MİT arhiwinden 1933-nji ýylda döredilen bir syr: Gizlin hatlary okamagyň formulasy düşündirildi

Milli aňtaw guramasy (MİT) resmi web sahypasyndaky "Collectionörite ýygyndy" bölümini taryhy ähmiýetli täze resminama bilen täzeledi. Agentligiň öňki iş mümkinçiliklerini we tehniki usullaryny açyp görkezýän bu arhiw resminamasy, respublikanyň ilkinji ýyllarynda aňtaw işleriniň çuňlugyny açyp görkezýär. 1933-nji ýylyň 27-nji awgusty senesinde ýazylan resminamada konwertleri açmagyň we görünmeýän syýa gizlin hat alyşmalarynyň usullary barada ajaýyp maglumatlar bar.

Milli polisiýa gullugynyň "Iň gizlin" operasiýasy

Göz öňünde tutulýan taryhy resminama, şol döwürde mälim bolşy ýaly we Milli goldaw gullugynyň prezidenti (MAH) çäginde işleýän D şahamçasy tarapyndan taýýarlandy. Bu ýörite hasabat, baş harplar bilen "şahsyýetde açylar" frazasy bilen Stambul B müdirligine iberildi. Resminama aňtaw bölümleriniň nyşanalara şübheli harplary nädip açýandyklaryny, mazmunyny nädip habar berýändiklerini we deşifrlemek prosesinde haýsy usullary ulanýandygyny ädimme-ädim düşündirýär.

Resminamadaky maglumatlara görä, açyljak MAH prezidentine 230 belgili poçta gutusyna iberilen şübheli hat iberildi. D Şahamçasy tarapyndan işlenip düzülen ýörite usullar bilen açylan hat iki sahypadan ybaratdy. Şeýle-de bolsa, birinji sahypadaky himiki synaglar we tejribeler sebäpli käbir ýazgylar pozuldy. Okalýan bölekleriň manylary we ikinji sahypanyň terjimesi hasabata goşuldy we degişli bölümlere iberildi. Hatyň aşagynda "Lüsi" goly barlygy sebäpli, iberijiniň Luçi Widman .

Aňtaw hünärmenleri bu garyndynyň nähili ulanylmalydygyny jikme-jik görkezýärler we aşakdaky möhüm duýduryş berýärler: "Alnan çözgüt (çözgüt) wannada goýulmaly we kagyz edil fotografiki kagyz ýaly bu suwuklykda ýuwulmaly. Çotga bilen ulanmak gowy netije bermez." Bu jikme-jiklikler, türk aňtaw gullugynyň respublikanyň ilkinji ýyllarynda tehniki gözegçilik we laboratoriýa gözleglerinde gazanan hünär derejesini açyk görkezýär.