Oksforddan we Modernadan dörän düwnük sanjymynyň ösüşi

Dünýäni tolgundyrýan rak keseline garşy göreşde ösüş boldy. Oksford uniwersiteti we Moderna tarapyndan işlenip düzülen täze mRNA sanjymy içege we ýumurtga keselleriniň öňüni almak, nesil düwnük töwekgelçiligi bolan adamlary ýörite nyşana alýar. Bu ynkylap sanjymy, dünýädäki millionlarça adamyň durmuşyna täsir edip biler.

MRNA tehnologiýasy ilkinji gezek rak keseline garşy ulanylar

Covid-19 pandemiýasynda täsirli MRNA tehnologiýasy, bu gezek rak keselinden goraýjy çäre hökmünde ulanylar. Sanjym, düwnük keseli ýüze çykmazdan ozal gatyşmak arkaly öýjükli üýtgeşmeleri kesgitlemek üçin döredildi. Ilkinji synag arzalary lukmançylyk dünýäsinde möhüm öňegidişlik hökmünde görülýän şu tomus başlamagy meýilleşdirilýär.

Linç sindromy nyşana alynýar

Işlenip düzülen sanjym esasanam Linç sindromy diýlip atlandyrylýan nesil ýagdaýy bolan adamlar üçin umyt döredýär. Hasaplamalara görä, Angliýada takmynan 175,000 adamyň bu genetiki ýagdaýy bar, ýöne olaryň diňe 5 göterimi bu ýagdaýy bilýär. Linç sindromy içegäniň düwnük keseliniň töwekgelçiligini 80 göterim ýokarlandyrýan bolsa-da, ýumurtgalyk, ýatgy we aşgazan asty mäziniň beýleki görnüşleri üçin hem ýokary töwekgelçiligi döredýär. Bu tehnologiýa, Linç sindromynyň döreýän öýjükli üýtgemelerine garşy immunitet ulgamyny öwredýär. Şeýlelik bilen, beden düwnük keseline girmezden ozal öýjükli näsazlyklary tanap we ýok edip biler. Waksinanyň täsirini dowam etdirmegi üçin geljekde güýçlendiriji dozalar berilmegi zerur bolup biler.

Geljekde has giň ulanyş maksatly

Birinji etapda sanjymyň iň laýyk dozasy we howpsuzlygy synagdan geçiriler. Bu amaldan soň 2027-nji ýyla çenli has giňişleýin gözleg başlamak meýilleşdirilýär. Gözlegçiler bu sanjymyň diňe Linç sindromly adamlary däl, eýsem rak keseli bilen bejergi alýanlary hem gorap biljekdigine umyt edýärler. Alnan netijeler, beýleki rak keselleri üçin gorag sanjymlarynyň ösmegine gapy açyp biler.

Netije we geljekdäki garaşyşlar

Bu innowasiýa sanjym barlagy, rak keseline garşy göreşiň geljegine umyt şöhlesi bolup biler. Üstünlikli bolsa, beýleki köp ýaýran rak kesellerine, şeýle hem genetiki esasly rak kesellerine garşy täsirli sanjymlary döretmek mümkin bolup biler. Oksford we Moderna bilen hyzmatdaşlykda başlanan bu taslama global saglygy rewolýusiýa edip biler.