Ministr Şimşekden uly salgyt töleýjilere berk gözegçilik: Her 3 ägirt kompaniýadan biri derňeýär!

Gazna we Maliýe ministrliginiň garamagynda işleýän Salgyt barlag geňeşi (VDK) salgyt adalatyny güýçlendirmek maksady bilen ýokary girdejili toparlar we iri kompaniýalar üçin barlag işlerini dowam etdirýär. Bu bölümler, salgyt borçnamalaryny doly we takyk ýerine ýetirmek üçin niýetlenendir, derňewler, düşündirişlere çakylyklar we tehnologiki desgalar we öňdebaryjy maglumatlary seljermek usullary bilen geçirilen gözegçilik barlaglary.

Uly salgyt töleýjilerdäki audit derejesi 31 göterimden ýokary bolup rekord goýýar

Salgyt gözegçilik geňeşi tarapyndan geçirilen kesgitlenen işiň netijesinde iri salgyt töleýjileriň 31,3 göterimi şu ýyl salgyt barlagyndan geçdi. Bu gatnaşygy, Türkiýedäki her 3 iri salgyt töleýjiniň 1-siniň gözegçilik bölüminde bolandygyny görkezýär. Öňki ýyllarda takmynan 11 göterim töweregi bolan bu audit derejesine ýetilen dereje, salgyt barlaglarynyň kesgitlemesini aýdyň görkezýär.

Beýleki tarapdan, bu döwürde orta ölçegli salgyt töleýjiler üçin 7,3 göterim, kiçi salgyt töleýjiler üçin bolsa 1,1 göterim derejesinde galdy. "Düşündirişe çakylyk" usuly esasan orta kärhanalaryň salgyt talaplaryny ýerine ýetirmekde ileri tutulýan bolsa-da, kiçi salgyt töleýjiler üçin duýduryş gözegçilik amallary ulanylýar.

Incokary girdejili toparlara ýakyn bellemek: 48,7 milliard liranyň bazasynyň ýokarlanmagy

Ministrlik, ýokary girdejili topardaky salgyt töleýjileriň 2025-nji ýyldaky girdejileri barada dogry beýanat bermegini üpjün etmek maksady bilen "2-nji ýokary girdeji toparlaryna gözegçilik we ýerine ýetiriş maksatnamasyny" durmuşa geçirdi. Bu maksatnamanyň çäginde salgyt töleýjiler tarapyndan ýokarlanan salgyt binýady rekord derejä 48,7 milliard lira ýetdi. Gözegçiligiň çägine girizilen we ýokary girdejili topara girýän salgyt töleýjileriň sany 16 müň 307 hökmünde hasaba alyndy. Geçirilen jikme-jik derňew işleriniň çäginde bu salgyt töleýjiler iki dürli kategoriýada gözden geçirildi.

Birinji topardaky adamlaryň Türkiýanyň 42 müň iri şereketinde masştab taýdan hyzmatdaşlygy kesgitlenildi. Töwekgelçilik derňewinde bu adamlaryň gazanan girdeji salgyt mukdary bilen yglan edilen girdejileriniň arasynda çynlakaý gapma-garşylyklaryň bardygy kesgitlenildi. Ikinji toparda, şäriklik hyzmatdaşlygy bolmasa-da, kaşaň durmuşy tölenen salgyt mukdaryna laýyk gelmeýän şahsyýetler bardy.

Lýuks durmuşda ýaşaýan 7 müň salgyt töleýji ilkinji gezek beýannama iberdi

Gözegçilik we derňew işleriniň netijesinde, ýokary girdeji toparynda bolan we soňky döwürlerde hiç hili beýannama bermedik takmynan 7 müň salgyt töleýji kesgitlenildi. Bu adamlaryň köpüsi, utgaşdyrylan gözegçilik tagallalarynyň netijesinde ilkinji gezek girdejilerini yglan etdiler.

Şu nukdaýnazardan girdeji salgydy deklarasiýalarynyň köpelmegi 6,7 milliard lira ýetdi. Mundan başga-da, bu adamlaryň hyzmatdaşlygy bolan kompaniýalar tarapyndan salgyt aýyrmak bazasynyň artmagy 4,2 milliard lira hasaplandy we bu kompaniýalaryň salgyt bazasynyň artmagy 33,9 milliard lira hasaplandy.

Ministr Şimşek: "Salgyt töleýjilerimizi salgytlary meýletin ýerine ýetirmäge çagyrýarys"

Gazna we maliýe ministri Mehmet Şimşek, prosese baha berip, tehnologiki infrastrukturanyň netijeli ulanylmagy sebäpli salgyt barlagynyň mümkinçilikleriniň örän möhüm derejä ýetendigini aýtdy. Ministr Şimşek salgyt adalatyny kesgitlemek baradaky kararyny ýene-de bir gezek gaýtalady: "Salgyt salmakda adalaty ýokarlandyrmak boýunça edýän tagallalarymyzyň çäginde, gözegçilik mümkinçiligimizi iri we ýokary girdejili topardaky salgyt töleýjilere gönükdirýäris. Bu salgyt töleýjileri meýletin salgyt talaplaryna çagyrýarys"