Oba hojalygy we tokaý ministrliginden 'Çigirt çozuşy' aýyplamalaryna aýdyň jogap: "Çozuş däl-de, tebigy proses"

Oba hojalygy we tokaý ministrligi käbir habar beriş serişdelerinde we dürli sosial media platformalarynda soňky günlerde Stambulda we onuň töweregindäki welaýatlarda "çekirtge çozuşynyň" bolandygy baradaky aýyplamalar barada ýazmaça beýanat çap etdi. Köpçüligiň aladasyny eden bu aýyplamalardan soň ministrlik toparlary herekete geçdiler we Marmara sebitinde giňişleýin gözleg geçirdiler. Jikme-jik tehniki gözlegleriň netijesinde sebitde oba hojalygynyň önümçiligine ýa-da ykdysady ýitgä sebäp boljak çekirtge ilatyna howp saljak çekirtge çozuşynyň ýokdugy anyklandy.

Görülýän görnüşler ýerli we peýdaly çekirtgeler, täsirli däl

Ministrligiň hünärmenleri tarapyndan Marmara sebitinde, esasanam Stambulda we Tekirdağda geçirilen düýpli gözlegler we gözlegler, sosial mediýada görkezilen suratlaryň hakykatyny açdy. Beýanatda soragdaky çekirtgeleriň hemmesiniň türk ekosistemasynda tebigy ýagdaýda ýüze çykýan ýerli görnüşlerdigi mälim edildi. Halkyň öňe sürýän zatlarynyň tersine, Balkan, Afrika ýa-da başga bir daşarky geografiýa bilen Türkiýäniň serhedine baryp ýetýän çekirtge hereketiniň düýbünden ýokdugy nygtaldy.

Ministrlik Stambulda ýygy-ýygydan görülýän bu görnüşiň oba hojalygyna zyýan berýän jandar däldigini, tersine, biologiki deňagramlylyga goşant goşýan Ak ýüzli Buş çekirtgesi (Decticus albifrons) bolandygyny mälim etdi. Bu ýörite görnüşiň oba hojalygyndaky beýleki zyýanly mör-möjekler bilen iýmitlenmek we daşky gurşawyň saglygyna goşant goşmak bilen tebigy biologiki gözegçilik elementi hökmünde işleýändigi mälim edildi.

Ilatyň köpelmegi we şäherlere göçmek düýbünden tebigy prosesdir

Beýanatda çekirtge görnüşleriniň köpüsiniň Türkiýede tebigy ýaşaýyş sikllerini dowam etdirýändigi we möwsümleýin faktorlaryň ähmiýetine ünsi çekildi. Nativeerli görnüşleriň ilatynyň wagtlaýyn köpelmeginiň howa şertleriniň möwsümleýin üýtgemegine we süýreniş döwürlerine baglylykda käbir ýyllarda bolup biljekdigi habar berildi. Windeliň täsiri bilen ýaşaýyş ýerlerine süýräp boljak bu jandarlaryň şäher merkezlerinde raýatlar tarapyndan gijelerine, ylaýta-da yssy howada ýagtylyga tarap öwrülýändikleri mälim edildi. Bu ýagdaýyň düýbünden tebigy biologiki prosesdigi we hiç hili ýagdaýda "çozuş" hökmünde häsiýetlendirilmeli däldigi nygtaldy.

Üznüksiz gözegçilik we söweş maksatnamasy 81 welaýatda

Agricultureurduň hemme ýerinde ösümlik önümçiligini goramak boýunça tagallalaryny dowam etdirýän Oba hojalygy we tokaý ministrligi, ýyllyk ösümlik saglygy göreş maksatnamasynyň çäginde çekirtge ilatynyň gözegçilik astynda saklanýandygyny habar berdi. Türkiýäniň 81 welaýatynda işleýän hünärmen tehniki toparlar tarapyndan yzygiderli alnyp barylýan gözleg (gözegçilik) barlaglarynyň soňky günlerde alnan hasabatlara laýyklykda Stambulda we Tekirdağda has-da güýçlendirilendigi mälim edildi.

Beýanatda oba hojalygynyň önümçiligine zyýan ýetirip bilýän çekirtge görnüşleriniň ykdysady zyýan çägine ýetýän halatynda zerur himiki we biologiki gözegçilik barlaglarynyň haýal etmän geçiriljekdigi ýatladyldy. Şeýle-de bolsa, häzirki meýdan maglumatlaryna görä, Marmara sebitinde haýsydyr bir söweş işini talap etjek negatiw ýagdaýyň ýokdugy mälim edildi. Ministrlik gözegçilik, gözegçilik we söweş çäreleriniň ekin önümçiligini üpjün etmek üçin ylmy ýörelgelere laýyklykda kesgitlenjekdigini aýtdy.