygyny aýtdy. Geçen ýyl Günorta Koreýanyň prezidenti Li Jae Mýungyň Türkiýä eden sapary bu ugurda möhüm öwrülişik hasaplanýar.

Söwda we tehnologiýa pudagyndaky ösüş

Ministr Türkiýe bilen Günorta Koreýanyň söwda, goranyş senagaty we tehnologiýa ugurlaryndaky hyzmatdaşlygynyň dogry ýolda ösýändigini aýtdy. Global kynçylyklar sebäpli iki ýurduň arasynda pikir alyşmagyň has möhümdigini görkezdi.

Potensial hyzmatdaşlygyň mümkinçilikleri, esasanam Sinop ýadro desgasy taslamasy barada durup geçmek bilen, Fidan bu mesele boýunça geçen başlangyçlaryň entek netijä gelmändigini aýtdy, ýöne geljekde üstünlik gazanjakdyklaryna umyt baglaýar. Eýran barada. Düşünişmek memorandumynyň ýakyn wagtda gol çekilip bilinjekdigi baradaky sözlere baha berdi. Fidan bu meselä umytly garaýandygyny we iki tarap bilen hem ýakyn maslahatlaşýandygyny aýtdy.

Hormuz bogazynyň ýagdaýy barada aýdanda, Fidan bogazyň uzak wagtlap ýapyk bolmagy Afrikadaky ýurtlar üçin azyk ýetmezçiligi ýaly global problemalara sebäp bolup biljekdigini aýtdy. Türkiye bogaz açmak üçin minalary arassalamak işlerine goşant goşmaga taýýardygyny aýtdy.

Ysraýylyň sebitdäki roly

Ministr Fidan ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlykda Ysraýylyň möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy. Ysraýylyň gepleşiklere päsgel bermäge synanyşýandygyny öňe süren Fidan, halkara jemgyýetçiligini Ysraýyla basyş görkezmäge çagyrdy.

Ysraýylyň sebitdäki syýasatlarynyň energiýa howpsuzlygyndan köpçülikleýin migrasiýa çenli köp meseleleriň çeşmesidigini aýdyp, Fidan bu syýasatlaryň bes edilmelidigini öňe sürdi. Şeýle hem, Ysraýylyň Holokost taryhyna esaslanyp eldegrilmesizlik talap etmeginiň nädogry pikirdigini aýtdy.

NATO sammiti we global howpsuzlyk

Fidan ABŞ-nyň prezidentiniň iýul aýynda Ankarada geçiriljek NATO sammitine gatnaşmagyna garaşylýandygyny aýtdy. Global howpsuzlyk arhitekturasyndaky üýtgeşmeler barada durup geçip, Fidan häzirki ulgamyň häzirki problemalary çözmek üçin ýeterlik däldigini aýtdy. Has täsirli halkara ulgamynyň döredilmelidigini aýtdy.

Netijede, Fidan Günorta Koreýa eden saparyndan hoşaldygyny we myhmansöýerligi üçin minnetdarlyk bildirdi.