Ortaýer deňzi ýurtlary 20-nji gezek duşuşýarlar: Ortaýer deňziniň oýunlarynyň 75 ýyllygy we Taranto 2026 gollanmasy

Ortaýer deňziniň basseýniniň iň abraýly sport guramasy bolan Ortaýer deňzi oýunlary, 75 ýyllyk taryhynda 20-nji gezek türgenleri ýygnamaga taýynlanýar. 2026-njy ýylyň 21-nji awgustyndan 3-nji sentýabryna çenli Italiýanyň Taranto şäherinde geçiriljek bu ägirt uly gurama üç yklymyň türgenlerini dostluk we bäsdeşlik astynda birleşdirer. Europeewropadan, Afrikadan we Aziýadan 26 ýurt gatnaşjak guramadaky 32 dürli sport şahamçasynda medallar üçin takmynan 5 müň türgeniň bäsleşmegine garaşylýar.

Taryhy miras: Aleksandriýadan Taranto çenli 75 ýyllyk başdan geçirmeler

Ortaýer deňzi oýunlary baradaky pikiri ilkinji gezek 1948-nji ýylda Londonda geçiriljek Olimpiýa oýunlarynda Müsüriň Milli Olimpiýa Komitetiniň prezidenti we Halkara Olimpiýa Komitetiniň Wise-prezidenti Muhammet Taher Paşa öňe sürdi. Sport arkaly sebit ýurtlarynyň arasyndaky gatnaşyklary pugtalandyrmagy maksat edinýän bu görüş ädiminden soň ilkinji gurama 1951-nji ýylda Müsüriň Aleksandriýa şäherinde geçirildi. Taryhyň ilkinji oýunlarynda 10 ýurtdan 734 türgen sahna çykdy. Guramanyň institusional gurluşyny berkitmek üçin 1961-nji ýylyň 16-njy iýunynda Halkara Ortaýer deňzi oýunlary komiteti (ICMG) döredildi.

yearsyllaryň dowamynda ösen bu gurama degişlilikde aşakdaky şäherlerde geçirildi: 1955-nji ýylda Barselona (Ispaniýa), 1959-njy ýylda Beýrut (Liwan), 1963-nji ýylda Naples (Italiýa), 1967-nji ýylda Tunis (Tunis), 1971-nji ýylda Izmir (Türkiýe), 1975-nji ýylda Al Algerir (Al Algerir), 1975-nji ýylda (Kaskoslawiýa). 1987, Afiny (1991) Gresiýa, 1993-nji ýylda Langedok-Roussillon (Fransiýa), 1997-nji ýylda Bari (Italiýa), 2001-nji ýylda Tunis (Tunis), 2005-nji ýylda Almeriýa (Ispaniýa), 2009-njy ýylda Peskara (Italiýa), 2013-nji ýylda Mersin (Türkiýe), 2018-nji ýylda Tarragona (Ispaniýa) we 2022. Oran (Al Algerir)

Oýunlaryň taryhynda iň uly öwrülişik nokatlarynyň biri zenan türgenleriň gurama goşulmagydy. Zenan türgenler 1967-nji ýylda Tunisde geçirilen oýunlarda ilkinji gezek ýaryşa çykdylar we şol döwürde 38 zenan türgen bu uly tolgunmany paýlaşdy.

Türkiýäniň ýerleşdiriş we senenama üýtgeşmeleri

Türkiye Ortaýer deňzi oýunlarynyň taryhynda iki gezek ýer eýesi ýurtdygyna buýsanýardy. Izmir 1971-nji ýylda ilkinji gezek geçirilen 6-njy Ortaýer deňzi oýunlaryny kabul etdi. Bu guramada 14 ýurtdan 1362 türgen bäsleşdi. Izmirden takmynan 42 ýyl soň, bu gezek 2013-nji ýylda 17-nji Ortaýer deňzi oýunlarynyň salgysy Mersin boldy. Mersindäki äpet guramada 24 ýurtdan 3 müňden gowrak türgen myhman aldy.

Adatça dört ýyldan bir gezek geçirilýän oýunlaryň senenamasy hökmany ýa-da strategiki sebäplere görä taryhda birnäçe gezek üýtgedi. 1991-nji ýyldaky Afiny oýunlaryndan bary-ýogy iki ýyl soň, 1993-nji ýylda Fransiýanyň Langedok-Roussillon sebitinde bir gurama geçirildi. Bu üýtgeşmäniň maksady, oýunlary Olimpiýa oýunlaryndan öňki ýyl senenamasyndan azat etmek, Olimpiýa oýunlaryndan bir ýyl soň düzeltmekdi. Recentlyakynda, 2021-nji ýylda Aliairiň Oran şäherinde geçirilmegi meýilleşdirilýän 19-njy Ortaýer deňzi oýunlary, bütin dünýä täsir eden Covid-19 epidemiýasy sebäpli 2022-nji ýyla yza süýşürilmeli boldy.

Taranto 2026-da täze şahalar we Olimpiýa kwotalary tolgundyryş

Italiýanyň Taranto şäherinde geçiriljek 20-nji Ortaýer deňzi oýunlary, köp täzeliklere we ilkinji wakalara şaýat bolmaga taýýarlanýar. Athleteňil atletika, suwda ýüzmek, gimnastika, woleýbol, göreş, agyr atletika, dzýudo, feýting, futbol, ​​tennis, ok we tigir sürmek ýaly nusgawy şahalara goşmaça; 3x3 basketbol, padel, konkide typmak, tigirli sport we finswimming ýaly häzirki zaman şahalary hem maksatnama goşular.

Taranto 2026-nyň iň uly täsinliklerinden biri, oýunlaryň taryhynda ilkinji gezek resmi sport görnüşi hökmünde padeliň goşulmagy bolar. Padel türgenleri; Üç dürli kategoriýada medal almak üçin bäsleşerler: erkekler, aýallar we garyşyk jübütler. Mundan başga-da, 3x3 basketbol ýaryşy Halkara basketbol federasiýasy (FIBA) tarapyndan ykrar edilen we Los Anjeles 2028 Olimpiýa oýunlaryna kwota ballaryny hödürleýän resmi gurama hökmünde geçiriler. Halkara Ortaýer deňzi oýunlary komiteti tarapyndan tassyklanan beýsbol5, frisbe we kik boks sport janköýerlerine Tarantoda görkeziş sporty hökmünde hödürlener.

Taranto 2026-nyň dabaraly açylyş dabarasy 21-nji awgustda Iakowone stadionynda geçiriler. Bäsleşikler 22-nji awgustda başlar we gurama 3-nji sentýabrda ýapylyş dabarasy bilen tamamlanar. Bu gurama bilen Italiýa; 1963-nji ýyldaky Naples, 1997 Bari we 2009 Peskaradan soň dördünji gezek Ortaýer deňzi oýunlaryny kabul eder.