Polşadan Türkiýäniň Goranmak Senagatyna öwgi sözleri: "Dünýäde deňeşdirip bolmajak model"
Polşanyň premýer-ministriniň orunbasary Kosiniak-Kamysz, Türkiýeniň goranyş pudagynda 20 ýyllyk taryhy özgerişine mysal edip, bu modeli öz ýurtlarynda durmuşa geçirmek isleýändiklerini aýtdy.
Polşanyň Kielçe şäherinde gapylaryny açan Halkara Goranmak Senagaty ýarmarkasy (MSPO 2026) dünýä goranyş senagatynyň ägirtlerini bir ýere jemledi. 43 ýurtdan jemi 1209 kompaniýa we 60 resmi daşary ýurt wekiliýetiniň gatnaşan ägirt uly guramasyna Polşanyň prezidenti Karol Nawrocki, premýer-ministriň orunbasary we Goranmak ministri Wladyslaw Kosiniak-Kamysz we Türkiýäniň Goranmak senagatynyň prezidenti (SSB) prof. Dr. Haluk Görgün hem gatnaşdy. Thearmarkanyň iň täsir galdyryjy pursatlarynyň biri Polşanyň premýer-ministriniň orunbasary Kosiniak-Kamyszyň Türkiýäniň goranyş senagaty modeli barada aýdan sözleri boldy.
Polşa Türkiýäniň Goranmak senagaty modeli
maksat edinýärKosiniak-Kamys Polşanyň indi diňe harby enjamlary import edýän we dünýä derejesinde önüm öndüriji boljak ýurt däldigini aýtdy we Türkiýeniň alyp barýan strategiýasyny bu işde ýol görkeziji hökmünde kabul edendiklerini aýtdy. SSB-iň başlygy Prof. Dr. Dr. Haluk Görgüniň gatnaşan çäresinde Polşanyň ministri Türkiýäniň Goranmak senagatynyň prezidentliginiň gurluşyna ýokary baha berdi we "Aramyzda Türk Goranmak Senagatynyň prezidenti, professor Dr. Görgün bar. Şeýle-de bolsa, muny dünýäniň beýleki guramalary bilen deňeşdirip bilmersiňiz, sebäbi bu köp taraply edaradyr we eksport edýär" -diýdi.
Türkiye soňky ýigrimi ýylda harby ugurda eden uly özgerişliklerine ünsi çekip, ministr Kosiniak-Kamys Polşanyň hem şuňa meňzeş üstünlik hekaýasyny ýazmak isleýändigini aýtdy: "Bu Polşada-da durmuşa geçirmek isleýän modelimiz. Türkiýe ägirt uly böküş etdi. 20 ýyl içinde satyn alnan enjamlaryň 20 göterimi. Ministr ozal SSB-nyň başlygy Görgün bilen iýun aýynda Warşawada bolan duşuşygynda Türkiýäniň taryhy üstünliklerine ýokary baha berýändigini aýtdy.
Eksport ýazgylary we Türk Goranmak pudagynyň global ösüşi
Türkiye goranyş pudagynda lokalizasiýa derejesini 20 göterimden 80 göterime çenli ýokarlandyrmak arkaly taryhy üstünlik gazandy. Bu pudakda işleýän işjeň kompaniýalaryň sany 4500-den geçse-de, ýerine ýetirilen goranyş taslamalarynyň sany 1400 belgiden geçdi. Bu lokalizasiýa hereketi eksport görkezijilerinde özüni açyk görkezýär. 2002-nji ýylda bary-ýogy 248 million dollar bolan Goranmak we howa giňişligi eksporty, 2025-nji ýylyň ahyryna çenli 10.05 milliard dollara ýetdi.
2025-nji ýylyň iýun aýyndan 2026-njy ýylyň maý aýynyň aralygyndaky 12 aýlyk döwürde, Türkiýäniň goranyş senagatynyň umumy eksporty 10 milliard 885 million dollara çenli ýokarlandy. Bu rekordyň 6 milliard 235 million dollarlyk eksportynyň ep-esli böleginiň NATO agza ýurtlara edilendigi, türk goranyş ulgamlarynyň ygtybarlylygyny we hilini ýene bir gezek subut etdi.
Warşawa-Ankara liniýasynda strategiki hyzmatdaşlyk güýçlenýär
Polşa bilen Türkiýanyň arasyndaky harby we tehniki hyzmatdaşlyk täze ädimler bilen çuňlaşýar. Geçen iýun aýynda Warşawada geçirilen ýokary derejeli gepleşiklerde iki ýurduň arasyndaky harby-tehniki gatnaşyklary pugtalandyrmak, özara maýa goýumlaryny we hyzmatdaşlygyň mümkinçiliklerini ýokarlandyrmak, esasanam pilotsyz ulgamlar meselesinde ara alnyp maslahatlaşyldy.
MSPO 2026 ýarmarkasynda bu hyzmatdaşlygyň ýene bir anyk miwesi alyndy. Türkiýäniň goranyş senagatynyň öňdebaryjy kompaniýalarynyň biri bolan ASELSAN bilen Polşanyň harby awtoulag öndürijisi AMZ Kutno arasynda täze hyzmatdaşlyk şertnamasy baglaşyldy. Ylalaşyga laýyklykda ASELSAN tarapyndan işlenip düzülen ARSUS gözleg we gözegçilik ulgamlary Polşanyň goşuny üçin öndürilen LOTR Kleszcz sowutly ulag maksatnamasyna birleşdirilmegi meýilleşdirilýär. Beýleki tarapdan, goranyş pudagyny güýçlendirmek üçin Polşa Günorta Koreýanyň Hanwha Aerospace kompaniýasy bilen HOMAR-K köp barreli raketa atyş ulgamlarynyň ätiýaçlyk şaýlaryny öndürmek we ýygnamak üçin tehniki resminamalara we ygtyýarnama şertnamasyna gol çekdi. Polşa harby satyn alyşlarynda içerki we daşary ýurtly üpjün edijileriň arasynda 50 göterim deňagramlylygy döretmegi maksat edinýär.
Sebitdäki dartgynlyk we Russiýanyň Polşa abanýan howpy
Polşanyň goranyş býudjetini köpeldýän we goşunyny çaltlaşdyrýan bu proses sebitdäki dartgynlygy hem döredýär. Warşawa bilen Moskwanyň administrasiýalarynyň arasynda özara berk sözler dowam edýär. Polşanyň Daşary işler ministri Radosław Sikorskiniň, ähtimal harby çaknyşyk ýüze çykan halatynda Polşanyň we NATO-nyň goranyş kuwwatyna ynam bildirmegi Russiýanyň reaksiýasyny döretdi.
Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň orunbasary Nikolaý Patruşew Sikorskiniň sözlerine berk jogap berdi we Polşanyň Russiýanyň harby güýjüne kembaha garaýandygyny aýtdy. Patruşew haýbat atyp, Polşa Russiýa garşy haýsydyr bir harby başdan geçirmäni başlasa, "iki-üç günüň içinde kartadan ýok ediljekdigini" aýtdy. Beýleki bir tarapdan, Sikorski Polşanyň we onuň NATO ýaranlarynyň islendik çozuşa iň çalt we täsirli jogap bermek üçin harby taýýarlygynyň bardygyny öňe sürdi.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!