Ministr Kaçyryň ýaşyl öwrülişik habary: Zol galyndylary forumynda täze ykdysadyýet aýratynlaşdyryldy

Atatürk howa menzilinde geçirilen 'Zol galyndylary forumy 2026' daşky gurşaw we durnuklylyk barada möhüm habarlara şaýat boldy. Stambulyň häkimligi we Zol galyndylary gaznasy tarapyndan bilelikde gurnalan bu çärede Senagat we tehnologiýa ministri Mehmet Fatih Kaçyr durnuklylygyň we ýaşyl öwrülişigiň möhümdigini aýtdy. Ministr Kaçyr 'Levelokary derejeli senagat we tehnologiýa ministrleri mejlisinde' eden çykyşynda senagat rewolýusiýasyndan bäri dowam edip gelýän çäklendirilmedik sarp ediş endikleriniň tebigy baýlyklara ýetirýän ýaramaz täsirlerine ünsi çekdi. Bu çemeleşmäniň häzirki wagtda daşky gurşaw meseleleriniň köpelmegine sebäp bolandygyny aýdan Kaçyr, durnukly gelejek üçin her ugurda jogapkärçiligiň täzeden öwrenilmegi bilen hereket etmegiň zerurdygyny aýtdy. Bu nukdaýnazardan galyndylaryň nol hereketiniň möhüm rol oýnaýandygyny mälim eden ministr, bu hereketiň galyndylary ykdysady gymmata öwürmek arkaly daşky gurşawy goramaga goşant goşýandygyny mälim etdi. Kaçyr, bu hereketiň galyndylaryň öňüni alýan we aşa köp sarp etmegiň ýerine çeşmeleriň deňagramly ulanylmagyna esaslanýan täze durmuş medeniýetini aňladýandygyny aýtdy. Bu tagallalaryň netijesinde Birleşen Milletler Guramasy 30-njy marty Halkara galyndylar güni diýip yglan etdi.

Kaçyr Türkiye senagatda ýaşyl öwrülişigi çaltlaşdyrmak üçin dürli syýasatlary we goldaw mehanizmlerini durmuşa geçirendigini aýtdy. Bu kontekstde, pudagyň ýaşyl we tegelek üýtgemelerini goldamak üçin täze maýa goýum höweslendiriş ulgamlarynyň döredilendigini aýtdy. Az uglerodly önümçiligi we tegelek ykdysadyýeti güýçlendirýän maýa goýumlarynyň ileri tutulýandygyny belläp, ministr Greenaşyl özgertmeler maksatnamasynyň jikme-jikliklerine ünsi çekdi.

Türkiýanyň ýaşyl öwrülişik strategiki ädimleri

Milli tehnologiýa hereketiniň çäginde ýaşyl öwrülişik diňe bir daşky gurşaw jogapkärçiligi däl, eýsem ösen tehnologiýalary ösdürmegiň strategiki elementi hökmünde hem kabul edilýär. Kaır bu görüşe laýyklykda alnyp barylýan işe ünsi çekdi we TÜBİTAK arkaly howanyň arassa tehnologiýalary we energiýa netijeliligi ýaly ugurlarda geçirilen gözleg we gözleg işlerini düşündirdi. TÜBİTAK-nyň ýaşyl öwrülişik we howanyň üýtgemegi üçin 700 million dollar bölüp berendigini aýtdy. data-src = "https://devlet-tc.hel1. data-inline-image = "true">

Greenaşyl ösüş tehnologiýasy mol kartalary demir-polat, alýumin we sement ýaly strategiki pudaklarda özgerişler üçin möhüm tehnologiýalary ýüze çykarýar. Bu meýilnamalar, Türkiýanyň senagat syýasaty bilen halkara ösüşi maliýeleşdirmegi birleşdirip, has durnukly senagat gurluşyny maksat edinýär.

Halkara hyzmatdaşlygy we global maksatlar

greenaşyl öwrülişik prosesiniň halkara hyzmatdaşlygyny talap edýän ugurdygyny belläp, 2053-nji ýyla çenli kesgitlenen sap nol zyňyndylarynyň möhümdigini aýtdy. Halkara maliýe guramalary bilen döredilen hyzmatdaşlygyň netijesinde Bütindünýä banky bilen bilelikde üç sany uly taslama üçin 1 milliard dollardan gowrak maliýeleşdirilendigini habar berdi.

Kajyr Yslam Ösüş Banky bilen “Durnukly Guramaçylyk Senagat Zolaklary Taslamasy” üçin goşmaça 250 million dollar maliýeleşdirmek üçin tagallalaryň dowam edýändigini aýtdy. Türkiye, senagatda ýaşyl öwrülişik üçin köptaraplaýyn maliýeleşdirmek we utgaşdyrmak gurallaryny netijeli ulanýandygyny mälim etdi. Ministrligiň ýolbaşçylygynda we Europeanewropanyň Dikeldiş we Ösüş Banky we Halkara Maliýe Korporasiýasy bilen hyzmatdaşlykda döredilen bu platformanyň, 2030-njy ýyla çenli 5 milliard ýewrodan gowrak maýa goýmak arkaly ýylda 20 million tonna uglerod dioksidine deň bolan parnik gazlarynyň zyňyndylaryny azaltmagy maksat edinýändigi mälim edildi. Bu etapda. Türkiye, COP31 möhletiniň prezidentliginiň çäginde iň pes ösen ýurtlaryň ýaşyl senagatlaşdyryş mehanizminiň durmuşa geçirilmegini utgaşdyrmak isleýändigini mälim eden ministr, bu mehanizmiň mümkinçilikleri ösdürmek we maliýeleşdirmek mümkinçiliklerini hödürleýändigini aýtdy. Türkiýäniň ösüş tejribesi bolan beýleki ýurtlaryň ýaşyl senagatlaşma tagallalaryna goşant goşmagy maksat edinýändiklerini aýtdy.

Kaçyr çykyşyny Türkiýanyň ösüş tejribesiniň beýleki ýurtlaryň ýaşyl senagatlaşma tagallalaryna goşant goşup biljekdigine ynanmak bilen tamamlady.