Netanýahunyň Nýu-Yorkorka eden sapary Günbatar we ABŞ bilen dartgynlygy görkezýär

Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Baş Assambleýasyna gatnaşmak üçin Nýu-Yorkorka eden sapary, Ysraýylyň halkara arenasyndaky barha artýan izolýasiýasyny we Günbatar bilen bolan dartgynlygy ýüze çykardy, sebäbi ABŞ bilen birlikde Günbatar liderleri bilen duşuşyp bilmedi. Penşenbe güni irden ýurtdan giden Netanýahunyň ABŞ-dan hiç bir syýasy şahsyýet bilen duşuşygy ýok bolsa-da, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen duşuşygyň gurnalmagynyň we Elon Musk bilen meýilleşdirilen duşuşygyň hem ýatyrylandygy habar berildi.

Geçen ýyl BMG Baş Assambleýasynda köp ýurt, esasanam Fransiýa, Angliýa we Kanada tarapyndan Palestina döwletiniň ykrar edilmegi bilen ýüzbe-ýüz bolan Ysraýylyň diplomatik ýalňyzlygy şu ýyl hasam çuňlaşdy. Günbatar liderleriniň ýerine Netanýahunyň Nýu-Yorkork maksatnamasynda diňe Argentinanyň, Boliwiýanyň, Paragwaýyň, Panamanyň we Efiopiýanyň prezidentleri, Kolumbiýanyň wise-prezidenti we Gresiýanyň, Sloweniýanyň we Papua Täze Gwineýanyň premýer-ministrleri bar. Ysraýylyň premýer-ministri dünýä liderleriniň köpüsiniň ýygnak geçirmek isleýändigini öňe sürdi, ýöne işleriň köp bolmagy sebäpli diňe käbirleriniň duşuşyp biljekdigini öňe sürdi.

Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky hasaplaşyk taslamasy we özara sanksiýalar

Ysraýyl bilen Günbatar ýurtlarynyň arasyndaky dartgynlygyň aňyrsynda basyp alnan Günbatar Şeriýadaky güýçli hüjümler we Tel Awiw administrasiýasynyň bikanun E1 hasaplaşyk taslamasyny durmuşa geçirmek karary bar. Gündogar Iýerusalimi Iordan derýasynyň günbatar kenaryndan aýyrmagy maksat edinýän bu taslama reaksiýa bildirip, Angliýa, Fransiýa we Kanada ýaly 12 günbatar döwleti bikanun ýewreý ilatly ýerlerine garşy sanksiýa kararlaryny kabul etdi ýa-da muny etmek niýetlerini mälim etdi.

Ysraýyl Angliýanyň sanksiýalar kararyna berk garşylyk görkezdi. Tel Awiw administrasiýasy; Iňlisleriň Gündogar Iýerusalimdäki Palestindäki konsullygyny ýapmak, wekillerini Kirýat Gatdan aýyrmak, Palestina häkimliginiň howpsuzlyk güýçleri üçin okuw çärelerine gatnaşmagyny bes etmek we köpüsi deputat bolan 12 Iňlis raýatynyň bu ýurda girmegini gadagan etmek kararyna geldi. Bu dartgynlyk liderleriň BMG Baş Assambleýasynda eden çykyşlarynda-da öz beýanyny tapdy.

Öňki ilçi Alon Lieliň

Ysraýyl Daşary işler ministrliginiň öňki sekretary, pensiýa çykan ilçi Alon Liel Netanýahunyň Nýu-Yorkorka eden sapary barada şeýle diýdi: "Ysraýylyň premýer-ministri üçin BMG-a beýle kemsidiji sapar bolmandy." Ysraýylyň halkara ýagdaýynyň 2023-nji ýylyň oktýabr aýyndan bäri ýaramazlaşandygyny aýdyp, Liel aýtdy:

Liel geçen ýyl Günbatar ýurtlarynyň sanksiýalaryna däl-de, Palestina döwletini ykrar etmek kararyna Netanýahunyň hakyky zarba urandygyny we şu ýyl iň uly zarbanyň Waşingtondan gelendigini öňe sürdi. Liel bu meselede şu sözleri ulandy: "Netanýahu Argentinaly we Gresiýanyň ýolbaşçylary bilen duşuşyp biler, ýöne hiç bir amerikan syýasatçysy ýa-da resmi işgäri bilen duşuşyp bilmez. Bu diňe bir ýewropalylaryň däl, eýsem amerikalylaryňam ondan gaça durýandygyny aňladýar. Meniň pikirimçe, bu uly zarba; sebäbi Netanýahunyň gidip biljek ýeke-täk ýurdy ABŞ-da bolýar. Netanýahu, hatda ABŞ-da islenmeýän adam ýaly hereket edýär we bu saparyň adaty däldigini aýtdy.