Ölçegdäki äpet gurçuk howsalasy: Çozuş gorkusyny döredýän jandaryň syry çözüldi

Rize-de ýaňy-ýakynda ekerançylyk ýerlerine zeper ýetiren invaziv mör-möjek görnüşlerinden howatyr eden önüm öndürijiler, baglarynda duşan ullakan gurçuk sebäpli uly howsala düşdi. Öň sebitde oba hojalygyna uly zyýan ýetiren "Wampir kebelek" diýlip atlandyrylýan Rikaniýa Simulansyň, şeýle hem Amerikanyň Ak kebelek gurçugy we alder boreriniň aladalary dowam edýärkä, baklajanyň ýapraklarynda görnen ullakan sary gurçuk täze çozuş tolkunynyň döremegine sebäp boldy.

Sary äpet ululykda çozuş gorkusyny döredýär

Rize önüm öndürijileri, ekerançylyk ýerlerinde duş gelýän her bir üýtgeşik jandary gözden geçirýärler, ýaňy-ýakynda baklajan nahalynyň ýapragyny dişleýän gaty uly we etli gurçugy gördüler. Ony görýänleri geň galdyrýan we takmynan 12-13 santimetre ýetip bilýän bu sary jandaryň täze çozýan görnüşdigi ýa-da ýokdugy baradaky sorag çalt alada döretdi. Şeýle-de bolsa, jikme-jik gözleglerden soň hakykatyň pikir edilişinden düýpgöter tapawutlydygy ýüze çykdy.

Gözlegleriň dowamynda howsala döreden bu ägirt gurçugyň, ylmy adynyň 'Acherontia atropos' we meşhur 'Kellesi kebelek' ady bilen tanalýan görnüşlere degişlidigi anyklandy. Özboluşly ululygy bilen ünsi çekýän bu jandaryň sebitiň oba hojalygyna täze howp abandyrmaýandygyna düşünilende, häkimiýetler we raýatlar uludan dem aldylar.

Doly zyýansyz we zäherli görnüşler

Hünärmenler Kellesi kebelek gurçugynyň adamlara we oba hojalygyna uly howp salmaýandygyny we munuň düýbünden zyýansyz we zäherli görnüşdigini aýdýarlar. Tebigy ekosistemanyň bir bölegi bolan bu jandarlar, ömrüni diňe kartoşka, pomidor we baklawa ýaly gijeki maşgala degişli ösümlikleriň ýapraklary bilen iýmitlendirmek bilen tamamlaýarlar. Sebitde oba hojalygyna betbagtçylyk döredip bilmejek bu ägirt gurçugyň tapylmagy bilen öndürijileriň aladasy ýeňillik döretdi.