Oba hojalygy we tokaý ministrliginden Stambulda çekirtge çozuşy baradaky aýyplamalara aýdyň jogap: "Çozuş däl-de, tebigy deňagramlylygyň bir bölegi"

Stambulyň dürli etraplarynda ýaňy-ýakynda görnüp başlan we ululygy sebäpli sosial mediýa uly täsir eden çekirtgeler jemgyýetiň "çozuş" aladasyny döretdi. Raýatlar tarapyndan ýazylan we gysga wagtyň içinde ýaýradylan suratlardan soň Oba hojalygy we tokaý ministrligi çäre gördi we giňişleýin derňew işine başlady. Ministrlik ylmy gözlegleriň we meýdan gözegçilikleriniň netijesinde Marmara sebitinde oba hojalygynyň önümçiligine ýa-da ykdysady taýdan zyýan ýetirjek ilatyň köpelmegine howp salýan çekirtge hüjüminiň ýokdugyny mälim etdi.

Ministrlik meýdançada: Marmara sebitinde düýpli synag

Sosial media platformalarynda we käbir habar beriş serişdelerinde "ministrligiň çekirtge çozuş beýany" peýda bolmagy baradaky aýyplamalar bilen ministrlik bilen baglanyşykly bilermenler toparlary Marmara sebitinde, esasanam Stambulda we Tekirdağda uly göwrümli gözleg geçirdi. Tehniki gözegçiligiň netijesinde sebitdäki oba hojalygyna ýa-da ilatly punktlara howp salýan üýtgeşik bir ýagdaý tapylmady. Ministrligiň işgärleri çaklamalara tersine, Türkiýäniň serhedine Balkanlardan, Afrikadan ýa-da başga bir geografiýadan göçüp-gonýan çekirtgeleriň ýokdugyny aýtdylar.

infok edilmeli öýdülýän görnüşler "Ak ýüzli Buş çekirtgesi"

Halky köşeşdiren iň möhüm jikme-jiklik, Stambulda görlen çekirtgeleriň görnüşlerini kesgitlemek arkaly ýüze çykaryldy. Hünärmenleriň laboratoriýa we meýdan seljermeleriniň netijesinde howsala döredýän bu iri çekirtgeleriň hemmesiniň Türkiýanyň tebigy haýwanat dünýäsinde ýerli ilata degişlidigi anyklandy. Stambulyň hemme ýerinde ýüze çykarylan bu görnüşiň, oba hojalygyna zyýan berýän çozuş görnüşi däldigi, tersine, oba hojalygyna zyýan berijiler bilen iýmitlenmek arkaly ekologiki deňagramlylyga gönüden-göni goşant goşýan Ak ýüzli Buş çekirtgesi ( Decticus albifrons ) bolandygy mälim edildi. Bu görnüş, oba hojalygyna amatly gurluşy bilen biologiki gözegçilikde tebigy goragçy hökmünde çykyş edýär.

81 welaýatda möwsümleýin faktorlar we yzygiderli gözegçilik

Türkiye geografiki ýerleşişi sebäpli köp çekirtge görnüşleriniň bardygyny ýada salýan Oba hojalygy we tokaý ministrligi, bu jandarlaryň ýygy-ýygydan görülmeginiň sebäplerini düşündirdi. Howanyň şertlerine we esasanam süýdemdiriji döwürlerde temperaturanyň üýtgemegine baglylykda käbir ýerli görnüşleriň populýasiýasynda wagtlaýyn ýokarlanmalar bolup biler. Yssy howada ýel bilen ýaşaýyş ýerlerine äkidilip bilinýän bu jandarlar, şäher merkezindäki adamlar gijelerine güýçli ýagtylyk çeşmelerine ýüz tutýandyklary üçin has aňsat duýulýar. Ministrlik bu ýagdaýyň düýbünden tebigy biologiki prosesdigini we basybalyjylyk hökmünde garalyp bilinmejekdigini aýtdy.

Ösümlik önümçiligini goramak boýunça işini dowam etdirip, Oba hojalygy we tokaý ministrligi, 81 welaýatda işleýän hünärmen tehniki toparlary bilen ýyllyk ösümlik saglygy göreş maksatnamasynyň çäginde çekirtge ilatyna yzygiderli gözegçilik edýär. Soňky habarlara laýyklykda Stambulda we Tekirdağda alnyp barylýan gözegçilik işlerini hasam güýçlendiren ministrlik, oba hojalygynyň önümçiligine zyýan ýetirip biljek haýsydyr bir görnüşiň ykdysady zyýan çägine ýeten halatynda haýal etmän zerur himiki ýa-da biologiki gözegçilik usullarynyň ulanyljakdygyny, ýöne häzirki ýagdaýa gatyşmagy talap edýän negatiwligiň ýokdugyny aýtdy.