Nebitiň bahasyndaky 70 dollarlyk ssenariýa! Global bazarlar nämä garaşýar?

ABŞ bilen Eýranyň arasynda elektron görnüşde gol çekilen memorandum dünýä nebit bazarlarynda öz täsirini ýetirdi. Brent nebitiniň barrel bahasy 76,54 dollara, Günbatar Tehas Aralyk (WTI) çig nebitiniň bahasy bolsa uruşdan öňki derejesine ýetip, 72,83 dollara çenli azaldy. Bu üýtgeşiklik, nebitiň bahasynyň 80 dollar derejesini ýitirmegine sebäp boldy. Bu şertnamanyň jikme-jiklikleri entek köpçülige aýan edilmedi, ýöne halkara metbugatynda görkezilen maglumatlara görä, şertnama ABŞ-nyň deňiz gabawyny üstaşyr geçirmek we aýyrmak üçin Hormuz bogazyny açmagy öz içine alýar. Taraplar şertnama gol çekilenden başlap 60 günüň dowamynda gutarnykly çözgüt tapmagy maksat edinýärler.

Global bazarlaryň we garaşyşlaryň täsiri

ABŞ / Ysraýyl-Eýran urşy taryhdaky iň uly nebit üpjünçiliginiň kesilmegine sebäp boldy. Şol sebäpden, şertnamadan soň dünýä bazarlarynda duýdansyz nebit urmagynyň ähtimallygy azalsa-da, geosyýasy näbellilikleriň dowam etjek täze döwri başlandy. Düýbi Norwegiýada ýerleşýän “Rystad Energy” bu 60 günlük möhletde dar şertnamanyň ähtimallygyna 55 göterim baha berýär. Bu ssenariýada, Hormuz bogazyndan günde 10 million barrel nebitiň geçmegine garaşylýar, bir barrele 5-10 dollar geosyýasy töwekgelçilik hökmünde görkeziler. we bu näbellilik bahalara täsir eder. 10 dollar töwekgelçilik mukdaryny goşjakdygy aýdylýar. Gepleşikler başa barmasa we konflikt täzeden başlasa, bahalardaky töwekgelçilik mukdary 15-20 dollara çenli ýokarlanyp biler. Doly göwrümli ýadro şertnamasy bilen günde 14 million barrel nebit Hormuz bogazyndan akyp biler we bu ýagdaýda töwekgelçilik tölegleri köplenç ýok edilerdi. Şeýle-de bolsa, bu ssenariýa bary-ýogy 10 göterim ähtimal hasaplanýar. Taraplaryň 60 günlük möhletiň ahyrynda gutarnykly ylalaşyga gelmegi bazarlaryň geljekdäki ugruna aýgytly täsir eder. Bu etapda, bolup biljek geosyýasy ösüşler we bazar reaksiýalary nebitiň bahasynyň üýtgemeginiň esasy faktory bolup galar.