Türkiye bilen Yragyň arasynda Sinjar bilen Başikany öz içine alýan täze howpsuzlyk memorandumy gol çekildi

Prezident Rejep Taýyp Erdogan Nýu-Yorkorkda Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň çäginde Yragyň premýer-ministri Ali Zaidi bilen duşuşdy we iki ýurduň arasynda täze howpsuzlyk şertnamasyny baglaşdy. Prezidentiň Aragatnaşyk Müdirliginiň beren beýanyna görä, şertnamada Yrakdaky Türkiýe serhedinden 80 km uzaklykda ýerleşýän Sinjar sebitinde döwlet edarasy bilen baglanyşykly bolmadyk gurluşlaryň ýarag goýulmagy üpjün edilenden soň, Türkiýe Başikadaky harby güýjüni kem-kemden azaldar we bu sebiti Bagdat hökümetine tabşyrar.

Göz öňünde tutulýan şertnamanyň çäginde Sinjar sebitinde işleýän Şengal garşylyk bölümleriniň (YBŞ) we YJŞ aýallar guramasynyň agzalary Yragyň resmi howpsuzlyk gurluşyna aýratynlykda goşular. Bu amalda YBŞ ady, nyşany we garaşsyz buýruk zynjyry düýbünden ýok ediler. Yragyň premýer-ministri Zaýdiniň meýilnamasyna görä, şu aýyň ahyrynda başlajak 90 günlük agressiýa döwründen soň, YBŞ ýaly ähli gurluşlar 2027-nji ýylyň 30-njy iýunyna çenli ýarag ibermek işini tamamlar. Bu seneden soň ýarag goýmaýan gurluşlar düýbünden bikanun diýlip yglan ediler we Sinjar dag sebitiniň administratiw we harby gözegçiligi Yrak Federal hökümetine doly berler.

Sinjarda we Başikada ýuwaş-ýuwaşdan işlemek

Ylalaşylan ylalaşyga görä, Yrak hökümeti Sinjarda döwlet ygtyýaryny döredip we YBŞ-ni ýaragsyzlandyranda, Türkiye ýuwaş-ýuwaşdan Başika-Zilkan şäherçesini Yrak goşunyna tabşyrar. Häkimiýetler bu şertnama bilen Yrak bilen Siriýanyň arasyndaky terror koridorynyň gulplanjakdygyny, PKK-nyň maddy-tehniki baglanyşyklarynyň kesiljekdigini we Ösüş ýoly taslamasy ýaly möhüm ykdysady maýa goýumlarynyň howpsuzlygynyň üpjün ediljekdigini aýdýarlar. Şeýle hem bu ädimiň Ankara-Bagdat-Erbil howpsuzlyk koordinasiýasyny güýçlendirjekdigi we Türkiýäniň serhetaşa howpsuzlyk meselelerini çözjekdigi mälim edildi.

Numan Kurtulmuşdan sebit hyzmatdaşlygyna ünsi

Türkiýäniň Milli Mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuş, Eastakyn Gündogar Gözleg Merkezi (ORSAM) tarapyndan neşir edilen Eastakyn Gündogar Analiz magazineurnalyna beren interwýusynda bu prosese baha berdi. Kurtulmuş "Kanun gapyny açdy. Adalatly durmuşa geçirmek, kazyýet kepilligi we syýasy sypaýçylyk hemişelik netijeleri berer" -diýdi we sebit hyzmatdaşlygynyň ähmiýetine ünsi çekdi. Kurtulmuş döwlete degişli bolmadyk ýaragly gurluşlaryň kanuny syýasy aktýorlar hökmünde garalmagynyň bes edilmelidigini aýtdy; Ol serhet howpsuzlygy, aňtaw paýlaşmak we bikanun maliýeleşdiriş ulgamlaryny kesmek ýaly sebitleýin hyzmatdaşlyga çagyrdy.

Şeýle hem akyl we syýasy özgerişleriň zerurdygyny belläp, Kurtulmuş: "Elindäki ýaraglary taşlamak ýeterlik däl, aňdaky ýaraglar hem taşlanmalydyr. Ulanylýan dil düzedilmeli, ne diskriminasiýa, ne-de separatizm taýyn bolmaly däl"