Portugaliýada kabul edilen jedelli "Burka kanuny": Jemgyýetçilik ýerlerinde örtükler we ýüz örtükli eşikler gadagan

Köp wagtdan bäri halk arasynda ara alnyp maslahatlaşylýan we ýerli metbugatda "burka kanuny" diýlip atlandyrylýan täze hukuk düzgüni Portugaliýada güýje girdi. Jemgyýetçilik ýerlerinde ýüzüni gizleýän islendik eşigi ulanmagy gadagan edýän bu düzgün, jyns, din, ýaş ýa-da gelip çykyşy ýaly sebäplere görä şahsyýetleriň ýüzlerini ýapmaga mejbur edilmegini hem bikanun edýär. Göz öňünde tutulýan kanun taslamasy geçen iýulda mejlis tarapyndan häkimiýetdäki sagçy koalisiýa hökümetiniň we aşa sagçy partiýalaryň sesleri bilen kabul edildi. Çep partiýalar bu ädimiň sosial bölünişigi artdyrjakdygy sebäpli kanun taslamasyna garşy çykdylar.

Prezident Seguro: "aceüz aragatnaşyk merkeziniň elementidir"

Bu gadaganlyk güýje girenden soň baha bermek bilen Portugaliýanyň prezidenti Antonio Joseoze Seguro bu düzgüniň sosial gatnaşyklardaky ähmiýetine ünsi çekdi. Seguro öz çykyşynda gadagançylygyň esasy pelsepesini gorap, "faceüz adam şahsyýetiniň we aragatnaşygynyň merkezi elementi hasaplanmaly" diýdi. Şeýle-de bolsa, prezidentiň bu çemeleşmesi adam hukuklaryny goraýjylar bilen ýurtdaky oppozisiýa ganatynyň arasynda täze jedel tolkunyny döretdi.

Gadagançylygy bozanlar üçin 3 müň ýewro çenli jerime

Täze kanunyň çäginde köpçülik ýerlerinde ýüzüni doly ýapmak üçin geýinýän adamlara çynlakaý sanksiýalar giriziler. Kanuny bozan şahslaryň 150 ýewrodan başlap 3 müň ýewro çenli administratiw jerime tölejekdigi mälim edildi. Şeýle-de bolsa, käbir adatdan daşary ýagdaýlar kanunyň tekstine girizildi. Saglyk problemalary, hünär talaplary, çeperçilik çäreleri ýa-da howa şertleri sebäpli ýüzüňi ýapmak jenaýat işinden boşadylýar. Mundan başga-da, bu gadaganlyk ybadat ýerlerine, diplomatik missiýa binalaryna we uçarlara degişli däldir.

Syýasy partiýalaryň we oppozisiýanyň berk reaksiýalary

Kabul edilen kanun, oppozisiýa partiýalarynyň ýörite musulman aýal-gyzlary nyşana alýandygy sebäpli berk tankyt edilipdi. Çepçi çepçi Sosialistik partiýa (PS) kanuny düzgünleri ýazgardy we gadagançylygyň aňyrsynda "yslamofob maksady, biziň ýaşaýan radikalizm gurşawymyz we bu ýagdaý gönüden-göni nyşana alnan jemgyýetler üçin howp abanýar".

Portugaliýa Kommunistik partiýasy (PCP) bu gadagançylygyň sosial parahatçylyga zyýan ýetirýändigini öňe sürüp, berk beýanat berdi. PCP işgärleri hökümetiň alyp barýan syýasatlaryny tankytladylar we "bu gadagançylygyň aýal-gyzlaryň hukuklary ýa-da howpsuzlyk meseleleri bilen hiç hili baglanyşygy ýok; bütinleý başgalara garşy ýigrenji sözleri we zorlugy öjükdirmek we jynsparaz we ksenofobiki gepleşikleri güýçlendirmek bilen baglanyşykly" diýdiler.