NASA-dan Stambul we Gara deňzi paýlaşmak: Kosmosdan haýran galdyryjy firuzeli festiwaly

Bosfor, Marmara deňzi we Gara deňiz kosmosdan alnan haýran galdyryjy suratlar bilen wizual toý geçirýär. NASA-nyň iň täze daşky gurşaw hemrasy PACE we Halkara kosmos stansiýasy (ISS) tarapyndan ýazylan suratlarda deňziň üstüni örtýän ajaýyp firuzeli reňk äheňleri açyk görkezildi. Pilotsyz howa ulaglary (dronlar) bilen ýerli derejede dokumentleşdirilen bu adatdan daşary tebigy hadysa, bu gezek kosmosyň çuňlugyndan ýokary çözgütli çarçuwalar bilen dünýä ünsüni özüne çekdi. ini: 1280px ">

PACE hemrasynyň gözünden Gara deňziň reňk üýtgemegi

NASA tarapyndan 2024-nji ýylyň 8-nji fewralynda kosmosa uçurylan PACE (Plankton, Aerosol, Bulut, Okean ekosistemasy) hemrasy, dünýädäki deňizlerdäki ekologiki üýtgeşmelere gözegçilik etmegini dowam etdirýär. Sputnikdäki duýgur Okean reňk guraly (OCI) 2026-njy ýylyň 22-nji iýunynda Gara deňizdäki ajaýyp reňk üýtgemesini ýokary takyklyk bilen ýazga aldy. Adatça ýylyň köpüsinde goýy gök we gara reňklere eýe bolan Gara deňiz, bu aýratyn döwürde uly ýerlerde açyk gök we firuzeli tonlara öwrüldi. ini: 1280px ">

Turkuaz gudratynyň aňyrsyndaky syr: Kokkolitoforlar

Alymlar deňziň üstündäki duýdansyz we estetiki reňk üýtgemeginiň biologiki sebäbini düşündirdiler. Bu haýran galdyryjy görnüş, "kokolitoforlar" diýlip atlandyrylýan milliardlarça mikroskopik fitoplanktonyň çalt köpelmeginden gelip çykýar. Kalsiý karbonaty öz içine alýan kalserli plitalar bilen örtülen bu bir öýjükli jandarlar, gün şöhlesiniň üstüne düşýändigini güýçli görkezýär we deňiz suwuna süýtli firuzeli görnüş berýär. NASA-nyň işgärleri ýylyň beýleki döwürlerinde sebitde kremnisli diatomlaryň agdyklyk edýändigini, şonuň üçin suwlaryň adaty gara reňklere gaýdyp gelýändigini aýtdy.

Kosmos stansiýasyndan Bosfor portreti

PACE hemrasynyň gözegçiliklerinden takmynan bir aý öň, 2026-njy ýylyň 27-nji maýynda Halkara kosmos stansiýasynda (ISS) işleýän Expedition 74 ekipa .ynyň kosmonawty hem bu tebigy hadysany surata düşürmegi başardy. Alnan täsin suratda, firuzanyň fitoplankton akymlary we Gara deňzden Marmara deňzine akýan çylşyrymly suw hereketleri Bosfor boýunda aýdyň görünýär.

Deňiz ekosistemasy we global uglerod deňagramlylygy üçin möhüm ähmiýet

NASA gysga wagtyň içinde alnan bu hemra we kosmos stansiýasynyň maglumatlarynyň sebitdäki möwsümleýin deňiz hereketlerine we ekologiki sikllerine düşünmek üçin möhümdigini nygtaýar. Hünärmenler fitoplanktonyň diňe bir deňiz jandarlary üçin esasy iýmit çeşmesini emele getirmän, eýsem atmosferada uglerody saklamak bilen global howanyň deňagramlylygyny saklamakda möhüm rol oýnaýandygyny bellediler. Pilotsyz gury ýerden we kosmosdan hemra arkaly bir wagtyň özünde gözegçilik edilýän bu tebigy hadysa, Stambulyň we onuň töwereginiň täsin geografiki gözelligini ýene bir gezek subut edýär.