Ministr Şimşek jemi içerki önümiň maglumatlaryna baha berdi: Türk ykdysadyýeti ikinji çärýekde 2,3 göterim ýokarlady

Türk statistika instituty (TUIK) tarapyndan yglan edilen maglumatlara görä, 2026-njy ýylyň ikinji çärýeginde türk ykdysadyýeti her ýylda 2,3 göterim ösdi. Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek jemi içerki önümiň (JIÖ) maglumatlaryna ministrligiň resmi sosial media hasaby arkaly köpçülige paýlaşdy. Ministr Şimşek Türkiýäniň dünýä derejesinde ýüze çykan kynçylyklara garamazdan deňagramly ösüş ýoluny dowam etdirendigini aýtdy.

Deňagramly ösüş we 1,7 trillion dollar milli girdeji

2026-njy ýylyň ikinji çärýeginde geosyýasy dartgynlyk dünýä bazarlaryna basyş edeninde, türk ykdysadyýeti kyn şertlere garamazdan çärýekde 1,1 göterim, ýyllyk 2,3 göterim ösüş gazandy. Bu görkeziji bilen, ýyllyk milli girdeji 1,7 trillion dollar -dan geçdi we möhüm çäkden çykdy.

Pudaklaýyn esasda gözden geçirilende, tehnologiýany köp talap edýän ugurlarda oňyn ösüşler sebäpli senagat goşmaça gymmaty her ýyl 2,4 göterim ýokarlandy. Oba hojalygy 13,3 göterim güýçli ösüş depgini bilen ünsi çekdi. Şol döwürde hususy sarp ediş çykdajylary 3,5 göterim, maýa goýumlary 0,6 göterim ýokarlandy. Arassa daşary ýurt isleginiň ösüşe oňyn goşandy bilen, ýylyň ikinji çärýeginde içerki we daşarky isleg deňagramlaşdyrylan sagdyn ösüş gurluşy döredildi.

Häzirki hasap defisitiniň we güýçli býudjet öndürijiliginiň durnukly derejesi

Dünýä bazarlarynda geosyýasy ösüşleriň söwda hyzmatdaşlaryna edýän basyşyna we haryt bahalarynyň, esasanam energiýanyň ýokarlanmagyna garamazdan, Türkiýanyň häzirki hasap defisiti gözegçilik astynda galmagyny dowam etdirýär. Ikinji çärýekde ýyllyk hasap defisiti 38,9 milliard dollar boldy, häzirki hasap defisitiniň milli girdejä bolan gatnaşygy 2,3 göterim bolup, durnuklylygyny saklady.

Maliýe düzgün-nyzamy babatynda ädilen ädimlere salgylanyp, ministr Şimşek; Resmi dällige, salgyt adalat reformalaryna we çykdajy düzgün-nyzamyna garşy tutanýerli göreşleri sebäpli býudjetde örän möhüm bir ugur döredendiklerini aýtdy. Býudjetiň ýerine ýetirilişiniň oňyn ugruny dowam etdirýändigi nygtaldy, ýogsa-da global bahalaryň zarbalarynyň raýatlara ýetirýän ýaramaz täsirini azaltmak we dezinfilýasiýa prosesini goldamak üçin durmuşa geçirilýän eşelon ykjam ulgamy sebäpli ep-esli salgyt girdejisi berildi.

Pes karz gatnaşygy we 2027-2029 MTP ýol kartasy

Türkiýeniň karz aksiýalary bilen baglanyşykly häzirki gatnaşygy paýlaşyp, Şimşek, umumy daşarky karz paýnamasynyň milli girdejä bolan gatnaşygynyň ikinji çärýegiň ahyryna çenli 31,6 göterim bolandygyny aýtdy. Türkiýanyň umumy bergisiniň milli girdejä bolan gatnaşygy 91 göterim boldy. Bu gatnaşyk ösýän ýurtlaryň ortaça 229 göteriminden we dünýädäki bergi ortaça 306 göterimden has pesde galdy, bu Türkiýäniň maliýe durnuklylygyny ýene bir gezek görkezdi.

Makroykdysady esaslaryň güýçlenmeginiň daşarky zarbalara garşylygy ýokarlandyrýandygyny mälim eden ministr Şimşek, dezinflýasiýa prosesinde kesgitlenen öňegidişlik we has köp goldaw berýän global maliýe şertleri sebäpli ösüş depginleriniň geljek döwürde kem-kemden ýokarlanjakdygyny çaklaýandyklaryny aýtdy. Şimşek, bahalaryň durnuklylygyny hemişelik etmegi we 2027-2029-njy ýyllary öz içine alýan Orta möhletli maksatnama (MTP) bilen tehnologiki üýtgemeler we netijelilige gönükdirilen ädimler bilen ösüş potensialyny ýokarlandyrmagy maksat edinýändiklerini aýtdy.