NATO Ankara sammitiniň gün tertibi: Goranmak, Ukraina we ABŞ-nyň harby hereketleri

NATO Baş sekretary Mark Rutte ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump -yň Polşa goşmaça 5 müň esger ibermek kararyny goldaýandygyny aýtdy. Bu beýanat Şwesiýanyň Helsingborg şäherinde geçirilen NATO-nyň Daşary işler ministrleriniň ýygnagynda edildi we ajaýyp gün tertibini döretdi. "Bu, goragymyzy goramaga we goranyş býudjetimiziň netijeli ulanylmagyny üpjün etmäge gönükdiriler". Soýuzdaş ýurtlar tarapyndan goranyş çykdajylaryny artdyrmak karary, NATO-nyň geljekdäki strategiki pozisiýasyny berkitmek ugrundaky tagallalaryň bir bölegi bolup durýar.

Rutte goranyş senagatynyň önümçiliginiň ähmiýetine ünsi çekip: "Pul köp, ýöne bu serişdeleri paýhasly sarp etmeli". Bu, NATO-nyň goranyş mümkinçiliklerini ýokarlandyrmak maksadynyň bir bölegi hasaplanýar.

Ukrainanyň göreşi we Eastakyn Gündogaryň ösüşi

Sammitde ara alnyp maslahatlaşyljak ýene bir möhüm mesele Ukrainanyň göreşini goldamak bolar. Şu nukdaýnazardan, Rutte NATO agzalarynyň Ukraina goldawyny dowam etdirmek isleýändiklerini ýene bir gezek gaýtalady. Helsingborg da geçirilen ýygnaklarda daşary işler ministrleriniň Eastakyn Gündogar bilen baglanyşykly häzirki wakalara, şol sanda Eýran -a baha berjekdigi mälim edildi.

Bu çekişmeler NATO-nyň global howpsuzlyk syýasatlarynda tutýan ornuny we Eastakyn Gündogardaky strategiki deňagramlylyga nähili täsir edip biljekdigini görkezýär. Esasanam Eýran bilen baglanyşykly wakalar, NATO-nyň sebitdäki gatnaşygyny we täsirini hasam çuňlaşdyrmagy maksat edinýär. Rumyniýa ýaly ýurtlar ABŞ bilen hyzmatdaşlygy ýokarlandyrmak üçin kanunçylyk üýtgetmeleri girizen bolsa, beýleki Europeanewropa ýurtlary hem şuňa meňzeş borçnamalary kabul etdiler.

Hormuz bogazynda nawigasiýa howpsuzlygyny üpjün etmek üçin Europeanewropa ýurtlary sebite ýakyn magdan arassalaýjy enjamlary we gämileri ýerleşdirdi. Bu başlangyç, Europeewropanyň sebitdäki strategiki gatnaşygyny güýçlendirmek we ABŞ bilen hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak ugrundaky tagallalaryny görkezýär.

Trumpyň Polşa goşun ibermek karary

Rutte Trump-nyň Polşa 5 müň goşmaça esger ibermek meýilnamasynyň jikme-jiklikleriniň serkerdeler tarapyndan barlanandygyny, ýöne bu ädimiň makullanandygyny aýtdy. Rutte "Amerikanyň Birleşen Ştatlaryna garaşlylygymyzy azaldar we dürli ileri tutulýan ugurlara ünsi jemlemäge mümkinçilik berýän has güýçli Europeewropa we NATO maksat edinýäris" -diýdi.

Trump bu karary Polşanyň prezidenti Karol Nawrocki bilen gowy gatnaşyklaryna esaslanyp kabul edendigini aýtdy. Bu ösüş, NATO-nyň gündogar kenaryndaky howpsuzlyk çärelerini ýokarlandyrmak we sebitde deňagramlylygy saklamak ugrundaky tagallalaryny alamatlandyrýar. Goranyş çykdajylarynyň köpelmegi, Ukraina goldaw we Eastakyn Gündogardaky wakalar guramanyň geljekdäki syýasatlaryna täsir eder. Hususan-da, Polşa goşun ibermek karary NATO-nyň gündogar serhetlerini berkitmek ugrundaky tagallalarynyň bir bölegi hökmünde ünsi çekýär. Geljekdäki wakalar, global howpsuzlyk syýasatlarynda NATO-nyň roluny hasam güýçlendirip biler.