Respublikanyň taryhynda iň ýokary eksport: ualyllyk eksport 280,3 milliard dollara ýetdi

Söwda ministri Ömer Bolat, türk ykdysadyýetiniň soňky daşary söwda görkezijileri we ministrligiň binasynda geçirilen metbugat ýygnagynda 2026-njy ýylyň awgust aýyndaky häzirki maglumatlary köpçülige paýlaşdy. Ykdysadyýetdäki galkynyşyň ikinji çärýekden başlap güýçlenendigini mälim eden ministr Bolat, bu oňyn ýagdaýyň esasanam eksport ganatynda aýdyň görülendigini aýtdy.

Türk ykdysadyýetinde ösüş we iş şemaly

Türk statistika instituty (TUIK) tarapyndan yglan edilen ösüş maglumatlaryna salgylanyp, ministr Bolat 2026-njy ýylyň ikinji çärýeginde türk ykdysadyýetiniň 2,3 göterim, birinji ýarymynda 2,5 göterim ösendigini aýtdy. Bu çykyş bilen Türkiýanyň milli girdejisi birinji semestriň ahyryna çenli 1 trillion 706 milliard dollardan geçip, iň ýokary derejä ýetdi. Ösüşiň düzümine ünsi çeken Bolat, ikinji çärýekde 2,3 göterim ösüşiň 0,6 göteriminiň ykdysady dolandyryş üçin diýseň ýakymly harytlaryň we hyzmatlaryň sap eksportyndan gelendigini aýtdy. Şeýle hem, ykdysadyýetiň geçen çärýek bilen deňeşdirilende 1,1 göterim ösendigini we sap eksportyň bu ösüşe goşandynyň 1,6 göterim bolandygyny aýtdy.

Iş üpjünçiligi bazaryndaky oňyn tendensiýanyň dowam edýändigini görkezýän ministr Bolat, işsizligiň derejesiniň 39 aýlyk üznüksiz bir sanly derejede saklanýandygyny aýtdy. Iýul aýyndaky maglumatlara görä işsizligiň 8,1 göterimdigini mälim eden Bolat, işsizleriň sanynyň 2 million 860 müň adam bilen 3 million çäkden aşakda galmagyny dowam etdirendigini aýtdy. Ministr Bolat inflýasiýa frontundaky ösüşlere baha berip, awgust aýynda her aýda CPI ýokarlanmagynyň 1,84 göterim bolandygyny we ýyllyk inflýasiýanyň 31,85 göterimden 31.51 göterime çenli peselip, ösüş tendensiýasyny dowam etdirendigini aýtdy.

Taryhy eksport rekordy awgust aýynda

Ministr Bolat 2026-njy ýylyň awgust aýynda daşary ýurt söwdasynda taryhy üstünlikleriň gazanylandygyny aýtdy we "Awgust aýynda eksportymyz geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 8,1 göterim ýokarlap, 23,5 milliard dollara ýetdi. Şeýlelik bilen, awgust aýynyň iň ýokary eksport bahasyna ýetdik." Awgust, günbatar dünýäsinde däp bolan dynç alyş döwri. Ministr Bolat ýanwar-awgust aýlarynda umumy eksportyň 185 milliard dollar bilen rekord goýandygyny we ýylyň ilkinji 8 aýyny öz içine alýandygyny mälim etdi we ýyllyk eksportyň 280,3 milliard dollara ýetip, respublikanyň taryhynyň iň ýokary derejesine ýetendigini habar berdi.

Eksport soňky 40 aýyň 29-synda artýan tendensiýany saklady

Eksportdaky artmagyň grafiginiň wagtlaýyn ýagdaý däldigini, ýöne uzak möhletli durnuklylygy görkezýändigini mälim eden Söwda ministri Ömer Bolat, soňky 40 aýyň 29-synda aýlyk eksportyň köpelendigini we şu aýyň 22-sinde täze eksport ýazgylarynyň döredilendigini aýtdy. Bolat, 2026-njy ýylyň ilkinji 8 aýynyň 5-sinde eksportyň köpelendigini we bu döwürde her aýda 4 gezek rekordlaryň döwülendigini aýtdy; Aprel, iýun, iýul we awgust aýlarynda yzygiderli ýazylan ýazgylaryň Türkiýanyň önümçilik we eksport kuwwatyny subut edýändigini aýtdy. Ahyrynda, daşary söwda defisitine degip geçip, ministr Bolat awgust aýynda daşary söwda defisitiniň 5,2 milliard dollardygyny, geçen ýylyň şol aýynda bazaryň durgunlygy we eksport derejesi 21,7 milliard dollar sebäpli 4,3 milliard dollar bolandygyny ýatlatdy.