Pirenesdäki taryhy syrlar: Gowakdaky syrly harabalyklar

Ispaniýanyň günorta-günbataryndaky Pirenes daglarynyň iň ýokarsynda ýerleşýän 'Gowak 338' diýlip atlandyrylýan gowak, taryhdan öňki döwürleri açýan täze açyşlardan doly. Arheologiki gazuw-agtaryş işlerinde bu beýik belentlik we gaty kyn gowagyň 5500 ýyl ozal ýaşap geçen adamzat jemgyýetleri barada maglumat berýändigi ýüze çykaryldy. Şeýle-de bolsa, arheologlar bu sebite taryhdan öňki jemgyýetler tarapyndan ençeme gezek baryp görendiklerini we merkez hökmünde işleýändigini anykladylar. Mundan başga-da, ezilen we ýakylan diýlip kesgitlenen köp sanly ýaşyl mineral bölekler tapyldy. Gowagyň taryhy syryny çözmekde bu minerallar möhüm rol oýnap biler öýdülýär.

Gazuw-agtaryş işleri arkaly açylan ojaklar

Alymlar gowagyň düýbünde 23 dürli ojagy kesgitlediler. Bu çukurlaryň dürli gatlaklaryna ýaýran ýaşyl mineral bölekler tapyldy. Bu gowagyň diňe bir gaçybatalga däl, eýsem önümçilik merkezi hem bolup biljekdigini görkezýär. data-src = "https://devlet-tc.hel1.your-objectstorage.com/news-images/6a326b1b47b39-1781689115.jpg" alt = "Gowagyň içinde çaganyň dişleri we barmak süňkleri tapyldy data-inline-image = "true">

Irki magdan mümkinçiligi

Live Science-iň maglumatlaryna görä, gözlegçiler ýaşyl daşlaryň malahit bolmagy ähtimaldygyny we bu mineralyň mis öndürmek üçin ulanylandygyny aýdýarlar. Bu gowagyň irki magdançylyk işleriniň bolup geçen ýeri bolmagy mümkin diýen pikiri güýçlendirýär.

Gowakdaky çylşyrymly çözgüt nusgasy

Arheolog Karlos Tornero geçmişde beýik daglyk ýerleriň diňe wagtlaýyn geçiş zonalary hasaplanýandygyny, ýöne 338-nji gowakda ýüze çykan çylşyrymly oturymlylygyň bu düşünjäni üýtgedendigini aýtdy. Bu, gowagyň belli bolanlardan has tapawutly maksat bilen hyzmat edendigini görkezýär.

Adam galyndylarynyň manysy

Gowakdan tapylan adam dişiniň azyndan 11 ýaşly çaganyň degişlidigi anyklandy. Şeýle-de bolsa, bu dişiň tapylan barmak süňküniň şol bir adama degişlidigi entek belli däl. Bu tapyndylar, gowagyň jaýlanylýan ýer hökmünde hem ulanylmagynyň mümkindigini tassyklaýar.

Şaý-sepleriň medeni baglanyşyklary

Gazuw-agtaryş işlerinde tapylan nagyşlar hem ünsi özüne çekýär. Deňiz gabyklaryndan ýasalan monjugyň Kataloniýadaky beýleki arheologiki tapyndylara meňzeşligi, bu jemgyýetleriň arasynda medeni baglanyşyklaryň bolup biljekdigini görkezýär. Aýy dişlerinden ýasalan monjuk, seýrek we simwoliki manysy sebäpli aýratyn ähmiýete eýe. class = "lazyload" width = "200" height = "112">

Yza serediş

Bu tapyndylar, Pirenes ýaly beýik belent sebitlerde taryhdan öňki adamlaryň ýaşaýyş durmuşy barada täze soraglar bermäge sebäp bolýar geljekde şeýle ilatly nokatlaryň taryhy ähmiýetine has gowy düşünip bolar.