PISA 2025 netijeleri yglan edildi: Türkiýeniň bilim hasabaty kartasyna uly umytlar

Global bilimdäki iň abraýly ölçeg we baha beriş gözlegleriniň biri bolan PISA 2025 üçin hasaplaşyk başlandy. Ykdysady hyzmatdaşlyk we ösüş guramasy (OECD) tarapyndan 91 ýurduň gatnaşmagynda geçirilen gözlegleriň garaşylýan netijeleri indiki hepde halka mälim ediler. Bütin dünýäde 15 ýaşly okuwçylaryň akademiki başarnyklaryny gözden geçirýän bu giňişleýin hasabat, ýurtlaryň bilim syýasatlaryna ýolbaşçylyk edýän iň möhüm maglumat çeşmesi hasaplanýar. Netijeleriň yglan ediljek resmi dabarasy 8-nji sentýabr, sişenbe güni Slowakiýanyň paýtagty Bratislawada geçiriler.

Türkiýäniň 56 welaýatynda 7 müňden gowrak okuwçy derledi

Türkiýanyň häzirki ýagdaýyny we bilimdäki ösüşini açyp görkezjek PISA 2025 programmasy, 2025-nji ýylyň 14-nji aprelinden 16-njy maýyna çenli bütinleý kompýuter esasynda amala aşyryldy. 56 dürli welaýatyň 203 mekdebinden jemi 7,702 okuwçy, biziň ýurdumyza wekilçilik edýän gözleglere gatnaşdy we dünýä standartlarynda taýýarlanan synaglara gatnaşdy. Okuwçylaryň matematika, ylym we okamak endikleri boýunça başarnyklaryny ölçän bu möhüm synagyň netijeleri, Türkiye wagty 10.30-da bütin dünýä bilen bir wagtda yglan ediler. Milli bilim ministri Yusufusuf Tekin Bratislawadaky ýokary derejeli ýygnaga hut özi gatnaşar we netijeleri saýtda yzarlar. OECD-iň işgärleri we ministr Tekin, Türkiýäniň bu döwürdäki çykyşyna garaşýanlarynyň gaty ýokarydygyny aýdýarlar.

Täze nesil bilim modeli: Sanly dünýäde öwreniş endikleri

PISA 2025 adaty ölçeg meýdanlaryndan geçdi we döwrüň zerurlyklaryna laýyk gelýän innowasiýa ölçegini öz içine aldy. Bu ýylky gözleglerde, maglumat tehnologiýalaryny, şeýle hem matematika, ylym we okamak endiklerini ulanyp, okuwçylaryň öz okuw proseslerini nädip dolandyrýandygyny kesgitleýän "Sanly dünýäde öwreniş" ugry innowasiýa dersi hasaplandy. Gatnaşan okuwçylara berlen bu ýörite soraglar bilen ýaşlaryň täze maglumat almak we sanly gurşawdaky meseleleri çözmek ukyby jikme-jik seljerildi. Netijeler, Türkiýäniň soňky 3 ýylda bilimdäki görkezijisini we uzak möhletli işini görkezer.

Türkiýäniň 20 ýyllyk PISA syýahaty we ýokarlanýan grafigi

Türkiye-iň PISA başdan geçirmesi ilkinji gezek 41 ýurduň gatnaşmagynda geçirilen gözleg bilen başlandy. Wagtyň geçmegi bilen maksatnama gatnaşmak çalt artdy; 2006-njy ýylda 57 ýurt, 2009-njy ýylda 65, 2015-nji ýylda 65, 2015-nji ýylda 72 we 2018-nji ýylda 79 ýurt bardy. “Covid-19” pandemiýasy sebäpli bir ýyl yza süýşürilen we 2022-nji ýylda geçirilen öňki aýlawda gatnaşyjy ýurtlaryň sany 81-e ýetdi. 2003-nji ýyldan bäri Türkiýe yzygiderli ýokarlandy. 2003-nji ýylda 434 oçko bilen ylymda 35-nji, 2022-nji ýylda balyny 476-a ýetirip, 34-nji ýeri eýeledi. Okamak endiklerinde 2003-nji ýylda 441 ballyk çykyş 2022-nji ýylda 456 bal gazanyp, Türkiye 36-njy ýeri eýeledi. Bu maglumatlary göz öňünde tutup, Türkiye matematikada ortaça balyny 30 bal, ylymda 42 bal we 20 ýyllyk okamak ukybynda 15 bal ýokarlandyrmagy başardy.