Öňüni alyş saglygy we dowamly keselleri dolandyrmak Sapankada geçirilen 7-nji funksional lukmançylyk kongresinde ara alnyp maslahatlaşyldy

Sakarýanyň Sapanca etrabynda geçirilen 7-nji funksional lukmançylyk kongresinde häzirki zaman lukmançylygynyň dowamly kesellere garşy göreşdäki roly we öňüni alyş saglyk hyzmatlarynyň ähmiýeti hünärmenler tarapyndan jikme-jik ara alnyp maslahatlaşyldy.

Funksional lukmançylyk çemeleşmesi keselleri nädip kesgitleýär?

Funksiýa lukmançylyk platformasynyň ylmy geňeşiniň başlygy we interwensiýa radiologiýa hünärmeni Prof. Dr. Mehmet Mahir Atasoý funksional lukmançylygyň belli bir şahanyň, sebitiň ýa-da organyň keseli bilen çäklenmän, tutuş adam bedenine gönüden-göni ýüzlenýändigini aýtdy. Prof. Dr. Atasoý bu çemeleşmäniň esasy maksadynyň, keselleriň kliniki ýüze çykmazyndan 7-10 ýyl aralygynda baha bermekdigini aýtdy.

Keselleriň döremeginiň öňüni nädip alyp bolar?

Prof. Doktor Mehmet Mahir Atasoý funksional lukmançylyk düzgüniniň esasy strategiýasyny şu sözler bilen düşündirdi: "Bu çemeleşmäniň esasy nokady, kesel ýüze çykmazdan ozal 7-10 ýyl ulanyp, keseliň ýüze çykmagynyň öňüni almak we adamlaryň saglygynyň erbetleşmeginden goramakdyr." Bu amalda, bedeniň biohimiki deňagramlylygyny we durmuş ýörelgeleriniň üýtgemeginiň dowamly keselleriň öňüni almakda möhüm rol oýnaýandygy nygtaldy.

Sapankada geçirilen 7-nji funksional lukmançylyk kongresine ýygnanan saglyk işgärleri, dowamly keselleri dolandyrmakda bitewi perspektiwanyň kabul edilmelidigini we simptomlary görkezmezden ozal kesellere goşulmagyň sosial saglyk taýdan uly girdeji gazanjakdygyny aýtdylar.

Saglygy goraýyş ministrligi tarapyndan ygtyýarlandyrylan saglyk edaralarynda ulanylýan bejeriş usullary Türkiýede hereket edýän lukmançylyk kanunçylygynyň çäginde baha berilýär. Funksional lukmançylyk amallary ýa-da öňüni alyş saglygy goraýyş hyzmatlary barada jikme-jik maglumat almak isleýän raýatlar, hünärmen lukmanlar bilen maslahatlaşyp, öz saglyk ýagdaýlaryna laýyk gelýän şahsylaşdyrylan amallar barada maglumat alyp bilerler.

Netije

Gurluşygyň esasy netijesi, saglygy goraýyş hyzmatlarynda diňe alamatlaryň ýok edilmegine gönükdirilen keseliň düýp sebäplerini derňeýän we öňüni alyş çärelerini ileri tutýan modele geçmegiň zerurlygydyr. Bitewi çemeleşme, adamlaryň uzak möhletli saglyk hilini gowulandyrmak arkaly dowamly keseliň agramyny azaltmak mümkinçiligine eýe.

Bu çemeleşme, adamyň genetiki gurluşyna, ýaşaýyş durmuşyna we umuman daşky gurşaw faktorlaryna baha bermek arkaly mümkindir. Saglygy goramak nukdaýnazaryndan, kesel anyklanmazdan ozal bedende deňagramsyzlygy ýüze çykarmak bejerginiň çykdajylaryny azaldyp, durmuş derejesini gönüden-göni ýokarlandyryp biler.

Mümkin täsirler

Funksional lukmançylyk amallarynyň giňden ulanylmagy, dowamly keselleriň, esasanam semizlik, süýji keseli we gipertoniýa keselleriniň uzak möhletleýin azalmagyny üpjün edip biler. Adamlaryň öz saglyk amallaryna has işjeň gatnaşmagy, saglyk ulgamynda öňüni alyş lukmançylyk amallarynyň agramyny artdyryp biler.

Şeýle ylmy kongresleriň netijeleri geljekki saglyk syýasatlaryny düzmekde we lukmançylyk biliminde bitewi çemeleşmeler üçin has giň ýer döretmekde täsirli bolup biler. Mundan başga-da, jemgyýetde sagdyn iýmitlenmek we ýaşaýyş durmuşy baradaky düşünjäniň artmagy bilen saglyk sowatlylygynyň ýokarlanmagyny görmek bolýar.